Archiwa kategorii: Sprawy związane z zawarciem związku małżeńskiego



W świetle obowiązującego prawa nie ma przeszkód prawnych dla zawarcia małżeństwa z powinowatymi w linii bocznej tj. z rodzeństwem rodzonym lub przyrodnim byłego małżonka. Dla zawarcia takiego małżeństwa nie trzeba zdobywać żadnego zezwolenia. Małżeństwa z powinowatymi w linii prostej są co do zasady niedozwolone. W wyjątkowych sytuacjach można zwrócić się do sądu o udzielenie zezwolenia na zawarcie takiego związku małżeńskiego. Sąd może udzielić zezwolenia z ważnych powodów,np.ciąża. 

Polski system prawa jasno określa przeszkody zawarcia związku małżeńskiego. Do jednej z przesłanek uniemożliwiających zawarcie związku małżeńskiego należy pokrewieństwo. Pokrewieństwo opiera się na więzach biologicznych, czyli stosunkach, w których jedna osoba pochodzi od drugiej, czy tez pochodzą od wspólnego przodka, np. dziadka. Powinowactwo opierać się będzie na węzach prawnych, czyli relacjach prawnych pomiędzy osobami pragnącymi zawrzeć związek małżeński.

W języku potocznym zazwyczaj nie rozróżnia się poszczególnych osób z rodziny na krewnych i powinowatych, rodzina to rodzina, jednak w języku prawniczym odpowiednie oznaczenie grona osób będzie odgrywać znaczącą rolę, gdyż to właśnie z nimi prawo będzie wiązało odpowiednie skutki prawne.
Powinowactwo obok pokrewieństwa zaliczane jest do trwałych stosunków cywilnoprawnych, dlatego należy zwrócić uwagę, że pomimo ustania małżeństwa wskutek śmierci małżonka, uznania go za zmarłego lub orzeczenia rozwodu, to relacje powinowactwa będą trwały nadal.
Bardzo istotne jest, że przepisy prawa łączą z powinowactwem określone konsekwencje prawne, które nie są jednak tak silne jak w przypadku pokrewieństwa.
Przepisy przewidują, że powinowaci w linii prostej nie mogą zawrzeć ze sobą małżeństwa, jednak z ważnych powodów sąd może zezwolić na zawarcie małżeństwa między takimi powinowatymi. Zakaz zawierania małżeństw między powinowatymi spowodowany jest głównie względami natury moralnej i obyczajowej, nie będą tutaj natomiast zachodziły względy typowo biologiczne, jak to ma miejsce w przypadku pokrewieństwa. W polskim systemie będzie zatem mowa o przeszkodzie powinowactwa w wąskim zakresie, która odnosi się tylko do linii prostej, jednak małżeństwo między powinowatymi w linii prostej będzie możliwe do zawarcia jeżeli sąd z ważnych powodów zezwoli na zawarcie takiego małżeństwa.
Przepisy nie wskazują przeszkody dla zawarcia związku małżeńskiego z powinowatymi w linii bocznej. Zawarcie związku małżeńskiego z powinowatymi w linii bocznej
będzie możliwe, bez konieczności uzyskiwania sądowego pozwolenia.

 

 



 

Małżeństwem na gruncie obowiązujących przepisów jest związek kobiety i mężczyzny zawarty z reguły przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Przepisy Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego zawierają szereg ograniczeń, które uniemożliwiają skuteczne zawarcie związku małżeńskiego. Wśród przesłanek uniemożliwiających zawarcie związku małżeńskiego, Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy wyróżnia zawarcie związku małżeńskiego przez osobę z chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym.
Zgodnie z przepisami Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, nie może zawrzeć małżeństwa osoba dotknięta chorobą psychiczną albo niedorozwojem umysłowym. Jeżeli jednak stan zdrowia lub umysłu takiej osoby nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta nie została ubezwłasnowolniona całkowicie, sąd może zezwolić jej na zawarcie związku małżeńskiego.
Zawarcie małżeństwa z osobą chorą psychicznie jest podstawą do unieważnienia takiego związku, tylko wtedy gdy, małżonek nie wiedział o chorobie współmałżonka.
Unieważnienia małżeństwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego jednego z małżonków może żądać każdy z małżonków. Z drugiej strony nie można unieważnić małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z małżonków po ustaniu tej choroby.
Osoba chora psychicznie może zawrzeć małżeństwo jedynie na podstawie zezwolenia udzielonego przez sąd. W postanowieniu o udzieleniu zezwolenia na zawarcie małżeństwa przez osobę chorą psychicznie lub dotkniętą niedorozwojem umysłowym wymienia się osobę, z którą małżeństwo ma zostać zawarte. Sąd orzekający powinien więc również rozważyć, czy osoba, z którą małżeństwo ma być zawarte będzie należytą podporą dla małżonka chorego lub upośledzonego. Zezwolenia na zawarcie małżeństwa udziela sąd rejonowy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, w trybie postępowania nieprocesowego. Podstawą wszczęcia postępowania jest wniosek pochodzący od osoby dotkniętej chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym.

W przypadku osób całkowicie ubezwłasnowolnionych zawarcie związku małżeńskiego jest niemożliwe.


Generalną zasadą jest, że związek małżeński mogą zawrzeć osoby, które ukończyły 18 rok życia i mają pełną zdolność do czynności prawnych. Od zasady są jednak wyjątki.
Z ważnych powodów sad opiekuńczy może zezwolić na zawarcie związku małżeńskiego kobiecie, która ukończyła 16 rok życia, a z okoliczności wynika, ze zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny.

Przez zawarcie związku małżeńskiego po uzyskaniu stosownego zezwolenia sadu, niepełnoletnia kobieta osiąga pełnoletniość w świetle prawa.
Dla mężczyzny bez względu na okoliczność minimalny wiek do zawarcia małżeństwa to 18 lat.
Wniosek o udzielenie zezwolenia na zawarcie związku małżeńskiego składa się w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania osoby składającej wniosek. Do wniosek należy załączyć odpis aktu urodzenia kobiety i jej przyszłego męża; w przypadku ciąży załączyć zaświadczenie lekarskie jak również należy opisać sytuacje życiową, wskazać miejsce zamieszkania przyszłego małżeństwa.

Wniosek może złożyć tylko osoba, która chce zawrzeć małżeństwo, a nie ma wymaganego wieku. Nie może wnieść takiego wniosku jej partner lub rodzic.
Zanim sąd wyda postanowienie rozstrzygające wysłucha wnioskodawczynię a poza tym może zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu środowiskowego w celu ustalenia warunków, w jakich żyją osoby ubiegające się o udzielenie zezwolenia. Celem takiego wywiadu jest ustalenie warunków bytowych tych osób.
Postanowienie o udzieleniu zezwolenia staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone. W postanowieniu o udzieleniu zezwolenia wymienia się osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte.

 


Zgodnie z art. 6 KRO sąd z ważnych powód może zezwolić, żeby oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone przez pełnomocnika jednego z przyszłych małżonków. Zgodę na uczestnictwo pełnomocnika wyraża sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym.Instytucja zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika została wprowadzona do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na zasadzie wyjątku. Zasadą jest, że oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński składają osobiście osoby zainteresowane.
Udzielenia zgody na zawarcie związku małżeńskiego przez pełnomocnika wyraża sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym. Zgodnie z art. 6 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika może nastąpić z ważnych powodów. Katalog ważnych powodów uzasadniających zawarcie związku małżeńskiego przez pełnomocnika nie jest zamknięty; w związku z tym przesłankę tę trzeba rozpatrywać w każdym przypadku indywidualnie.
Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym i wskazaniem osoby, z którą małżeństwo ma być zawarte. Pełnomocnik działa w imieniu przyszłego małżonka; dokonuje czynności prawnej, która powoduje zawarcie związku małżeńskiego przez reprezentowanego.
W sytuacji, gdy małżeństwo zostało zawarte przez pełnomocnika mimo braku stosownego zezwolenia sądu, związek małżeński może zostać uznany za nieważny. Osobą, która może żądać unieważnienia małżeństwa poza małżonkiem mocodawcą jest również prokurator. Powoływać się na nieważne pełnomocnictwo może tylko w sytuacji, gdy małżonkowie nie podjęli wspólnego pożycia.

 



Małżeństwo jest to związek kobiety i mężczyzny, zatwierdzony prawnie i społecznie, regulowany zasadami, obyczajami, przekonaniami i postawami, określającymi prawa i obowiązki małżonków oraz status ich możliwego potomstwa. Małżeństwo jest zazwyczaj potwierdzone przez ślub uznający jego strony za małżonków oraz niesie za sobą skutki prawne określone prawem małżeńskim. W kulturze europejskiej, także i w polskiej, jest instytucją prawną, a wielu religiach stanowi instytucję sakramentalną. W naszym kraju przepisy prawne dotyczące małżeństwa reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Przesłanki zawarcia związku małżeńskiego znajdziemy w przepisach Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, są one następujące :
– różnica płci, osoby wstępujące w związek małżeński muszą być odmiennej płci;
– jednoczesna obecność, wyjątkiem od tej reguły jest art. 6 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, który umożliwia zawarcie związku przez pełnomocnika przy spełnieniu określonych przesłanek;
– zgodne oświadczenie woli nupturientów o wstąpieniu w związek małżeński złożone przed kompetentną osobą, którą może być Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego oraz Duchowny Kościoła rzymskokatolickiego lub innego kościoła, tylko w przypadku kiedy ustawa taką możliwość przewiduje. Warto zauważyć, iż o tym, kto jest duchownym decyduje już prawo wewnętrzne danego kościoła.
Oczywiście, oprócz przesłanek zawarcia związku małżeńskiego istnieją również przeszkody, które nie pozwalają zawrzeć związku małżeńskiego. Do przesłanek uniemożliwiających zawarcie związku małżeńskiego należą :
– nieodpowiedni wiek nupturientów, z ważnych powodów Sąd może udzielić zgody na zawarcie związku małżeńskiego kobiecie, która ukończyła lat 16;
– osoby ubezwłasnowolnione całkowicie;
– choroba psychiczna lub umysłowa jednego z nupturientów;
– pokrewieństwo w linii prostej;
– stosunek przysposobienia pomiędzy nupturientami.
Art. 151 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego stanowiący o wadach oświadczenia woli przy zawarciu małżeństwa nie powoduje bezwzględnej nieważności małżeństwa. Wadami oświadczenia woli jest brak świadomości wyrażenia woli, błąd co do tożsamości drugiej strony oraz realna i bezprawna groźba. Konieczne jest więc, aby ten, kto zawarł małżeństwo pod wpływem wady oświadczenia woli wytoczył powództwo o jego unieważnienie przed upływem 6 miesięcy od ustania wady lub 3 lat od zawarcia małżeństwa. Pamiętać przy tym należy, iż upływ jednego z powyższych terminów powoduje wygaśnięcie uprawnienia.
W sytuacji, gdy pojawiają się pewne okoliczności wyłączające zawarcie małżeństwa kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od przyszłych małżonków oświadczenia woli o wstąpienia w związek małżeński. Pomimo istnienia okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa zawarte małżeństwo byłoby ważne, a osoby, które by je zwarły, będą małżonkami.
Wyrok unieważniający małżeństwo ma podobną treść do wyroku rozwodowego, z tym, że zamiast orzeczenia o winie w rozkładzie pożycia, sąd orzeka czy i którego z małżonków zawarł małżeństwo w złej wierze.
Według polskiego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo może być unieważnione konstytutywnym wyrokiem sądu. Dopóki nie stanie się on prawomocny, małżeństwo zawarte wbrew zakazowi istnieje i korzysta z pełnej ochrony prawnej.
Unieważnienie małżeństwa w zakresie stosunków osobistych oraz kwestii związanych z nazwiskiem skutkuje ex tunc – uważa się, że małżeństwo nigdy nie zostało zawarte. Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie.

W sytuacji, gdy pojawiają się pewne okoliczności wyłączające zawarcie małżeństwa kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od przyszłych małżonków oświadczenia woli o wstąpienia w związek małżeński. Oprócz przesłanek zawartych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym istnieją również przeszkody wynikające z prawa kościelnego.