Archiwa kategorii: Prawo rodzinne



W świetle obowiązującego prawa nie ma przeszkód prawnych dla zawarcia małżeństwa z powinowatymi w linii bocznej tj. z rodzeństwem rodzonym lub przyrodnim byłego małżonka. Dla zawarcia takiego małżeństwa nie trzeba zdobywać żadnego zezwolenia. Małżeństwa z powinowatymi w linii prostej są co do zasady niedozwolone. W wyjątkowych sytuacjach można zwrócić się do sądu o udzielenie zezwolenia na zawarcie takiego związku małżeńskiego. Sąd może udzielić zezwolenia z ważnych powodów,np.ciąża. 

Polski system prawa jasno określa przeszkody zawarcia związku małżeńskiego. Do jednej z przesłanek uniemożliwiających zawarcie związku małżeńskiego należy pokrewieństwo. Pokrewieństwo opiera się na więzach biologicznych, czyli stosunkach, w których jedna osoba pochodzi od drugiej, czy tez pochodzą od wspólnego przodka, np. dziadka. Powinowactwo opierać się będzie na węzach prawnych, czyli relacjach prawnych pomiędzy osobami pragnącymi zawrzeć związek małżeński.

W języku potocznym zazwyczaj nie rozróżnia się poszczególnych osób z rodziny na krewnych i powinowatych, rodzina to rodzina, jednak w języku prawniczym odpowiednie oznaczenie grona osób będzie odgrywać znaczącą rolę, gdyż to właśnie z nimi prawo będzie wiązało odpowiednie skutki prawne.
Powinowactwo obok pokrewieństwa zaliczane jest do trwałych stosunków cywilnoprawnych, dlatego należy zwrócić uwagę, że pomimo ustania małżeństwa wskutek śmierci małżonka, uznania go za zmarłego lub orzeczenia rozwodu, to relacje powinowactwa będą trwały nadal.
Bardzo istotne jest, że przepisy prawa łączą z powinowactwem określone konsekwencje prawne, które nie są jednak tak silne jak w przypadku pokrewieństwa.
Przepisy przewidują, że powinowaci w linii prostej nie mogą zawrzeć ze sobą małżeństwa, jednak z ważnych powodów sąd może zezwolić na zawarcie małżeństwa między takimi powinowatymi. Zakaz zawierania małżeństw między powinowatymi spowodowany jest głównie względami natury moralnej i obyczajowej, nie będą tutaj natomiast zachodziły względy typowo biologiczne, jak to ma miejsce w przypadku pokrewieństwa. W polskim systemie będzie zatem mowa o przeszkodzie powinowactwa w wąskim zakresie, która odnosi się tylko do linii prostej, jednak małżeństwo między powinowatymi w linii prostej będzie możliwe do zawarcia jeżeli sąd z ważnych powodów zezwoli na zawarcie takiego małżeństwa.
Przepisy nie wskazują przeszkody dla zawarcia związku małżeńskiego z powinowatymi w linii bocznej. Zawarcie związku małżeńskiego z powinowatymi w linii bocznej
będzie możliwe, bez konieczności uzyskiwania sądowego pozwolenia.

 

 



 

Małżeństwem na gruncie obowiązujących przepisów jest związek kobiety i mężczyzny zawarty z reguły przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Przepisy Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego zawierają szereg ograniczeń, które uniemożliwiają skuteczne zawarcie związku małżeńskiego. Wśród przesłanek uniemożliwiających zawarcie związku małżeńskiego, Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy wyróżnia zawarcie związku małżeńskiego przez osobę z chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym.
Zgodnie z przepisami Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, nie może zawrzeć małżeństwa osoba dotknięta chorobą psychiczną albo niedorozwojem umysłowym. Jeżeli jednak stan zdrowia lub umysłu takiej osoby nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta nie została ubezwłasnowolniona całkowicie, sąd może zezwolić jej na zawarcie związku małżeńskiego.
Zawarcie małżeństwa z osobą chorą psychicznie jest podstawą do unieważnienia takiego związku, tylko wtedy gdy, małżonek nie wiedział o chorobie współmałżonka.
Unieważnienia małżeństwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego jednego z małżonków może żądać każdy z małżonków. Z drugiej strony nie można unieważnić małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z małżonków po ustaniu tej choroby.
Osoba chora psychicznie może zawrzeć małżeństwo jedynie na podstawie zezwolenia udzielonego przez sąd. W postanowieniu o udzieleniu zezwolenia na zawarcie małżeństwa przez osobę chorą psychicznie lub dotkniętą niedorozwojem umysłowym wymienia się osobę, z którą małżeństwo ma zostać zawarte. Sąd orzekający powinien więc również rozważyć, czy osoba, z którą małżeństwo ma być zawarte będzie należytą podporą dla małżonka chorego lub upośledzonego. Zezwolenia na zawarcie małżeństwa udziela sąd rejonowy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, w trybie postępowania nieprocesowego. Podstawą wszczęcia postępowania jest wniosek pochodzący od osoby dotkniętej chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym.

W przypadku osób całkowicie ubezwłasnowolnionych zawarcie związku małżeńskiego jest niemożliwe.


Generalną zasadą jest, że związek małżeński mogą zawrzeć osoby, które ukończyły 18 rok życia i mają pełną zdolność do czynności prawnych. Od zasady są jednak wyjątki.
Z ważnych powodów sad opiekuńczy może zezwolić na zawarcie związku małżeńskiego kobiecie, która ukończyła 16 rok życia, a z okoliczności wynika, ze zawarcie małżeństwa będzie zgodne z dobrem założonej rodziny.

Przez zawarcie związku małżeńskiego po uzyskaniu stosownego zezwolenia sadu, niepełnoletnia kobieta osiąga pełnoletniość w świetle prawa.
Dla mężczyzny bez względu na okoliczność minimalny wiek do zawarcia małżeństwa to 18 lat.
Wniosek o udzielenie zezwolenia na zawarcie związku małżeńskiego składa się w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania osoby składającej wniosek. Do wniosek należy załączyć odpis aktu urodzenia kobiety i jej przyszłego męża; w przypadku ciąży załączyć zaświadczenie lekarskie jak również należy opisać sytuacje życiową, wskazać miejsce zamieszkania przyszłego małżeństwa.

Wniosek może złożyć tylko osoba, która chce zawrzeć małżeństwo, a nie ma wymaganego wieku. Nie może wnieść takiego wniosku jej partner lub rodzic.
Zanim sąd wyda postanowienie rozstrzygające wysłucha wnioskodawczynię a poza tym może zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu środowiskowego w celu ustalenia warunków, w jakich żyją osoby ubiegające się o udzielenie zezwolenia. Celem takiego wywiadu jest ustalenie warunków bytowych tych osób.
Postanowienie o udzieleniu zezwolenia staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia się i nie może być zmienione ani uchylone. W postanowieniu o udzieleniu zezwolenia wymienia się osobę, z którą małżeństwo ma być zawarte.

 


Zgodnie z art. 6 KRO sąd z ważnych powód może zezwolić, żeby oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone przez pełnomocnika jednego z przyszłych małżonków. Zgodę na uczestnictwo pełnomocnika wyraża sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym.Instytucja zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika została wprowadzona do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego na zasadzie wyjątku. Zasadą jest, że oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński składają osobiście osoby zainteresowane.
Udzielenia zgody na zawarcie związku małżeńskiego przez pełnomocnika wyraża sąd rejonowy w postępowaniu nieprocesowym. Zgodnie z art. 6 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa przez pełnomocnika może nastąpić z ważnych powodów. Katalog ważnych powodów uzasadniających zawarcie związku małżeńskiego przez pełnomocnika nie jest zamknięty; w związku z tym przesłankę tę trzeba rozpatrywać w każdym przypadku indywidualnie.
Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym i wskazaniem osoby, z którą małżeństwo ma być zawarte. Pełnomocnik działa w imieniu przyszłego małżonka; dokonuje czynności prawnej, która powoduje zawarcie związku małżeńskiego przez reprezentowanego.
W sytuacji, gdy małżeństwo zostało zawarte przez pełnomocnika mimo braku stosownego zezwolenia sądu, związek małżeński może zostać uznany za nieważny. Osobą, która może żądać unieważnienia małżeństwa poza małżonkiem mocodawcą jest również prokurator. Powoływać się na nieważne pełnomocnictwo może tylko w sytuacji, gdy małżonkowie nie podjęli wspólnego pożycia.

 



Małżeństwo jest to związek kobiety i mężczyzny, zatwierdzony prawnie i społecznie, regulowany zasadami, obyczajami, przekonaniami i postawami, określającymi prawa i obowiązki małżonków oraz status ich możliwego potomstwa. Małżeństwo jest zazwyczaj potwierdzone przez ślub uznający jego strony za małżonków oraz niesie za sobą skutki prawne określone prawem małżeńskim. W kulturze europejskiej, także i w polskiej, jest instytucją prawną, a wielu religiach stanowi instytucję sakramentalną. W naszym kraju przepisy prawne dotyczące małżeństwa reguluje Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
Przesłanki zawarcia związku małżeńskiego znajdziemy w przepisach Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, są one następujące :
– różnica płci, osoby wstępujące w związek małżeński muszą być odmiennej płci;
– jednoczesna obecność, wyjątkiem od tej reguły jest art. 6 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, który umożliwia zawarcie związku przez pełnomocnika przy spełnieniu określonych przesłanek;
– zgodne oświadczenie woli nupturientów o wstąpieniu w związek małżeński złożone przed kompetentną osobą, którą może być Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego oraz Duchowny Kościoła rzymskokatolickiego lub innego kościoła, tylko w przypadku kiedy ustawa taką możliwość przewiduje. Warto zauważyć, iż o tym, kto jest duchownym decyduje już prawo wewnętrzne danego kościoła.
Oczywiście, oprócz przesłanek zawarcia związku małżeńskiego istnieją również przeszkody, które nie pozwalają zawrzeć związku małżeńskiego. Do przesłanek uniemożliwiających zawarcie związku małżeńskiego należą :
– nieodpowiedni wiek nupturientów, z ważnych powodów Sąd może udzielić zgody na zawarcie związku małżeńskiego kobiecie, która ukończyła lat 16;
– osoby ubezwłasnowolnione całkowicie;
– choroba psychiczna lub umysłowa jednego z nupturientów;
– pokrewieństwo w linii prostej;
– stosunek przysposobienia pomiędzy nupturientami.
Art. 151 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego stanowiący o wadach oświadczenia woli przy zawarciu małżeństwa nie powoduje bezwzględnej nieważności małżeństwa. Wadami oświadczenia woli jest brak świadomości wyrażenia woli, błąd co do tożsamości drugiej strony oraz realna i bezprawna groźba. Konieczne jest więc, aby ten, kto zawarł małżeństwo pod wpływem wady oświadczenia woli wytoczył powództwo o jego unieważnienie przed upływem 6 miesięcy od ustania wady lub 3 lat od zawarcia małżeństwa. Pamiętać przy tym należy, iż upływ jednego z powyższych terminów powoduje wygaśnięcie uprawnienia.
W sytuacji, gdy pojawiają się pewne okoliczności wyłączające zawarcie małżeństwa kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od przyszłych małżonków oświadczenia woli o wstąpienia w związek małżeński. Pomimo istnienia okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa zawarte małżeństwo byłoby ważne, a osoby, które by je zwarły, będą małżonkami.
Wyrok unieważniający małżeństwo ma podobną treść do wyroku rozwodowego, z tym, że zamiast orzeczenia o winie w rozkładzie pożycia, sąd orzeka czy i którego z małżonków zawarł małżeństwo w złej wierze.
Według polskiego Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo może być unieważnione konstytutywnym wyrokiem sądu. Dopóki nie stanie się on prawomocny, małżeństwo zawarte wbrew zakazowi istnieje i korzysta z pełnej ochrony prawnej.
Unieważnienie małżeństwa w zakresie stosunków osobistych oraz kwestii związanych z nazwiskiem skutkuje ex tunc – uważa się, że małżeństwo nigdy nie zostało zawarte. Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie.

W sytuacji, gdy pojawiają się pewne okoliczności wyłączające zawarcie małżeństwa kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od przyszłych małżonków oświadczenia woli o wstąpienia w związek małżeński. Oprócz przesłanek zawartych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym istnieją również przeszkody wynikające z prawa kościelnego.




Kuratela jest to instytucja zbliżona do opieki, jest sądową formą ochrony osób ( bądź ich praw majątkowych), które nie mogą same prowadzić swoich spraw. Kuratelę ustanawiania się dla dziecka poczętego, małoletniego, osoby ubezwłasnowolnionej częściowo, osoby niepełnosprawnej lub osoby nieobecnej. Opiekę sprawuje kurator ustanowiony przez sąd. Kuratelę uchyla orzeczeniem sąd, który ją ustanowił, gdy odpadnie jej przyczyna. Natomiast w sytuacji ustanowienia kuratora dla załatwienia poszczególnej sprawy, kuratela ustaje z mocy prawa z chwilą załatwienia tej sprawy.
U podstaw instytucji kurateli leży troska o interesy tych osób, które z różnych przyczyn nie potrafią lub nie mogą same o siebie zadbać. Sytuacja niemożności dochodzenia swoich praw związana jest albo z przeszkodami natury prawnej albo faktycznej. Prawo nie przyznaje bowiem zdolności do czynności prawnej osobom niepełnoletnim, ubezwłasnowolnionym, nierzadko zaś wydarzenia życia codziennego mogą faktycznie pozbawić człowieka możliwości reprezentowania swojej osoby przed organami władzy publicznej. Zapobiegać temu mają instytucja opieki i kurateli, które mimo wspólnego celu, jakim jest roztoczenie pieczy nad osobami lub majątkiem osób, nie mogą być utożsamiane.

Kuratela ma na celu dbanie i prowadzenie spraw osób, które z różnych powodów nie mogą samodzielnie sprowadzić swoich spraw. Należy pamiętać, że kuratela ma na względzie interesy majątkowe danej osoby, tak aby nie doznały one uszczerbku.
Kurator w odróżnieniu od opiekuna nie zawsze jest przedstawicielem ustawowym osoby, dla której został ustanowiony. Zakres obowiązków i uprawnień kuratora wyznacza właściwy sąd w postanowieniu o ustanowienie kurateli.
Kuratela w odróżnieniu od opieki jest płatna, obowiązek zapłaty wynagrodzenia obciąża przede wszystkim osobę, dla której została ustanowiona,
Kuratela ustaje w chwili, kiedy odpadnie przyczyna, dla której została orzeczona; może to nastąpić z mocy samego prawa, na mocy orzeczenia sądu lub dokonania czynności, która była przyczyną jej ustanowienia.



Sąd opiekuńczy może zwolnić opiekuna z ważnych powodów wskazanych w ustawie.
Zgodnie z art. 169 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego Sąd może zwolnić opiekuna z opieki. Powołując się na wskazany przepis opiekun może ubiegać się o zwolnienie z opieki z ważnych powodów- wówczas sąd podejmuje decyzje o zwolnieniu.
Jednakże Sąd może podjąć decyzję odmowną. Sąd dokonuje oceny, czy w danej sytuacji istnieją ważne powody, które uzasadniają zwolnienie opiekuna z obowiązku opieki, oraz czy takie zwolnienie nie będzie rodziło negatywnych skutków dla podopiecznego.
Art. 169 § 2 k.r.o. wskazuje, że sąd opiekuńczy zwolni opiekuna, jeżeli istnieją powody faktyczne i prawne, przez, które opiekun jest niezdolny do sprawowania opieki bądź opiekun dopuszcza się czynów lub zaniedbań, które naruszają dobro podopiecznego. Zatem istnienie ,którejkolwiek przesłanki uzasadnia konieczność zwolnienia opiekuna. Zwolnienie opiekuna nie jest jednak równoznaczne z ustaniem opieki, bowiem sąd ustanawia nowego opiekuna. Jeżeli jednak sąd nie postanowi inaczej to opiekun zobowiązany jest nadal prowadzić pilne sprawy związane z opieką nad podopiecznym do czasu ustanowienia nowego opiekuna. Określenie prowadzenia pilnych spraw odnosi się zarówno do osoby podopiecznego, jak i do jego majątku. W postępowaniu w sprawie zwolnienia opiekuna sąd ustala, czy zaistniały stosowne przesłanki do zwolnienia. Sąd może jednak wezwać podopiecznego, który ukończył 13 lat do osobistego stawiennictwa w celu wysłuchania.

Wygaśnięcie funkcji opiekuna może nastąpić w wyniku zwolnienia opiekuna z tej funkcji, z jego inicjatywy lub z urzędu, ze względu na jego niezdolność do sprawowania opieki lub też dopuszczanie się czynów naruszających dobro podopiecznego.
Zwolnienie opiekuna na jego wniosek, następuje z ważnych powodów, a więc muszą wystąpić takie okoliczności, które powodują niemożliwość dalszego sprawowania opieki, lub funkcja opiekuna stała się dla niego zbyt uciążliwa. |
Skutkiem zwolnienia opiekuna nie jest ustanie opieki, lecz konieczność powołania nowego opiekuna. W związku z tym mogą powstać dwie sytuacje. Jeżeli nic innego nie wynika z postanowienia sądu opiekuńczego o zwolnieniu opiekuna, to obowiązany jest on nadal prowadzić pilne sprawy związane z opieką do czasu objęcia opieki przez nowego opiekuna.
Okres, przez który opiekun obowiązany jest nadal prowadzić sprawy pilne całkowicie ubezwłasnowolnionego, może wynikać także z postanowienia o zwolnieniu opiekuna, co więcej, postanowienie to może określać sprawy, które sąd uważa za pilne, mając na względzie dobro konkretnego podopiecznego, do których prowadzenia powinny być ograniczone dokonywane przez zwolnionego opiekuna czynności.
Postępowanie o zwolnienie opiekuna z obowiązku opieki ma na celu ustalenie, czy istnieją przyczyny zwolnienia opiekuna przewidziane w przepisach prawa.

 

 




Ustanowiony przez sąd opiekun jest zobowiązany opiekę objąć, a jedynie z ważnych powodów sąd może zwolnić go ze sprawowania opieki. Objęcie opieki następuje przez złożenie przyrzeczenia przed sądem.
Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego p

Powołanie opiekuna wymaga orzeczenia sądu opiekuńczego. Sądem opiekuńczym jest sąd rodzinny. Wniosek podlega opłacie 40 zł. Wniosek o ustanowienie opiekuna może złożyć małżonek, albo krewni w linii prostej osoby ubezwłasnowolnionej, albo jej przedstawiciel ustawowy.
O ile dobro ubezwłasnowolnionego temu nie stoi na przeszkodzie to stosuje się zasadę wedle której, opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie ustanawia się jego małżonka, a wobec jego braku – ojca lub matkę. Opiekunem może też zostać inny krewny lub osoba bliska ubezwłasnowolnionego. Jeżeli brak jest osób wskazanych wyżej, to opiekę sprawować może inna osoba Clicking Here. Ośrodki pomocy społecznej często dysponują bazą kandydatów na opiekunów prawnych osób całkowicie ubezwłasnowolnionych. Istotne jest, to, że opiekun musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych i pełnię praw publicznych oraz musi dawać gwarancję należytego wywiązania się ze swoich obowiązków.
  Podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. Opiekun obowiązany jest wykonywać swe czynności z należytą starannością, zgodnie z dobrem pozostającego pod jego opieką i interesem społecznym.

Opiekun powinien uzyskać zezwolenie sądu opiekuńczego we wszelkich ważniejszych sprawach, które dotyczą osoby lub majątku osoby pozostającej pod jego opieką. Opiekun jest przedstawicielem ustawowym podopiecznego, z tym, że w pewnych sytuacjach reprezentacja przez opiekuna jest wyłączona, tzn. opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką:
– przy czynnościach prawnych między tymi osobami;
– przy czynnościach prawnych między jedną z tych osób a opiekunem albo jego małżonkiem, zstępnymi, wstępnymi lub rodzeństwem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką.
Niezwłocznie po objęciu opieką, opiekun zobowiązany jest sporządzić spis majątku osoby pozostającej pod jego opieka oraz przedstawić go sadowi.
Sąd opiekuńczy przyznaje, na żądanie opiekuna, stosowne wynagrodzenie. Pokrywane jest ono z dochodów lub majątku osoby, dla której opiekun lub kurator jest ustanowiony. Wysokość wynagrodzenia w stosunku miesięcznym, nie może przekroczyć 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw.


opieka
Pod pojęciem opieki w dosłownym znaczeniu tego słowa rozumie się troszczenie o osobę potrzebującą pomocy, kierowanie jej postępowaniem jak również troskę o osobę, aby nie stała się jej żadna krzywda. Osobą, która z racji wieku przede wszystkim potrzebuje opieki jest dziecko. W normalnym układzie stosunków, opiekę małoletniemu dziecku zapewniają rodzice. Instrumentem prawnym, który do tego uprawnia, ale głównie zobowiązuje, jest władza rodzicielska. Właśnie obowiązki z niej wynikające przesądzają o tym, iż rodzice sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka, wychowują je, kierują nim tak, aby wychować je na prawowitego członka społeczeństwa. Rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je do pracy dla społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.
W praktyce zdarza się, że rodzice z różnych powodów nie mogą sprawować opieki nad małoletnimi dziećmi. W takich sytuacjach przychodzi z pomocą instytucja opieki nad małoletnim, gdzie w miejsce rodziców wchodzi opiekun, który sprawuję opiekę nad małoletnim oraz reprezentuje go w codziennym życiu.
Jedną z podstawowym przesłanek ustanowienia opieki jest fakt niepozostawania dziecka pod władzą rodzicielską – konieczność powołania opiekuna w tym przypadku jest niepodważalna. Dziecko bowiem nie posiada doświadczenia życiowego, trzeba czuwać nad jego rozwojem, kierować postępowaniem, wdrażać do postaw i zachowań zgodnych z jego dobrem oraz ze społecznym interesem.
Opiekę ustanawia właściwym sąd ze względu na zamieszkanie małoletniego. Sąd w sprawach o ustanowienie opieki działa z urzędu, jak tylko uzyska informacje, ze małoletnie dziecko pozostaje bez opieki. Powzięcie przez sąd wiadomości statuuje obowiązek działania sądu w tej sprawie. Nie tylko na sądzie ciąży obowiązek podjęcia kroków w przedmiotowej sprawie. Każdy bowiem, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie takiego postępowania, ma obowiązek zawiadomić o tym sąd opiekuńczy. W razie potrzeby może zawiadomić organy gminy, prokuraturę, notariusza, organy administracji, policji, placówki oświatowe, społeczne organy pomocnicze sądu oraz organizacje i zakłady zajmujące się opieką nad dziećmi.
Postanowienie sądu w sprawie ustanowienia opieki staje się skuteczne i wykonalne z chwilą jego ogłoszenia lub wydania.
Opieka może zostać powierzona zarówno jednej osobie jak i małżonkom wspólnie. Zawsze jednak przy wyborze formy opieki należy mieć na względzie dobro dziecka. Jedna osoba może być opiekunem kilkorga dzieci, ale tylko wtedy, gdy nie ma sprzeczności pomiędzy ich interesami, gdyż mogłaby zachodzić obawa co do bezstronnego sprawowania opieki. Jeżeli jednak dziecko pozostające bez opieki ma rodzeństwo, pożądane jest, aby opiekę nad nimi sprawowała jedna osoba.

 

 



Zgodnie z treścią art. 16 §1 Kodeksu Cywilnego osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowa z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychologicznych, a w szczególności pijaństwa lub narkomani, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.
Ubezwłasnowolnienie częściowe orzekane jest tylko w stosunku do osoby pełnoletniej, mającej pełną zdolność do czynności prawnych.
Zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego postępowanie o ubezwłasnowolnienie częściowe jest postępowaniem prowadzonym w trybie nieprocesowym przed sądem okręgowym. Postępowanie o ubezwłasnowolnienie częściowe może być przeprowadzone już na rok przed osiągnięciem pełnoletniości osoby, której dotyczy wniosek. Wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe może zostać złożony przez małżonka, rodzica, rodzeństwo.
Koszt postępowania o ubezwłasnowolnienie częściowe kształtuję się tak samo jak w postępowaniu o ubezwłasnowolnienie całkowite, opłata od wniosku wynosi 40 zł
. Do kosztów postępowania należy doliczyć również koszt zaliczki na opinie biegłych psychologa i psychiatry w kwocie ok. 500 zł oraz wydatki związane z czynnościami kuratora w sprawie w kwocie ok. 120 zł.

Sąd orzekający o ubezwłasnowolnieniu częściowym ocenia według własnego uznania, czy zachodzą przesłanki ubezwłasnowolnienia częściowego. Jeżeli wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe jest zasadny, sąd wydaje postanowienie o ubezwłasnowolnieniu częściowym oraz przesyła jego odpis sądowi opiekuńczemu w celu ustanowienia kuratora. 

W trakcie postępowania o ubezwłasnowolnienie częściowe może okazać się, że nie ma podstaw do ubezwłasnowolnienia osoby, której dotyczy wniosek i sąd taki wniosek oddali. Jeżeli w takim przypadku sąd uzna, że są powody do ustanowienia kuratora dla osoby niepełnosprawnej, zawiadomi o tym sąd opiekuńczy.
Skutkiem postanowienia o ubezwłasnowolnieniu częściowym jest ograniczenie zdolności do czynności prawnej osoby, której dotyczy postanowienie; osoba ubezwłasnowolniona częściowe może dokonywać czynności prawnych, przez które zaciąga zobowiązania lub rozporządzać swoimi prawami, za zgodę jej przedstawiciela ustawowego. Nad to, może ona dokonywać czynności, do ważności, których ustawa nie wymaga zgody przedstawiciela.




Z chwilą ukończenia lat 18 nabywa się pełne prawo do decydowania o swoim życiu.. 
Pełna zdolność do samodzielnego decydowania o swoim życiu może okazać się jednak niebezpieczna dla osób niezaradnych z powodu choroby lub upośledzenia. W związku z tym, w polskim systemie prawnym funkcjonuje instytucja ubezwłasnowolnienia całkowitego.
Przesłankami ubezwłasnowolnienia całkowitego jest brak możliwości samodzielnego kierowania swoim postępowaniem przez daną osobę w skutek choroby psychicznej, zaburzeń psychicznych, niedorozwoju umysłowego czy też innych zachować tj. narkomania, pijaństwo. Sąd orzeka o ubezwłasnowolnieniu tylko w interesie danej osoby, i dla jej dobra. Osoba według, której orzeczono środek w postaci całkowitego ubezwłasnowolnienia nie może podejmować decyzji prawnych oraz decydować o swoim życiu.

Ubezwłasnowolnienie jest zarazem wyrazem troski, pomocy i opieki wobec osób, które nie potrafią same się o siebie zatroszczyć, pomóc sobie i zaopiekować sobą.
Ubezwłasnowolnienie może być częściowe lub całkowite w zależności od stanu zdrowia osoby, która ma zostać ubezwłasnowolniona.
Wniosek o ubezwłasnowolnienie może złożyć do sądu tylko określony krąg osób. Osobami uprawnionymi do złożenia takiego wniosku są małżonek osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, jej krewni w linii prostej -rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki-, rodzeństwo. Wniosek o ubezwłasnowolnienie może też złożyć prokurator. Decyzję o złożeniu takiego wniosku prokurator może podjąć, jeżeli zauważy taką potrzebę w związku z toczącym się innym postępowaniem albo, jeżeli otrzyma zawiadomienie od osoby, która nie należy do kręgu osób uprawnionych i uzna to za zasadne.
We wniosku o ubezwłasnowolnienie powinno zostać określone, czy żąda się ubezwłasnowolnienia całkowitego czy częściowego.
Do wniosku muszą być dołączone dokumenty potwierdzające przynależność osoby, która złożyła wniosek do kręgu osób uprawnionych. Wymagane są również 
świadectwa o stanie zdrowia lub stanie umysłowym osoby, która ma być ubezwłasnowolniona; w przypadku osób upośledzonych umysłowo będą to np. świadectwo od lekarza psychiatry albo psychologa; w przypadku osób uzależnionych od alkoholu, np. zaświadczenie z poradni przeciwalkoholowej.

Należy również wskazać opiekuna prawnego, który sprawowałby opiekę nad osobą ubezwłasnowolnioną.
Warto przy tym podkreślić, że osoba, która złożyła wniosek o ubezwłasnowolnienie w złej wierze lub lekkomyślnie, podlega karze grzywny do 5 000 zł. Jeżeli wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite jest zasadny, sąd wydaje postanowienie o ubezwłasnowolnieniu całkowitym, w którym wskazuje powód ubezwłasnowolnienia. Odpis prawomocnego postanowienia jest przesyłany sądowi opiekuńczemu w celu ustanowienia opiekuna, co ma na celu przede wszystkim zapewnienie opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną całkowicie. Opiekuna nie ustanawia się, jeżeli ubezwłasnowolniony całkowicie pozostaje jeszcze pod władzą rodzicielską
Wniosek należy złożyć do sądu okręgowego wydział cywilny, właściwy dla miejsca zamieszkania osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, a w przypadku braku miejsca zamieszkania w miejscu jej pobytu. Od wniosku pobiera się opłatę stałą w kwocie 40 zł.
Ubezwłasnowolnione całkowicie mogą zostać osoby, które ukończyły trzynaście lat, jeżeli nie są w stanie pokierować swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innych zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie może dokonywać jedynie czynności w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego. Pozostałych czynności w jej imieniu może dokonać tylko opiekun.



Adopcja, czyli przysposobienie jest trwałą formą pieczy zastępczej. Dziecko przysposobione w świetle prawa jest dzieckiem osób, które je przysposobiły – zmianie ulega stan cywilny dziecka, przybiera ono to samo nazwisko co rodzice adoptujący. Dziecku przysługują alimenty od osób, które go adoptowały, a także i ono może być zobowiązane do alimentowania przybranych rodziców jeżeli zostaną spełnione określone przesłanki. Adoptowane dzieci dziedziczą z mocy ustawy po osobach je adoptujących na równi z dziećmi naturalnymi.

Z ważnych powodów zarówno przysposobiony, jak i przysposabiający mogą żądać rozwiązania stosunku przysposobienia przez sąd.
Ważnymi powodami są sytuacje, gdy między przysposobionym a przysposabiającym powstał stan wrogości, została zerwania więź rodzinna i przysposobienie przestało pełnić swoją rolę. Należy mieć na uwadze zawinione zachowanie się jednej czy drugiej ze stron, co spowodowało, że więź między nimi nie może być nadal utrzymana.
Powództwo o rozwiązanie przysposobienia może wytoczyć także prokurator.
W momencie rozwiązania stosunku przysposobienia ustają jego skutki. W sytuacji, gdy rozwiązanie stosunku przysposobienia nastąpiło po śmierci przysposabiającego, skutki przysposobienia ustały z chwilą jego śmierci.
Sąd orzekając rozwiązanie stosunku przysposobienia może, stosownie do okoliczności utrzymać w mocy wynikające z niego obowiązki alimentacyjne.
Nie jest dopuszczalne rozwiązanie przysposobienia, na które rodzice przysposobionego wyrazili przed sądem opiekuńczym zgodę bez wskazania osoby przysposabiającego.
Przysposobiony utrzymuje nazwisko rodziców adoptujących. Jednakże z ważnych powodów sąd na wniosek przysposobionego lub przysposabiającego może w orzeczeniu o rozwiązaniu stosunku przysposobienia postanowić, że przysposobiony powraca do nazwiska, które nosił przed orzeczeniem przysposobienia.
Właściwym sądem do rozpoznania spraw o rozwiązanie przysposobienia jest sąd rejonowy.
Wysokość opłaty od pozwu o rozwiązanie przysposobienia wynosi 200 zł.



Adopcja dziecka w aspekcie psychologiczno-społecznym jest sprawą bardzo poważną. To idealne rozwiązanie dla małżeństw, które nie są w stanie zostać rodzicami z przyczyn zdrowotnych, naturalnych lub po prostu pragną zaopiekować się dzieckiem. Decyzję o adopcji dziecka przez osobę starającą się wydaje sąd rodzinny na podstawie opinii przygotowanej przez ośrodek adopcyjny. Kandydaci na rodziców adopcyjnych muszą spełnić kilka warunków, a proces adopcyjny trwa długo.

Przysposobić można tylko i wyłącznie osobę małoletnią dla jej dobra. Przysposobić może osoba, która przeszła cykl szkoleń organizowanych przez ośrodek adopcyjny. Przysposobienie ma charakter bezterminowy. Nie wygasa z chwilą osiągnięcia przez dziecko przysposobione pełnoletniości. Podstawową przesłanką braną pod uwagę w toku procedury przysposobienia jest przede wszytkom dobro dziecka. Między przysposabiającym, a przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku.
Polskie prawo nie stawia wielu warunków dla kandydata na rodzica. W praktyce, adoptować mogą ci rodzice, którzy mają odpowiednie kwalifikacje moralne, psychologiczne, a co najważniejsze dają gwarancje zapewnienia dziecku godziwego bytu. Oceny przysposabiających dokonuje ośrodek adopcyjny i sąd.
Przysposabiającym może być tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych, czyli osoba, która ukończyła 18 rok życia. Polskie prawo krajowe nie przewiduje górnej granicy wieku dla osoby pragnącej przysposobić dziecko. Zgodnie z przepisami Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego między przysposabiającym a przysposobionym powinna istnieć stosowna różnica wieku. Sąd rozstrzyga w każdym przypadku, kiedy ta różnica jest wystarczająca; przyjmuje się, że różnica wieku między przysposabiającym a przysposobionym nie może wynosić jednak więcej niż 40 lat.
Choroba, nawet nowotworowa, nie musi eliminować osoby chcącej adoptować dziecko, ale musimy dociec, w czym tkwi problem. Na pewno nie ma szans kandydat w trakcie chemioterapii. Jeśli jednak przeszedł leczenie i lekarz zaświadczy, że dało ono dobre rezultaty, to pomimo że pozostaje pod kontrolą lekarską, jak to bywa w przypadkach chorób przewlekłych, ma szansę na adopcję. Adoptować mogą również osoby niepełnosprawne. Wózek czy kule nie dyskwalifikują, a wszystko zależy od stopnia niesprawności. Nie jest natomiast możliwe przysposobienie przez osoby upośledzone umysłowo czy chore psychicznie, które same mają w związku z tym trudności w funkcjonowaniu. Nie mogą liczyć na adopcję pary gejowskie lub lesbijskie, ponieważ one, według polskiego prawa, nie mogą zawrzeć formalnego związku małżeńskiego.
Przysposabiający powinien także posiadać odpowiednie kwalifikacje osobiste. Te kwalifikacje sprawdzi ośrodek adopcyjny w trakcie zapoznawania się z życiorysem kandydata na rodzica, jego trybem życia i przede wszystkim poprzez bezpośredni kontakt z pracownikami placówki i psychologiem. Kandydaci na rodziców adopcyjnych muszą posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny. Szkolenie takie jest bezpłatne.
Adopcja nie jest sposobem na złagodzenie kryzysu na polepszenie stosunków małżeńskich bezdzietnej pary. Warunkiem koniecznym jest, aby przysposabiający wspólnie chcieli powiększyć rodzinę i w równym stopniu zapewnią dziecku dom i opiekę.
Uzyskanie zgody osób trzecich na przysposobienie dziecka konieczne jest od rodziców naturalnych przysposabianego dziecka, oczywiście, o ile nie są ubezwłasnowolnieni; opiekunów prawnych dotychczas sprawujących piecze nad dzieckiem; od małżonka osoby przysposabiającej.
Rodzic adopcyjny w sensie prawnym jest dla przysposobionego dziecka jak rodzic naturalny. Ma takie same prawa i obowiązki wynikające z macierzyństwa lub ojcostwa. Jeśli adoptujesz dziecko, zmieniony zostanie akt jego urodzenia. W miejsce, gdzie figurowały dane naturalnych rodziców, zostaną wpisane dane rodziców adopcyjnych. Dziecko według dokumentów stanie się dzieckiem nowych rodziców, przyjmie nowe nazwisko, a nawet nowe imię. Rodzice adopcyjni, w przeciwieństwie do rodzin zastępczych, nie podlegają kontroli żadnych nadzorujących instytucji i nie otrzymują z tytułu adopcji środków na utrzymanie dziecka.



 

O zmianę nazwiska małoletniego dziecka mogą wystąpić obydwoje rodzice, chyba, że jedno z nich nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, nie żyje lub nie jest znany bądź jest pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Rodzice mogą złożyć przed wybranym kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo przed konsulem oświadczenie o zmianie imienia lub imion dziecka zamieszczonych w akcie urodzenia w terminie 6 miesięcy od dnia jego sporządzenia. Kierownik USC odmawia przyjęcia wspomnianego oświadczenia, jeżeli nie został zachowany wskazany termin. 

Zmiana imienia i nazwiska dziecka po upływie 6 miesięcy od sporządzenia aktu urodzenia może nastąpić w trybie ustawy o zmianie imienia i nazwiska. W przypadku ubiegania się o zmianę imienia lub nazwiska dla małoletniego dziecka konieczna jest zgoda drugiego rodzica. Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat musi wyrazić zgodę na zmianę. Zgoda powinna zostać wyrażona osobiście lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Osoby zamieszkałe za granicą mogą wyrazić zgodę za pośrednictwem konsula RP. W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka, każde z nich może zwrócić się do sądu opiekuńczego o zajęcie stanowiska w tej kwestii.
Zmiana imienia może polegać na zastąpieniu wybranego imienia innym imieniem, zastąpieniu dwóch imion jednym imieniem lub odwrotnie, dodaniu drugiego imienia, zmianie pisowni imienia lub imion lub zmianie kolejności imion dziecka.
Wybrane imię lub imiona nie mogą być zamieszczone w akcie w formie zdrobniałej oraz nie mogą mieć charakteru ośmieszającego lub nieprzyzwoitego. Niezależnie od obywatelstwa i narodowości rodziców dziecka wybrane imię lub imiona mogą być imionami obcymi. Można wybrać imię, które nie wskazuje na płeć dziecka, ale w powszechnym znaczeniu jest przypisane do danej płci.
Zmiany nazwiska nie dokonuje się w przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej, chyba że osoba ubiegająca się o zmianę posiada członków rodziny (małżonek, wstępny) o tym nazwisku.
Zmiany imienia lub nazwiska cudzoziemca, który uzyskał w Polsce status uchodźcy można dokonać wyłącznie ze szczególnie ważnych powodów związanych z zagrożeniem jego życia, zdrowia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego.
Wydanie decyzji następuje w terminie do miesiąca od daty złożenia wymaganych dokumentów.
Decyzja o zmianie imienia i nazwiska podlega opłacie skarbowej w wysokości 37 zł.

 



Akty stanu cywilnego wpisuje się do księgi stanu cywilnego. Zmiany aktu stanu cywilnego wprowadza się gdy  akt stwierdza zdarzenie niezgodne z prawdą oraz uchybienie powstałe przy sporządzeniu aktu, które zmniejsza jego moc dowodową, albo gdy istnieją dwa akty stanu cywilnego stwierdzające to samo zdarzenie.

W przypadku, gdy w akcie stanu cywilnego figurują nieprawidłowości, błędy lub brakuje danych wymaganych przez prawo, możliwe jest odpowiednio sprostowanie lub uzupełnienie takiego aktu. Sprostowanie oraz uzupełnienie aktu stanu cywilnego może nastąpić jedynie w trybie administracyjnym lub sądowym.
Administracyjne sprostowanie aktu stanu cywilnego dokonywane jest przez kierownika urzędu stanu cywilnego z urzędu, lub na wniosek osoby, której akt dotyczy, osoby mającej w tym interes prawny lub prokuratora. Jeżeli czynność sprostowania dokonywana będzie z urzędu lub z inicjatywy podmiotów innych niż osoba, której akt stanu cywilnego dotyczy lub jej przedstawiciela ustawowego – osoba ta zostanie powiadomiona przez kierownika urzędu stanu cywilnego o zamiarze sprostowania jej aktu stanu cywilnego lub złożeniu wniosku o sprostowanie.
Z wnioskiem o sprostowanie aktu stanu cywilnego należy wystąpić do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt stanu cywilnego.
Jeżeli podstawą sprostowania będzie dokument zagraniczny, należy załączyć ten dokument wraz z jego urzędowym tłumaczeniem na język polski. Dokument ten powinien zawierać dane podlegające sprostowaniu, stwierdzać zdarzenie wcześniejsze i dotyczyć tej samej osoby lub jej wstępnych (np. rodziców)
Jeżeli sprostowanie aktu stanu cywilnego ma nastąpić na podstawie materiałów archiwalnych należy załączyć uwierzytelniony odpis lub wypis lub uwierzytelnioną reprodukcję tych materiałów
Natomiast w przypadku sądowego sprostowania aktu stanu cywilnego, sprostowania dokonuje sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora bądź kierownika urzędu stanu cywilnego.

Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd powszechny, jeżeli nie jest możliwe sprostowanie 
w trybie administracyjnym, tj. na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego stwierdzających zdarzenie wcześniejsze i dotyczących tej samej osoby lub jej wstępnych, albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego. Sprostowanie w trybie administracyjnym przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie w oparciu o ww. dokumenty.
Uzupełnienie aktu stanu cywilnego dokonywane jest przed kierownika USC z urzędu lub na wniosek osób zainteresowanych. Z wnioskiem o uzupełnienie aktu stanu cywilnego należy wystąpić do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt stanu cywilnego podlegający uzupełnieniu i przedłożyć dowód wniesienia opłaty skarbowej w wysokości 39 zł za odpis zupełny aktu stanu cywilnego wydawany po dokonaniu uzupełnienia.
Jeżeli podstawą uzupełnienia będzie dokument zagraniczny, należy załączyć ten dokument wraz z jego urzędowym tłumaczeniem na język polski. Dokument ten powinien zawierać dane podlegające uzupełnieniu, stwierdzać zdarzenie wcześniejsze i dotyczyć tej samej osoby lub jej wstępnych (np. rodziców).
Jeżeli uzupełnienie aktu stanu cywilnego ma nastąpić na podstawie materiałów archiwalnych należy załączyć uwierzytelniony odpis lub wypis lub uwierzytelnioną reprodukcję tych materiałów.
Sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby zainteresowanej bądź prokuratora dokonuje uzupełnienia jedynie w przypadku aktu zgonu w zakresie daty lub godziny zgonu.

 



Według prawa polskiego jak również międzynarodowego matką dziecka jest kobieta, która je urodziła. Natomiast, jeżeli nieznani są rodzice dziecka albo macierzyństwo kobiety wpisanej w akt urodzenia jako matka, zostało zaprzeczone, można żądać ustalenia macierzyństwa. Powództwo, którego celem jest ustalenie macierzyństwa wytaczane jest przez dziecko przeciwko matce, ewentualnie matka wytacza powództwo o ustalenie macierzyństwa przeciwko dziecku.

Ważną przesłanka ustalenia macierzyństwa jest wiek dziecka, jeżeli dziecko jest pełnoletnie pod żadnym pozorem nie wolno ustalać macierzyństwa.
Natomiast jeżeli chodzi o zaprzeczenie macierzyństwa kwestia jest już inna. Gdy w akcie urodzenia dziecka ujawniono jako matkę kobietę, która nie urodziła dziecka, można żądać zaprzeczenia macierzyństwa. I tutaj pojawia się różnica, w przypadku ustalenia macierzyństwa powództwo wytacza się przeciwko dziecku, w zaprzeczeniu macierzyństwa powództwo takie wytacza się przeciwko kobiecie, która jest wpisana w akcie urodzenia jako matka dziecka i przeciwko dziecku. Różnicą jest również czas, w którym można wytoczyć takie powództwo, w sytuacji zaprzeczenia macierzyństwa przez kobietę, matkę dziecka czas ten wynosi 6 miesięcy od dnia sporządzenia aktu urodzenia dziecka. Natomiast, gdy z powództwem występuje dziecko czas ten wynosi 3 lata od momentu osiągnięcia pełnoletniości.

Ustalenie i zaprzeczenie macierzyństwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka. Jednakże w razie śmierci dziecka, które wytoczyło powództwo, ustalenia macierzyństwa mogą dochodzić jego krewni.




W polskim prawodawstwie funkcjonuje zasada domniemania, która jasno stanowi, iż dziecko , które urodziło się w czasie trwania małżeństwa, pochodzi od męża matki.

Zdarzają się jednak sytuację, gdy ojcem dziecka nie jest mąż matki dziecka, albo zostało obalone jego ojcostwo, wtedy ustalenie ojcostwa może nastąpić poprzez uznanie ojcostwa albo na mocy orzeczenia sądu. Gdy sprawa o ustalenie ojcostwa jest w toku, sam zainteresowany uznaniem ojcostwa nie może uznać dziecka za swoje.
W sytuacjach, gdy dziecko pochodzi ze związku pozamałżeńskiego, a biologiczny ojciec nie chce uznać dziecka, jedyną metodą ustalenia pochodzenia dziecka jest wytoczenie powództwa.
Sądowego ustalenie ojcostwa może domagać się dziecko, matka dziecka jak również domniemany ojciec dziecka.
Powództwo o ustalenie ojcostwa można wytoczyć jedynie do momentu ukończonego 18 roku życia dziecka. Po skończeniu 18 roku życia jedynie dziecko może domagać się sądowego ustalenia ojcostwa. W przypadku gdy dziecko umrze, również nie jest możliwe wystąpienie o sądowego ustalenie ojcostwa.
Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa można wytoczyć jedynie w ściśle określonych terminach, których przekroczenie zawsze spowoduje oddalenie powództwa. Dla sądu bez znaczenia jest, co było przyczyną niedochowania terminu oraz to, czy nastąpiło celowo, czy bez winy osoby występującej z powództwem.
Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa może wytoczyć także prokurator. Prokurator nie jest ograniczony żadnym terminem.

Tradycyjnie w procesie o ustalenie ojcostwa obowiązuje domniemanie, że ojcem dziecka jest mężczyzna, który współżył z matką dziecka w okresie od 300 do 180 dnia przed urodzeniem się dziecka. Na chwilę obecną domniemanie to utraciło jednak większe znaczenie, bowiem w sprawach o ustalenie ojcostwa przeprowadza się badanie DNA, które pozwala ustalić ojcostwo z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością.

Zgodnie z poglądem panującym w orzecznictwie dziecko, które urodziło się w trakcie trwania małżeństwa pochodzi od męża matki. Tak samo traktowane jest dziecko, które urodziło się przed upływem 300 dni od ustania małżeństwa. Domniemania te mogą być obalone jedynie w postępowaniu sądowym, na skutek pozwu o zaprzeczenie ojcostwa.
Z punktu widzenia prawa sam fakt pozostawania w związku małżeńskim w momencie urodzenia się dziecka wystarcza, żeby mężczyzna, który jest mężem matki traktowany był jako ojciec. Bez znaczenia pozostaje tutaj to, czy mężczyzna współżył z matką, cierpiał na bezpłodność lub nie było go w kraju.
Nie można zaprzeczyć ojcostwa, jeżeli dziecko zostało poczęte w następstwie sztucznego zapłodnienia lub zabiegu „in vitro”, na który mąż matki wyraził zgodę.

 

 

 



 

 

Uznanie dziecka jest to dobrowolne oświadczenie mężczyzny, w którym stwierdza on, że dane dziecko pochodzi od niego i chce, aby było uważane za jego dziecko. Uznanie dziecka dotyczy tzw. dziecka pozamałżeńskiego albo urodziło się przed zawarciem związku małżeńskiego przez rodziców. Uznanie dziecka może nastąpić przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo przed sądem opiekuńczym, a za granicą – przed polskim konsulem lub osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula, jeżeli uznanie dotyczy dziecka, którego rodzice są obywatelami polskimi. W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu ojca lub dziecka, uznanie dziecka może nastąpić także przed notariuszem.
Domniemywa się, że jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa, ojcem dziecka jest mąż matki, to on figuruje w akcie urodzenia dziecka jako ojciec. W tym przypadku ojcostwo dziecka jest z góry ustalone, a wyznacza je sam fakt urodzenia się dziecka w małżeństwie.
Sądowe ustalenie ojcostwa ma miejsce, gdy dziecko nie pochodzi z małżeństwa i mężczyzna, który je spłodził nie chce uznać tego dziecka za swoje – wówczas sąd rozstrzyga tą kwestię.
Uznanie dziecka jak i sądowe ustalenie ojcostwa dotyczy tzw. dziecka pozamałżeńskiego. Uznanie dziecka również będzie konieczne w sytuacji, gdy dziecko urodziło się przed zawarciem związków małżeńskiego przez rodziców dziecka.
Dobrowolne oświadczenie mężczyzny oznacza, że uznaje on że jest ojcem dziecka, poczuwa się do rodzicielstwa, i z własnej woli chce, aby przysługiwała mu władza rodzicielska nad dzieckiem.
Uznanie może nastąpić tylko w sytuacji, gdy ojcostwo dziecka nie zostało ustalone w żaden inny sposób. Oznacza to, że zarówno w sytuacji, gdy dziecko urodziło się w małżeństwie, jak i w sytuacji, gdy sąd ustalił, kto jest ojcem dziecka, dokonane uznanie nie wywoła żadnego skutku, nawet jeśli będzie próbował dokonać tego biologiczny ojciec.

 



 

Zgodnie z treścią art. 577 KPC sąd opiekuńczy może zmienić swoje prawomocne postanowienie, jeżeli wymaga tego dobro osoby, której to postępowanie dotyczy.
Podstawę do zmiany orzeczenia zawartego w wyroku rozwodowym w kwestii sprawowania władzy
rodzicielskiej stanowi art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.
Zgodnie z treścią art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka.
Przepisy Kodeksu Rodzinnego i opiekuńczego nie przewidują żadnych ograniczeń dotyczących zakresu zmiany istniejącego orzeczenia o władzy rodzicielskiej; zmiana ta może polegać nie tylko na przywróceniu władzy rodzicielskiej, ale również jej uchyleniu lub zmianie orzeczenia dotyczącego ograniczenia władzy rodzicielskiej.
Zmiana rozstrzygnięcia polega na tym, że sąd postanowieniem zmienia terminy czy częstotliwość spotkań rodzica z dzieckiem, jeżeli uzasadniają to okoliczności. Zmiana rozstrzygnięcia w sprawie kontaktów może polegać także na tym, że sąd zniesie poszczególne zakazy bądź inne środki, np. zezwoli na spotykanie się z dzieckiem pod nieobecność drugiego z rodziców.
Dla stwierdzenia czy zaszły przesłanki uzasadniające wydanie orzeczenia, należy porównać stan istniejący w chwili wydawania postanowienia ze stanem obowiązującym.
W sprawach dotyczących zmiany postanowienia sądu opiekuńczego w kwestii władzy rodzicielskiej dziecko nie jest stroną postępowania, ponieważ postępowanie to dotyczy wyłącznie sfery rodziców, a przedmiotem postępowania jest ocena zachowania rodziców.
Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej nie może nastąpić ze względu na niemoralne postępowanie jednego z rodziców, które również poprzedzało orzeczenie rozwodu.

Wniosek o zmianę rozstrzygnięcia w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej należy złożyć we właściwym sadzie rejonowym. Należy pamiętać, iż taki wniosek nie może zmierzać do zakazania kontaktów rodzica z dzieckiem. W tym celu należy złożyć wniosek o zakazanie kontaktów z dzieckiem, sąd zakaże ich utrzymywania, gdy kontakty rodzica z dzieckiem niosą poważne zagrożenie dla jego dobra.



 

Kwestie związane z porwaniami rodzicielskimi poza granice naszego kraju reguluje Konwencja Haska z 1980 r. Celem Konwencji jest przeciwdziałanie negatywnym skutkom międzynarodowego uprowadzania lub zatrzymywania dzieci. Postępowanie wszczęte na podstawie przepisów Konwencji ma doprowadzić do przywrócenia stanu faktycznego i prawnego, jaki istniał przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem dziecka. Uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka jest bezprawne w rozumieniu Konwencji jeżeli nastąpiło naruszenie prawa do opieki przyznanego przez ustawodawstwo (orzeczenie sądowe lub administracyjne albo ugodę mającą moc prawną) państwa, w którym dziecko miało miejsce stałego pobytu bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem oraz, jeżeli w chwili uprowadzenia lub zatrzymania prawo to było skutecznie wykonywane.
Zgodnie z przepisami Konwencji można domagać się niezwłocznego powrotu dziecka do państwa, z którego zostało bezprawnie wywiezione oraz zapewnienia prawa do opieki i odwiedzin określonych przez państwo.
Jednakże osoba zainteresowana może domagać się powrotu dziecka, które nie ukończyło 16 roku życia i które zostało bezprawnie uprowadzone (lub zatrzymane) z jednego państwa, będącego stroną Konwencji do innego państwa, również będącego stroną Konwencji.
Wnioski o powrót dziecka sporządzone na podstawie przepisów Konwencji są rozpoznawane przez właściwe organy – sądy lub organy administracyjne – państwa do którego dziecko zostało uprowadzone lub w którym zostało zatrzymane.
Sprawy o powrót dziecka prowadzone na podstawie przepisów Konwencji zasadniczo nie stwarzają konieczności poniesienia przez wnioskodawców kosztów postępowania sądowego – w niektórych państwach wnioskodawca jest nieodpłatnie reprezentowany w postępowaniu sądowym przez miejscowego adwokata lub prawnika.
Podstawową zaletą postępowania w trybie konwencji jest jego szybkość. Zgodnie z przepisami konwencji Sąd powinien podjąć decyzję w ciągu sześciu tygodni od złożenia wniosku o wydanie dziecka.
Konwencja przyjmuje jako zasadę niezwłoczny powrót dziecka do państwa miejsca jego stałego pobytu. Organ orzekający państwa, do którego dziecko zostało bezprawnie uprowadzone lub w którym zostało bezprawnie zatrzymane jest obowiązany do zarządzenia jego niezwłocznego powrotu, jeśli dziecko nadal w tym państwie przebywa, a wniosek wpłynął przed upływem roku od momentu uprowadzenia lub zatrzymania dziecka. Powrót dziecka powinien zostać zarządzony nawet po upływie 1 roku, chyba że zostanie ustalone, że dziecko przystosowało się już do swego nowego środowiska.

http://www.adwokat-kolczyk.pl/aktualnosci/



 

Rodzic, który posiada pełną władzę rodzicielską lub ograniczoną do decydowania o istotnych sprawach dziecka w sytuacji, kiedy drugi rodzic samowolnie uprowadził lub zatrzymał dziecko, ma prawo w każdym przypadku wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wydanie dziecka.

Przepisy prawa zostały skonstruowane w taki sposób, aby postępowanie w sprawach o wydanie dziecka trwało jak najkrócej. W konsekwencji w ramach postępowania o wydanie dziecka Sąd rozstrzyga jedynie kwestię bezzwłocznego powrotu dziecka do miejsca stałego pobytu, nie porusza się natomiast kwestii merytorycznych z zakresu władzy rodzicielskiej przysługującej rodzicom dziecka, co stawia rodzica broniącego się przed wydaniem dziecka w bardzo niekorzystnej sytuacji procesowej. Istnieją sytuacje kiedy pomimo, iż w świetle prawa dziecko zostało zabrane bezprawnie, jego powrót nie zostanie zarządzony.
Ma to miejsce w następujących przypadkach:
– kiedy osoba domagająca się powrotu dziecka, a mająca prawo do opieki nad nimi, prawa tego nie wykonywała;
– kiedy osoba mająca prawo do opieki nad dzieckiem zgodziła się na wyjazd dziecka za granicę lub zgodziła się na taki wyjazd po uprowadzeniu lub zatrzymaniu;
– kiedy istnieje poważne ryzyko, że powrót mógłby narazić dziecko na szkodę fizyczną lub psychiczną lub jakikolwiek inny sposób postawić je w trudnej sytuacji;
– dziecko pełnoletnie sprzeciwia się powrotu do państwa stałego miejsca pobytu;

Kwestia wykazania powyższych okoliczności przed sądem uzależniona jest w dużej mierze od umiejętnej argumentacji i właściwie przygotowanej taktyki procesowej.



 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami rodzice, którzy nie potrafią porozumieć się co do istotnych spraw wspólnego dziecka, moją możliwości rozstrzygnięcia tych spraw przed sądem omeprazole 20 mg cap. W tym celu do właściwego sądu należy złożyć stosowny wniosek. Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka może być składany w każdej z tych spraw, w których rodzice nie mogą dojść do porozumienia. Opłata za wniosek jest stała i wynosi 40 złotych. Każdy z rodziców, który nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej, ma prawo samodzielnie ją wykonywać. Rodzice muszą wspólnie podejmować istotne decyzje w sprawach dziecka. W braku porozumienia między rodzicami rozstrzyga sąd opiekuńczy. Rozpoznanie sprawy może być zainicjowane zarówno złożonym wnioskiem jak i z urzędu.
Poprzez pojęcie „istotne sprawy dziecka” należy rozumieć takie sprawy, które nie są związane z codziennym funkcjonowaniem małoletniego dziecka. Orzecznictwo określa dokładnie, co rozumiemy pod pojęciem „istotne sprawy dziecka”. Są to kwestie dotyczące: miejsca pobytu dziecka, zmiany nazwiska dziecka w trybie administracyjnym, wyboru szkoły, sposobu leczenia, sposobu spędzania wakacji, w tym wyjazdu za granicę, zabezpieczenia dziecku należnych mu alimentów w przypadku, gdy wyjedzie za granicę rodzic zobowiązany do alimentacji, czy też wyboru rodzica, który powinien wykorzystać urlop wychowawczy.
Wniosek o rozstrzygnięcie istotnych spraw dziecka składa się do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania / pobytu dziecka. Rozstrzygnięcie z reguły następuje po wysłuchaniu małoletniego dziecka, jeśli nie stoją temu na przeszkodzie względy takie jak rozwój umysłowy, stopień dojrzałości czy stan zdrowia małoletniego.
W sytuacji, gdy jeden z małżonków nie wyraża zgody na podjęcie czynności w istotnych sprawach dziecka , należy złożyć do sądu wniosek o zastępcze wyrażenie zgody. Do pisma należy załączyć m.in. odpis aktu małżeństwa, odpis aktu urodzenia dziecka albo odpis wyroku rozwodowego oraz inne dokumenty w zależność od konkretnej sprawy.
Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka może być składany w każdej z tych spraw, w których rodzice nie mogą dojść do porozumienia, np. miejsce zamieszkania dziecka, wyjazd za granice na stałe z jednym z rodziców lub czasowy wyjazd za granicę.



Sąd rozwiązujący małżeństwo przez rozwód w wyroku rozwodowym orzeka również o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi wspólnymi dziećmi małżonków. W przypadku zmiany okoliczności w zakresie powierzenia władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców albo gdy wymaga tego dobro małoletniego właściwy sąd może zmienić wyrok rozwody w przedmiocie władzy rodzicielskiej.  

Według postanowień art. 106 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w przypadku zmiany okoliczności oraz, gdy wymaga tego dobro małoletniego dziecka Sąd może zmienić prawomocne postanowienie w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej.
W wyroku rozwodowym znajdują się konkretne rozstrzygnięcie w przedmiocie władzy rodzicielskiej, polegające na tym, że sąd może powierzyć władzę rodzicielską jednemu z rodziców ograniczając tym samym władzę rodzicielską drugiego rodzica tylko do określonych praw i obowiązków – np. decydowania o zmianie szkoły, zmianie miejsca zamieszkania – jak również może powierzyć władze rodzicielską obojgu rodzicom. Zmiana rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy rodzicielskiej wprowadzana jest na podstawie postanowienia sądu rejonowego- sądu opiekuńczego. Właściwy jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania dziecka.
Postanowienie dotyczące zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy rodzicielskiej sąd może wydać jedynie po przeprowadzeniu rozprawy.
Sąd bierze tu pod uwagę sytuację dziecka, dotychczasowy sposób wykonywania władzy rodzicielskiej.
Zgodnie z Konwencją o prawach dziecka, kierując się celowością, przy uwzględnieniu stopnia dojrzałości małoletniego oraz charakteru sprawy opiekuńczej, właściwy sąd powinien zapoznać się ze stanowiskiem tego małoletniego, mając na względzie jego dobro.
W art. 106 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie przewidziano żadnych ograniczeń co do zakresu zmiany istniejącego orzeczenia o władzy rodzicielskiej. Zmiana orzeczenia może polegać więc nie tylko na przywróceniu władzy rodzicielskiej, ale również na uchyleniu lub zmianie orzeczenia o ograniczeniu władzy rodzicielskiej.
W sprawach o odebranie dziecka czy o pozbawienie władzy rodzicielskiej dziecko nie jest uczestnikiem postępowania, gdyż zdaniem Sądu Najwyższego sprawa o pozbawienie rodziców władzy rodzicielskiej dotyczy wyłącznie sfery rodziców, a jej przedmiotem jest ocena ich postępowania. Wynika to również z tego, że udział w postępowaniu o pozbawienie władzy rodzicielskiej z pewnością może wywrzeć ujemny wpływ na dziecko i godziłoby to w jego dobro. Zdaniem Sądu Najwyższego odnosi się to również do spraw których przedmiotem jest zmiana wyroku rozwodowego w zakresie rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej.

Rozstrzyganie w zakresie władzy rodzicielskiej może być również samoistnym przedmiotem postępowania przed właściwym Sądem Rejonowym według właściwości ogólnej.



Możliwość kontaktów z dzieckiem powinna być wspólnie ustalona pomiędzy rodzicami. W sytuacji, gdy rodzice nie potrafią dojść do porozumienia albo nawet nie próbują dość w tej kwestii do porozumienia możliwe jest zwrócenie się do sądu o uregulowanie kontaktów z dzieckiem. Możliwa jest również zmiana wcześniejszego rozstrzygnięcia sądu w tej kwestii zawartego w wyroku rozwodowym. 

Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Obejmują one w szczególności przebywanie z dzieckiem -odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu- i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.
W orzecznictwie utarty jest pogląd, zgodnie z którym prawo utrzymywania kontaktów z dzieckiem nie wchodzi w zakres sprawowania władzy rodzicielskiej. Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej ma również prawo do kontaktów z dzieckiem.
Niezależnie od rodziców wniosek o uregulowanie kontaktów z małoletnim może złożyć rodzeństwo jak również dziadkowie.
Jedyną sytuacją kiedy sąd może zakazać kontaktów z dzieckiem jest ta, w której kontakty stanowiłyby bardzo poważne zagrożenie dla dobra dziecka. Ma to miejsce wtedy kiedy z kontaktami wiąże się zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, jego prawidłowego rozwoju lub bezpieczeństwa. Demoralizujący wpływ na dziecko, wykorzystywanie kontaktów do kształtowania u dziecka postaw aspołecznych albo postaci wrogości wobec drugiego rodzica mogą również stanowić podstawę do zakazania przez Sąd kontaktów z dzieckiem.
Orzeczenie pozbawiające władzy rodzicielskiej jednego z rodziców lub obojga z nich nie powoduje automatycznie utraty prawa do kontaktów z małoletnim, niezbędne jest wykazanie, że kontakty te wiążą się z zagrożeniem dla dobra małoletniego.
Przesłanką zakazania kontaktów z dzieckiem jest jedynie poważne zagrożenie dobra dziecka, wszelkie inne wiążące się z kontaktami zagrożenia dobra dziecka, mogą skutkować ograniczeniem kontaktów. W szczególnych okolicznościach można ograniczyć albo całkowicie zakazać rodzicom kontaktów z dziećmi. Ograniczenia kontaktów z dzieckiem może polegać na zakazie spotkań albo zakazie zabierania dziecko poza miejsce jego stałego pobytu.
Bardzo często zdarzają się sytuację, podczas których jeden z rodziców czynnie angażuje dziecko w sprawy dotyczące rozwodu. Zdarza się, że jeden z rodziców bezzasadnie krytykuje drugiego, obarcza za rozpad związku. Konsekwencją powyższego często jest to, że miłość, szacunek, przywiązanie do oczernianego ojca czy matki ulegają bezpowrotnie zniszczeniu, zastąpione przez wrogość, niechęć i pogardę.
Doprowadzanie przez jednego z rodziców do alienacji drugiego i nastawianie dziecka przeciw niemu jest formą wykorzystywania psychicznego i może spowodować nieodwracalne zniszczenie więzi z jednym z rodzicem, a w konsekwencji zmiany w psychice dziecka. Wskazane zachowania rodziców są naganne i stanowią formę nadużycia władzy rodzicielskiej co może skutkować koniecznością podjęcia właściwych kroków mających wpływ na sferę kontaktów z dzieckiem jak również sprawowania władzy rodzicielskiej przez rodziców

 

 

 

 

 

 

 

 



Co do zasady miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania jego rodziców lub miejsce zamieszkania tego rodzica, któremu przysługuje władza rodzicielska. W przypadku, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania tego rodzica, u którego dziecko przebywa stale. W innym przypadkach miejsce pobytu dziecka określa właściwy sąd. Sąd w wyroku rozwodowym orzeka również o władzy rodzicielskiej. Gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, to wspólnie decydują oni o miejscu pobytu dziecka. W sytuacji, gdy ich stanowiska odnośnie miejsca pobytu dziecka są różne, kwestię tą może uregulować sąd opiekuńczy.

Zgodnie art. 28 Kodeksu Cywilnego, można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania, a miejscem tym jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku dziecka jego miejsce zamieszkania stanowi każdorazowo pochodną miejsca zamieszkania rodziców, albo jednego z nich. Powołując się na art. 26 Kodeksu Cywilnego miejscem zamieszkania dziecka jest każdorazowe miejsce zamieszkania jego rodziców. W przypadku, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom w równym stopniu – mającym różne miejsce zamieszkania – miejscem zamieszkania dziecka, jest miejsce,gdzie dziecko przebywa na stałe; jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, miejsce jego zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Sąd opiekuńczy orzeka w kwestii zamieszkania dziecka również wtedy, gdy rodzice samodzielnie nie mogą dojść do porozumienia. Z wnioskiem o ustalenie miejsca pobytu może wystąpić każdy z rodziców/ opiekunów małoletniego. Celowym jest umieszczenie we wniosku tzw. wniosek o udzielenie zabezpieczenie. Opłata sądowa od wniosku o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka wynosi 30 zł.

Nie ulega wątpliwości, że każde prawomocne postanowienie sądowe gdy wymaga tego dobro małoletniego dziecka może zostać zmienione. Dotyczy to również zmiany miejsca zamieszkania małoletniego. Bardzo często zdarzają się sytuacje, że dziecko nad którym powierzono w wyroku rozwodowym opiekę jednemu z rodziców, po kilku latach trafia pod opiekę drugiego rodzica z powodów to uzasadniających. Zmiana rozstrzygnięcia w przedmiocie miejsca zamieszkania dziecka ma bardzo doniosłe konsekwencje, pozwala bowiem m.in. na wystąpienie o zmianę dotychczasowego wyroku dotyczącego alimentów.



Zgodnie z treścią art. 577 KPC sąd opiekuńczy może zmienić swoje prawomocne postanowienie, jeżeli wymaga tego dobro osoby, której to postępowanie dotyczy. Podstawę do zmiany orzeczenia zawartego w wyroku rozwodowym w kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej stanowi art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. Zgodnie z treścią art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka. Przepisy Kodeksu Rodzinnego i opiekuńczego nie przewidują żadnych ograniczeń dotyczących zakresu zmiany istniejącego orzeczenia o władzy rodzicielskiej; zmiana ta może polegać nie tylko na przywróceniu władzy rodzicielskiej, ale również jej uchyleniu lub zmianie orzeczenia dotyczącego ograniczenia władzy rodzicielskiej. Zmiana rozstrzygnięcia polega na tym, że sąd postanowieniem zmienia terminy czy częstotliwość spotkań rodzica z dzieckiem, jeżeli uzasadniają to okoliczności. Zmiana rozstrzygnięcia w sprawie kontaktów może polegać także na tym, że sąd zniesie poszczególne zakazy bądź inne środki, np. zezwoli na spotykanie się z dzieckiem pod nieobecność drugiego z rodziców. Dla stwierdzenia czy zaszły przesłanki uzasadniające wydanie orzeczenia, należy porównać stan istniejący w chwili wydawania postanowienia ze stanem obowiązującym. W sprawach dotyczących zmiany postanowienia sądu opiekuńczego w kwestii władzy rodzicielskiej dziecko nie jest stroną postępowania, ponieważ postępowanie to dotyczy wyłącznie sfery rodziców, a przedmiotem postępowania jest ocena zachowania rodziców. Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej nie może nastąpić ze względu na niemoralne postępowanie jednego z rodziców, które również poprzedzało orzeczenie rozwodu.

Wniosek o zmianę rozstrzygnięcia w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej należy złożyć we właściwym sadzie rejonowym. Należy pamiętać, iż taki wniosek nie może zmierzać do zakazania kontaktów rodzica z dzieckiem. W tym celu należy złożyć wniosek o zakazanie kontaktów z dzieckiem, sąd zakaże ich utrzymywania, gdy kontakty rodzica z dzieckiem niosą poważne zagrożenie dla jego dobra.



Zgodnie bowiem z art. 58 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie w trakcie rozwodu mogą zawrzeć porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej nad ich wspólnymi małoletnimi dziećmi oraz o sposobie utrzymywania z nimi kontaktów. Umowy takie dają możliwość łagodniejszego załatwienia spraw związanych ze sprawowaniem. Z reguły takie rozwiązanie jest mniej bolesne dla samego dziecka i stanowi łatwiejsza drogę do uzyskania kompromisu dla obojga rodziców. Sąd zamiast ograniczać władzę rodzicielską jednego rodzica do określonych praw i obowiązków względem dziecka może bowiem zgodzić się, aby byli małżonkowie wspólnie sprawowali władzę rodzicielską. Oczywiście takie rozwiązanie jest możliwe jeśli uzasadnione będzie przypuszczenie, że między rodzicami będzie istniało współdziałanie co do wspólnego wykonywania pieczy nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie. W porozumieniu należy obowiązkowo określić miejsce pobytu dziecka oraz sposób wykonywania władzy rodzicielskiej oraz kontakty z małoletnim rodzica nie mieszkającego na stałe z dzieckiem. Dodatkowo Sąd orzeka o w jakiej wysokości każdy z małżonków jest zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Porozumienie w zakresie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej przez małżonków nad ich małoletnimi wspólnymi dziećmi przybiera formę planu wychowawczego, czyli skrupulatnie przygotowanego planu zawierającego ustalenia w jaki sposób będą się opiekować ich wspólnymi dziećmi. Plan wychowawczy jest formą pozasądowego sposobu rozwiązywania konfliktów, nawiązującego w pewnym sensie do mediacji.. Porozumienie ma cechy umowy, powinno określać sposób sprawowania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka w zakresie wszystkich elementów władzy rodzicielskiej, czyli dla przykładu określać miejsce pobytu dziecka, wybór szkoły i zawodu, wypoczynek, leczenie oraz sposób utrzymywania kontaktów po rozwodzie, sposób rozstrzygania przyszłych sporów, np. przez mediacje. Forma porozumienia pozostawiona jest do uznania rodziców, może to być forma pisemna dla celów dowodowych lub forma ustnej wypowiedzi na sali rozpraw. Każdy z małżonków może złożyć propozycję planu wychowawczego. Mogą to zrobić jako wspólne porozumienie lub osobno. Porozumienie ustala wszystkie zasady zgodnego wykonywania władzy rodzicielskiej, aby w przyszłości nie było nieporozumień kto i w jakim zakresie ją sprawuje .



Jedną z form ingerencji sądu w sferę władzy rodzicielskiej jest jej zawieszenie. Istota zawieszenia władzy rodzicielskiej polega na tym, że wynikające z niej prawa i obowiązki rodzica nie przestają wprawdzie istnieć, jednakże przez pewien czas nie mogą być wykonywane. Zgodnie z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy może orzec jej zawieszenie. W przypadku takiego orzeczenia władza rodzicielska nie wygasa, ale przez pewien czas nie może być wykonywana. Po ustaniu przyczyny zawieszenia władzy rodzicielskiej, po stosownym orzeczeniu sądu rodzic odzyskuje pełnię praw władzy rodzicielskiej, co jest jednoznaczne z decydowaniem o losach dziecka. Główną przesłanką zawieszenia władzy rodzicielskiej jest przemijająca przeszkoda w jej wykonywaniu. Nawet czasowa przerwa w wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie powoduje automatycznego zawieszenia władzy rodzicielskiej. Ocena, czy przeszkoda ma charakter przemijający, zależy od przewidywanego czasu jej trwania, który nie może być zbyt odległy. Jeżeli przeszkoda ma trwać wiele lat, np. skazanie na wieloletnią karę pozbawienia wolności, należy uznać, że ma ona trwały charakter. Obiektywna ocena przesłanek zawieszenia władzy rodzicielskiej dokonywana jest przez sąd, musi być podyktowana dobrem dziecka i wszechstronną oceną całokształtu okoliczności sprawy. Przykładowo zawieszenie nie będzie celowe wówczas, gdy rodzice wyjechali za granicę, pozostawiając dziecko u dziadków godnych zaufania, a nie zachodzi pilna potrzeba załatwienia konkretnej sprawy dziecka.

Mimo zawieszenia władzy rodzicielskiej władza ta – odmiennie niż w wypadku jej pozbawienia – nadal istnieje, z tym zastrzeżeniem, że rodzice są wyłączeni od jej sprawowania, co powoduje, że w razie zawieszenia władzy obojga rodziców ustanawia się dla dziecka opiekę. Sąd opiekuńczy zawieszając władzę rodzicielską, rozpatruje każdy przypadek indywidualnie. Sąd ocenia, w szczególności, czy przeszkoda ma charakter przemijający, czy dotyczy tylko jednego, czy też obojga rodziców oraz czy dobro dziecka w konkretnym przypadku wymaga zastosowania takiego rozwiązania i ustanowienia dla dziecka opiekuna prawnego. Zawieszenie władzy rodzicielskiej jest więc czynnością fakultatywną, a nie obligatoryjną i zależy wyłącznie od uznania sądu. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o zawieszenie władzy rodzicielskiej jest sąd opiekuńczy-sąd rejonowy właściwy z uwagi na miejsce zamieszkania lub pobytu dziecka. Postanowienie o zawieszeniu władzy rodzicielskiej może być wydane tylko po przeprowadzeniu rozprawy. Dotyczy to również uchylenia postanowienia którego przedmiotem jest zawieszenie władzy rodzicielskiej. O zawieszeniu władzy rodzicielskiej może orzec także sąd w wyroku orzekającym rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa. Zawieszenie władzy rodzicielskiej nie daje podstaw do wydania orzeczenia o przysposobieniu dziecka.



Władzę rodzicielską rodzic zaczyna wykonywać z chwilą narodzin dziecka i wykonuje ją aż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Na rodzicach spoczywa obowiązek troszczenia się o fizyczny jak i duchowy rozwój dziecka, a ponadto są zobowiązani przygotować dziecko do samodzielnej egzystencji w dorosłym życiu zgodnie z jego uzdolnieniami. Władza rodzicielska obejmuje opiekę nad dzieckiem, zarząd jego majątkiem, reprezentowanie go w sprawach dotyczących jego osoby czy majątku. Przy podejmowaniu ważniejszych spraw dotyczących osoby lub majątku dziecka, rodzice jeśli rozwój dziecka, stan jego zdrowia oraz stopień dojrzałości na to pozwala, powinni uwzględnić w miarę możliwości rozsądne życzenia dziecka. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Co do zasady, każde z rodziców może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka, pod warunkiem, że nie została mu odebrana władza rodzicielska.

Jednak są sytuację, gdy oboje rodziców muszą działać w porozumieniu. W sytuacjach, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest zobowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jeśli nie dojdą do porozumienia co do istotnych spraw dziecka, niezbędne będzie rozstrzygnięcie sądu opiekuńczego. Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, albo tylko jednemu z rodziców. W przypadku powierzenia władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, drugi rodzic jest ograniczony do decydowania o konkretnych sprawach, nie należy jednak mylić tej sytuacji z ograniczeniem władzy rodzicielskiej, które występuje w przypadkach wyraźnego zagrożenia dobra dziecka. Wtedy sąd wydaje stosowne zarządzenia ograniczające władze rodzicielską.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej następuje tylko i wyłącznie w drodze orzeczenia sądu opiekuńczego oraz z uwagi na zagrożenie dobra dziecka. Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej może złożyć jedno z rodziców dziecka, właściwe instytucje mając na uwadze dobro dziecka, jak również sąd może wszcząć postępowanie z urzędu. Wniosek składa się do właściwego sądu a ten po przeprowadzeniu rozprawy wyda stosowne orzeczenie.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej ma przede wszystkim na celu ochronę zagrożonego dobra dziecka, a nie, jak wielu się wydaje ukaranie rodziców. Do sytuacji pozbawienia władzy rodzicielskiej dochodzi, gdy jedno z rodziców nie może wykonywać władzy rodzicielskiej z powodu jakiejś trwałej przeszkody, albo z powodu nadużywania władzy rodzicielskiej, albo poważnego i widocznego zaniedbywania obowiązków względem dziecka, wówczas może dojść do pozbawienia władzy rodzicielskiej. Orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej stosuje się tylko wtedy, gdy zastosowane wcześniej łagodniejsze środki nie przyniosły rezultatu i poprawy sytuacji dziecka. W sytuacji pozbawienia władzy rodzicielskiej tylko jednego z rodziców, władza ta przysługuje drugiemu. Pozbawienie władzy rodzicielskiej obojga rodziców powoduje natomiast konieczność ustanowienia dla dziecka opieki prawnej – rodziny zastępczej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej rodzica nie powoduje automatycznie utraty praw do kontaktów z dzieckiem. Aby dodatkowo kontakty zostały wyeliminowane konieczne jest wykazanie, że kontakty z rodzicem wiążą się z zagrożeniem dla zdrowia, życia dziecka lub rodzić ten ma demoralizujący wpływ na dziecko.



Roszczenie o zwrot niesłusznie zapłaconych alimentów przysługuje płacącemu przeciwko uprawnionemu. W sytuacji, gdy alimenty były płacone niesłusznie – np. sąd stwierdził wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną – można domagać się ich zwrotu. Alimenty będą płacone niesłusznie również wtedy, gdy płaciła je osoba, która nie była zobowiązana, np. osoba niespokrewniona. Zgodnie z art. 140 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego jednoznacznie wskazuje, iż można domagać się zwrotu zapłaconych niesłusznie alimentów od osoby, która powinna była to świadczenie spełnić – „Osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić”. Warto pamiętać, że w przypadku uchylenia, albo obniżenia alimentów z datą wsteczną staną się one tzw. świadczeniem nienależnym, co zgodnie z art. 410 kodeksu cywilnego obliguje osobę, która taką korzyść uzyskała do jej zwrotu.

Z drugiej strony zgodnie z art. 409 kodeksu cywilnego obowiązek wydania korzyści lub zwrotu jej wartości wygasa, jeżeli ten, kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony, chyba że wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu. Natomiast zgodnie z treścią art. 411 Kodeksu Cywilnego nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego. Powyższy przepis znajduje zastosowanie w sytuacji gdy ten, kto spełnił świadczenie, nie był prawnie zobowiązany, lecz można mu przypisać moralny obowiązek wobec przyjmującego świadczenie; w takiej sytuacji spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego. O tym, czy świadczenie czyni zadość zasadom współżycia społecznego decydować będą każdorazowo okoliczności konkretnego przypadku. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, w przypadku zaprzeczenia ojcostwa nie ma możliwości domagania się zwrotu niesłusznie zapłaconych alimentów. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, kiedy pozwany w procesie o ustalenie ojcostwa i alimenty może domagać się od małoletniego powoda – po prawomocnym oddaleniu powództwa- zwrotu kwot niesłusznie zapłaconych alimentów przez czas postępowania na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia alimentów. Roszczenia o zwrot niesłusznie płaconych alimentów ulegają przedawnieniu z upływem lat 3. Podstawą prawną takiego powództwa są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu się.



Tzw. wygaszenie obowiązku alimentacyjnego następuje w drodze wyroku właściwego sądu na żądanie osoby zainteresowanej jego wygaszeniem. Obowiązek alimentacyjny ma na celu dostarczanie środków utrzymania. Wysokość alimentów zależy od potrzeb osoby, na rzecz której je przyznano oraz od możliwości zarobkowych zobowiązanego do uiszczania alimentów. Do przesłanek ustanawiających obowiązek alimentacyjny zaliczyć można uzasadnione potrzeby życiowe uprawnionego oraz sytuację majątkową osoby zobowiązanej. W sytuacji, gdy przesłanki przestaną istnieć, wygada obowiązek alimentacyjny. Obowiązek alimentacyjny wygasa także, gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny nie będzie w stanie go nadal wykonywać w należyty sposób. Należy pamiętać, że sytuacja majątkowa i życiowa może ulec zmianie również u zobowiązanego. W świetle obowiązujących stron zobowiązany, jak i uprawniony mogą wystąpić z żądaniem zasądzenia alimentów, podwyższenia alimentów, zmniejszenia alimentów oraz z żądaniem ustalenia wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego. Obowiązek alimentacyjny wygasa ostatecznie w przypadku śmierci jednej ze stron. Oznacza to, że zarówno śmierć osoby uprawnionej jak i zobowiązanej powodują wygaśnięcie obowiązku. Obowiązek ten nie podlega dziedziczeniu. Obowiązek dostarczania środków utrzymania między małżonkami wygasa w chwili unieważnienia małżeństwa i rozwiązania małżeństwa. Tzw. wygaszenie obowiązku alimentacyjnego następuje w drodze wyroku właściwego sądu na żądanie osoby zainteresowanej jego wygaszeniem. Okolicznością uzasadniającą ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego jest zmiana stosunków, co oznacza, np. to, że uprawniony do alimentacji, zakończył edukację, posiada wykształcenie pozwalające mu na podjęcie pracy, czy też nie kontynuuje nauki ale nie decyduje się na podjecie pracy zarobkowej. Zmiana może dotyczyć również sytuacji zobowiązanego.



Wysokość alimentów uzależniona jest z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Dlatego w razie zmiany okoliczności zarówno uprawniony jak i zobowiązany mogą domagać się zmiany wysokości płaconych alimentów. Zgodnie z treścią art. 138 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego „w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. Powyższa regulacja oznacza, że ustawodawca przewidział taką sytuacje, kiedy nawet prawomocny wyrok sądowy ustalający wysokość świadczenia alimentacyjnego będzie mógł zostać zmieniony. Możliwość zmiany wysokości zasądzonych alimentów na istotne znaczenie, ponieważ wysokość alimentów wobec dziecka ustala się jedynie w stosunku do jego aktualnych potrzeb i nie jest możliwe zasądzenie alimentów rzecz ” przyszłych potrzeb ” małoletniego. W przypadku późniejszej zmiany sytuacji dziecka związanej z dorastaniem, bądź zmiany sytuacji materialnej, wysokość świadczenia alimentacyjnego może ulec zmianie, zwiększeniu bądź zmniejszeniu. W przypadku zmiany możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, może on domagać się zmniejszenia ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

Ogólnie rzecz ujmując, wysokość alimentów może ulec zmianie w zależności od okoliczności. Zmiana okoliczności może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego, podwyższenia alimentów lub obniżenia alimentów, gdy spełnią się określone przesłanki. Istotnym jest, że zmiana orzeczenia w przedmiocie alimentów nie następuje automatycznie, gdy tylko zajdą ku temu przesłanki, lecz jednie na wniosek strony zainteresowanej w drodze powództwa sądowego. Wskazać przy tym należy, iż zmiana orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego wynikać może zarówno ze wzrostu lub obniżenia się poziomu potrzeb uprawionego i jego uzasadnionych potrzeb, jak również ze wzrostu lub obniżenia się możliwości zobowiązanego do płacenia alimentów. Często od czasu wydania orzeczenia o alimentach na dziecko mija wiele lat, dziecko rośnie, a wraz z jego rozwojem zwiększają się jego uzasadnione potrzeby, a tym samym koszt jego bieżącego utrzymania i wychowania. Dochodzi do takiej sytuacji, że zasądzone alimenty przestają wystarczać na zaspokojenie wszystkich kosztów związanych z utrzymaniem dziecka. Wśród okoliczności, jakie w świetle obowiązującego orzecznictwa, uważane są jako przykłady zasadności ewentualnej zmiany wysokości zasądzonych alimentów przez sąd wymienia się: dorastanie dziecka i wydatki z tym związane, nagła choroba, problemy zdrowotne, niezawinioną utratę pracy i trudności ze znalezieniem innego zatrudnienia, wzrost kosztów utrzymania mieszkania, wypadki losowe, uzyskanie dodatkowych aktywów majątkowych, spadek, wygrana, wzrost wynagrodzenia, zobowiązanie do utrzymania innych osób, urodzenie się kolejnego dziecka.



Powództwo o zaspokojenie potrzeb rodziny skierowane jest do małżonka, który nie przyczynia się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą założył ze współmałżonkiem. Oboje małżonkowie zobowiązani są do zaspokajania potrzeb rodziny. Rekompensatą zaspokajania potrzeb rodziny jest udział w częściach, bądź w całości w życiu rodziny, wychowywaniu dzieci, pracy we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednym z podstawowych obowiązków małżonków jest dbanie o dobro rodziny. Każdy z małżonków zobowiązany jest przyczyniać się do zaspokojenia potrzeb rodziny, zgodnie ze swoimi możliwościami zarobkowymi i majątkowymi. Pomimo tradycyjnych alimentów są dwa sposoby sądowego dochodzenia świadczeń w trakcie trwania związku małżeńskiego właśnie z tytułu obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny. Jednym z sposobów jest wystąpienie do sądu z pozwem o przyczynianie się do zaspokajania życiowych potrzeb rodziny W przypadku, gdy jeden z małżonków osiąga zarobki zdecydowanie przewyższające zarobki drugiego małżonka, można żądać, aby w większym stopniu przyczynił się finansowo do utrzymania dzieci jak również domu. Pozew wnosi małżonek we własnym imieniu a nie cała grupa rodzinna. Sąd zasądza wówczas kwotę zbiorową na potrzeby całej rodziny, a nie indywidualnie na potrzeby każdego członka. Przy powództwie o zaspokojenie potrzeb życiowych rodziny mają znaczenie przede wszystkich koszty utrzymania i potrzebny rodziny. Możliwości zarobkowe i majątkowe małżonka oraz potrzeby uprawnionego należy zawsze opisać w pozwie i starać się udowodnić w postępowaniu. W pozwie należy przedstawić koszty utrzymania domu oraz inne koszty, np. rachunki, opłaty stałe, leczenie, nauka, dodatkowe zajęcia. Należy wskazać źródło dochodów małżonka i jego wydatki. Ustalając wysokość środków utrzymania, sąd uwzględni to, że małżonkowie, a także ich dzieci, mają co do zasady prawo do podobnej stopy życiowej. W trakcie trwania związku małżeńskiego można wystąpić do sądu rejonowego wydział rodzinny i nieletnich z pozwem o przyczynianie się do zaspokajania życiowych potrzeb rodziny. Pozew ten jest zwolniony z opłat sądowych.



W sytuacji, gdy jeden z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie spełnia ciążącego na nim obowiązku zaspokojenia potrzeb rodziny np. jest hazardzistą i całe swoje wygrodzenie, które otrzymuje przekazuje na ten cel, przez co, nie przekazuje żadnych środków na utrzymanie rodziny sąd na wniosek drugiego małżonka może nakazać, aby  wynagrodzenie tego małżonka  trafiało do rąk małżonka występującego z wnioskiem.

Obowiązek zaspokajania potrzeb materialnych rodziny spoczywa na obu małżonkach. Jeżeli jedna ze stron uchyla się od tego obowiązku można wystąpić do sądu o wydanie nakazu wypłaty wynagrodzenia drugiemu małżonkowi. Roszczenie to ma zastosowanie w szczególności gdy jeden z małżonków nie chce płacić wspólnych rachunków ani finansować potrzeb dzieci i rodziny .Potrzeby rodziny mogą być rożne w zależności od sytuacji i jako takie uzasadniają przedmiotowe powództwo. Na obu małżonkach spoczywa obowiązek współdziałania dla dobra rodziny. Obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny polega nie tylko na finansowaniu jej, lecz również na osobistym wkładzie w wychowanie dzieci i pracę w gospodarstwie domowym. Tak więc jeżeli jeden z małżonków nie pracuje, lecz w domu wychowuje dzieci to w ten sposób spełnia swój obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny. Najczęściej z sytuacją wydawania takich nakazów mamy do czynienia w przypadku nie wywiązywania się jednego z małżonków z obowiązku alimentacyjnego na rzecz dzieci lub drugiego małżonka. Z wnioskiem do sądu może wystąpić jedynie małżonek osoby nie wywiązującej się ze swoich obowiązków. Nie może tego zrobić ani konkubina, ani inny członek rodziny, nawet jeżeli prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Małżonkowie muszą pozostawać we wspólnym pożyciu. Tak więc separacja sądowa wyklucza możliwość ubiegania się o wydanie nakazu przez sąd. Nakaz wypłaty wynagrodzenia drugiemu małżonkowi dotyczyć może całości lub części tego wynagrodzenia. Nakaz wypłaty dotyczy nie tylko do podstawy pensji, ale również do wszelkich premii i innych świadczeń związanych ze stosunkiem pracy. Małżonek, który uzyskał stosowny nakaz sądu powinien zgłosić się z nakazem bezpośrednio do pracodawcy drugiego małżonka. W stosunku do pracodawcy uprawniony małżonek nie ma żadnych możliwości przymuszenia go do wykonywania orzeczenia sądu, jednak nie jest zdany na jego łaskę. Pracodawca, który nie wykonuje nakazu sądu naraża się odpowiedzialność odszkodowawczą w stosunku do uprawnionego małżonka. Małżonek, który uzyskał nakaz sądu ale pracodawca nie stosuje się do niego ponosi bowiem szkodę. W każdym czasie, w związku ze zmianą okoliczności, możliwa jest zmiana zakresu nakazu oraz całkowite cofnięcie nakazu.



Zobowiązany do alimentacji rodzic, który wyjechał za granicę, nie uniknie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka. Na podstawie umów między narodowych można wyegzekwować alimenty bieżące jak i zaległe. Jest to jednak proces długotrwały i nie zawsze kończy się powodzeniem. Rodzic, który nie otrzymuje alimentów na swoje dzieci od dłużnika, który przebywa poza granicami państwa, może ubiegać się o egzekucję alimentów w kraju, w którym dłużnik przebywa. Do tego celu wykorzystać można jedną z dwóch umów międzynarodowych, mianowicie Konwencję o dochodzenie roszczeń alimentacyjnych za granicą z 1956 r. tzn. konwencję nowojorską lub Rozporządzenia Rady Unii Europejskiej z 2001r. Obydwie umowy różnią się procedurą, która jest stosowana w egzekwowaniu alimentów. Konieczną przesłanką do wyegzekwowania alimentów za granicą jest posiadanie polskiego wyroku zasądzającego alimenty. Ponadto trzeba się liczyć z tym, że dochodzenie alimentów na podstawie każdej z tych umów jest długotrwałe i w przypadku gdy wierzyciel nie zna dokładnego adresu dłużnika, może zakończyć się niepowodzeniem. Egzekucja alimentów za granicą odbywa się według prawa obcego. Postępowanie za granicą może obejmować stwierdzenie wykonalności zasądzonych alimentów, a nawet nowe powództwo oparte na dostarczonych dokumentach W postępowaniu prowadzonym na podstawie Konwencji Nowojorskiej uprawnieni korzystają z takich samych uprawnień jak obywatele/ mieszkańcy państwa, w którym toczy się postępowanie. Osoby uprawnione nie mają obowiązku składania kaucji na rzecz zabezpieczenia kosztów procesu.



Obowiązek alimentacyjny obciąża w równym stopniu oboje rodziców i nie polega jedynie na świadczeniu pieniężnym na rzecz dzieci. Inna forma tego obowiązku może polegać również na osobistych staraniach o wychowanie dziecka. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy nie ustala górnej granicy wieku, do którego dziecku należą się alimenty od rodziców. Zgodnie z treścią Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie się samodzielnie utrzymać, jak również, kiedy dziecko znajduje się w niedostatku. Obowiązek alimentacyjny wobec dzieci ustaje dopiero gdy dziecko osiągnie „samodzielność życiową” co łączone jest z możliwością podjęcia pracy zarobkowej. Chcąc zyskać alimenty na dziecko, trzeba złożyć pozew do sądu przeciw drugiemu rodzicowi. Istnieje też możliwość zawarcia ugody w sprawie alimentów, o ile oboje rodzice zgadzają się na takie rozwiązanie. Ugoda może być zawarta przed sądem lub u notariusza. Przeważnie jednak stosowana jest droga sądowa. Pozew o alimenty składa się do wydziału rodzinnego i nieletnich sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania dziecka. Pozew składa rodzic w imieniu niepełnoletniego dziecka lub opiekun prawny. Jeśli między rodzicami toczy się sprawa o rozwód lub separację, to nie można wnosić odrębnej sprawy o alimenty. Kwestia alimentów na dzieci będzie rozpatrywana na sprawie o rozwód, czy separację. Pozew o alimenty może złożyć również samo dziecko, jeśli jest pełnoletnie. Jeśli nie chce jednak występować w sądzie przeciwko rodzicowi, to warto ustanowić pełnomocnika, który będzie je reprezentował. Nie istnieją określone, stałe kwoty należnych alimentów na dziecko od rodziców. Wysokość alimentów uzależniona jest od potrzeb dziecka i możliwości zarobkowych rodziców. Czas trwania obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci nie ma prawnie określonych, wyraźnych ram. Każdy przypadek wymaga indywidualnego podejścia i wzięcia pod uwagę szeregu czynników, m.in. uzdolnień dziecka, jego zainteresowań, poziomu intelektualnego. Czynnikiem decydującym o ustaniu tego obowiązku nie jest wiek dziecka, a możliwość jego samodzielnego utrzymania się.

Tzw. wygaszenie obowiązku alimentacyjnego następuje w drodze wyroku właściwego sądu na żądanie osoby zainteresowanej jego wygaszeniem. Okolicznością uzasadniającą ustalenie wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego jest zmiana stosunków, polegająca np. na tym, że uprawniony do alimentacji, zakończył edukację, posiada wykształcenie pozwalające mu na podjęcie pracy, czy też nie kontynuuje nauki ale nie decyduje się na podjecie pracy zarobkowej. Zmiana może dotyczyć również sytuacji zobowiązanego.



W polskim prawie funkcjonuje instytucja alimentacji małżonków, zarówno w czasie trwania małżeństwa jak i po ustaniu małżeństwa. Dochodząc alimentów od małżonka należy brać pod uwagę możliwości finansowe zobowiązanego oraz potrzeby finansowe uprawnionego. Czy istnieje możliwość uzyskania alimentów od  byłego małżonka? Otóż tak. Podstawa prawna tego roszczenia jest inna aniżeli podstawa prawna dochodzenia alimentów od małżonka w trakcie małżeństwa. Między innymi również w wypadku, gdy tylko jedna strona uznana została za wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego, strona niewinna może żądać od strony winnej alimentów. Natomiast, gdy dwie strony zostały uznane za winne rozkładu pożycia małżeńskiego, obie strony mogą z tego uprawnienia skorzystać.

Zgodnie bowiem z art. 60 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego:

– małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego;

– jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd na żądanie małżonka niewinnego może orzec, że małżonek wyłącznie winny obowiązany jest przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, chociażby ten nie znajdował się w niedostatku;

– obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygasa w razie zawarcia przez tego małżonka nowego małżeństwa. Jednakże gdy zobowiązanym jest małżonek rozwiedziony, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek ten wygasa także z upływem pięciu lat od orzeczenia rozwodu, chyba że ze względu na wyjątkowe okoliczności sąd na żądanie uprawnionego, przedłuży wymieniony termin pięcioletni.



Odpowiedzialność za zobowiązania współmałżonka jest odpowiedzialnością z majątku wspólnego objętego małżeńską wspólnością majątkową odnosząca się tylko i wyłącznie do długów zaciągniętych w trakcie trwania małżeństwa. Współmałżonek nie odpowiada za zobowiązania małżonka swoim osobistym majątkiem. Odpowiedzialność dotyczy tylko majątku powstałego w trakcie trwania związku małżeńskiego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, współmałżonek nie odpowiada za długi zaciągnięte jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego. W sytuacji takiej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego małżonka. Również współmałżonek nie odpowiada za długi małżonka wówczas, gdy nie ma majątku wspólnego tzn. w przypadku obowiązywania pomiędzy małżonkami tzn. intercyzy. Nie odpowiadamy również za długi małżonka wówczas, gdy nie ma majątku wspólnego, a więc np. gdy została zawarta umowa o rozdzielczości majątkowej, czy też gdy małżeństwo ustało i wspólność majątkowa małżeńska przekształciła się w współwłasność na zasadach ogólnych. W takim przypadku wierzyciel może jednak żądać zaspokojenia z udziału, który przypadł małżonkowi przy podziale majątku wspólnego. Odpowiedzialność za długi małżonka zaciągnięte w trakcie trwania wspólności ustawowej majątkowej uzależniona jest przede wszystkim od wyrażenia zgody na zaciągnięcie przez małżonka zobowiązania. Chodzi tutaj o długi wynikające z czynności prawnych, a więc zazwyczaj z zawartych przez małżonka umów. Jeżeli taką zgodę wyrazimy, wówczas wierzyciel małżonka może żądać spłaty długu nie tylko z majątku osobistego naszego małżonka będącego jego dłużnikiem, ale również z naszego majątku wspólnego, tj. objętego wspólnością majątkową małżeńską. Wspólność ustawowa małżeńska powstaje w momencie zawarcia związku małżeńskiego, o ile małżonkowie nie zawarli umowy majątkowej małżeńskiej wprowadzającej rozdzielczość majątkową.

Jeżeli istnieją ważne powody, Sąd może na żądanie jednego z małżonków postanowić, iż ustawowa wspólność pomiędzy małżonkami zostaje wyłączną, w tej sytuacji za zaciągnięte zobowiązania odpowiedzialny jest tylko ten małżonek, który je zaciągnął. W celu wyłączenia ustawowej wspólności majątkowej należy złożyć do sądu wniosek o wyłącznie odpowiedzialności małżonka za zobowiązania zaciągnięte przez drugiego małżonka w sprawach wynikających z zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny. Postępowanie odbywa się w trybie nieprocesowym. W świetle obowiązujących przepisów, rozstrzygnięcie o wyłączeniu odpowiedzialności małżonka za zobowiązania zaciągnięte przez drugiego z małżonków w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, może nastąpić dopiero po umożliwieniu złożenia wyjaśnień małżonkowi wnioskodawcy.



Zgodnie z art.40 k.r.o. zasadą jest, że każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, jednak w szczególnych sytuacjach sąd może na żądanie jednego z małżonków pozbawić drugiego prawa do samodzielnego rozporządzania majątkiem albo postanowić, że na dokonanie pewnych czynności konieczna będzie zgoda sądu. Pozbawienie jednego z współmałżonków prawa do samodzielnego władania majątkiem wspólnym może nastąpić tylko i wyłącznie z ważnych powodów, które uzasadniają, że samodzielne władanie majątkiem wspólnym przez małżonka prowadzi do niekorzystnych dla rodziny skutków. Powodem takim będzie np. to, że na skutek lekkomyślności małżonka i lekceważenia interesów rodziny, majątek jest narażony na uszczuplenie. Pozbawienie małżonka samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym może ograniczać się do poszczególnych części majątku, jak również dotyczyć całego majątku. Należy mieć na uwadze, że postanowienie tego rodzaju wydawane jest na przyszłość z mocą skuteczną od dnia uprawomocnienie się postanowienie, niestety czynności dokonane przez małżonka przed wydaniem postanowienia pozostają w mocy prawnej.

Zgodnie z treścią art. 40 k.r.o. sąd z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków może pozbawić drugiego małżonka samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym. W konsekwencji zarząd majątkiem wspólnym sprawuje samodzielnie drugi małżonek. Postanowienie sądu wydane co do przedmiotu zarządu majątkiem może być uchylone w każdym czasie w razie zmiany okoliczności – ustania przyczyn, które spowodowały jego wydanie. Małżonek pozbawiony prawa zarządzania majątkiem wspólnym nie może dokonywać żadnych czynności, nie tylko tych, co do których wymagana jest zgoda współmałżonka. Czynność prawna z zakresu zarządzania majątkiem wspólnym, dokonana we własnym imieniu przez małżonka pozbawionego zarządu jest nieważna. Postanowienie to może zostać uchylone, jeżeli dojdzie do zmiany okoliczności, które przemawiały za zapadłym postanowieniem. Opłata sądowa od wniosku o pozbawienie samodzielnego zarządu majątkiem wspólnym wynosi 40 zł.



Ustalenie nierównych udziałów w majątku małżonków jest możliwe tylko wtedy, gdy łącznie spełnione są trzy przesłanki, po pierwsze jeden z małżonków zgłosił żądanie ustalenia nierównych udziałów, po drugie wystąpiły ważne powody tego żądania, po trzecie małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego. Warto dodać, iż to na małżonku żądającym ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym spoczywa ciężar udowodnienia, iż małżonkowie w różnym stopniu przyczynili się do powstania majątku wspólnego.

Zgodnie z art. 43 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego oboje małżonkowie mają ostatecznie równe udziały w majątku wspólnym. Przyjmuje się, iż „ważne powody” oznaczają względy natury moralnej, które sprawują, iż w niektórych sytuacjach faktycznych równość udziałów małżonków w majątku wspólnym mogłaby być traktowana jako rozstrzygniecie kolidujące z zasadami współżycia społecznego. W pojęciu ważnych powodów należy umieścić zachowywanie się małżonków w sposób szkodliwy dla interesów rodziny, przejawiające się w porzuceniu rodziny i niewykazywaniu żadnej troski o jej byt, prowadzeniu nagannego moralnie trybu życia, uchylaniu się od pracy. Przy ocenie zasadności zgłoszonego żądania o ustalenie nierównych udziałów nie ma znaczenia sama tylko wysokość pobieranych zarobków i uzyskiwanie dochodów oraz sposób i racjonalność ich wykorzystywania w ramach zaspokajania potrzeb rodziny. Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego okoliczność, że zarobki jednego z małżonków były znacznie niższe niż zarobki drugiego małżonka nie może być jedyną podstawą do przyjęcia, że wystąpiły ważne powody w rozumieniu art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeżeli przez cały czas trwania związku małżonek nie trwonił majątku ani nie postępował z nim lekkomyślnie, to nawet jeżeli środki pochodzące z osiągniętych przez jednego małżonka zarobków, które wniósł do majątku wspólnego, były znacznie wyższe niż wniesione przez drugiego, nie uzasadnia to ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Doktryna zgodnie wskazuje, iż w pojęciu ważnych powodów nie mogą się mieścić okoliczności niezależne od małżonków, niezawinione przez nich lub zasługujące na usprawiedliwienie. Należy do nich zaliczyć np. brak pracy z powodu bezrobocia, kalectwo, długotrwałą chorobę, sprawowanie opieki nad osobami bliskimi, pobieranie nauki w celu osiągnięcia wyższych kwalifikacji zawodowych. W tejże kategorii nie mieści się również stwierdzona w wyroku orzekającym rozwód lub separację obciążająca jednego z małżonków wina rozkładu pożycia małżeńskiego, jak i ustalenie w wyroku unieważniającym małżeństwo, że jedno z małżonków zawarło je w złej wierze. Ciężar udowodnienia okoliczności warunkujących ustalenie nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym spoczywa na tej osobie, które zgłosiła wniosek o ustalenie nierównych udziałów.



Kodeks rodzinny i opiekuńczy reguluje kwestię rozliczeń małżonków ze względu na poczynione przez nich wydatki i nakłady z majątku wspólnego na majątki osobiste każdego z nich oraz wydatki i nakłady poczynione z majątków osobistych na majątek wspólny. Każdy z małżonków powinien zwrócić wydatki i nakłady, które zostały poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych na przedmioty przynoszące dochód. Każdy z małżonków może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, nie może jednak żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Nakłady poczynione z majątku odrębnego jednego z małżonków na majątek odrębny drugiego z nich, będą podlegały rozliczeniu z majątku wspólnego w sytuacji, gdy na przedmiot majątkowy stanowiący majątek odrębny jednego z małżonków, dokonano nakładów zarówno z majątku wspólnego, jak również z majątku odrębnego małżonków. W sytuacji gdy małżonkowie w czasie trwania wspólności ustawowej wspólnie zbudowali dom na gruncie wchodzącym w skład majątku odrębnego jednego z nich, wartość nakładów określa się w ten sposób, że najpierw ustala się ułamkowy udział nakładów małżonków w wartości domu według cen rynkowych z czasu jego budowy, a następnie oblicza się ten sam ułamkowy udział w wartości domu według cen rynkowych z chwili podziału majątku wspólnego.

Zwrot dokonanych nakładów następuje przy podziale majątku wspólnego, jednakże sąd może nakazać wcześniejszy zwrot, jeżeli wymaga tego dobro rodziny. Jeśli nakłady i wydatki z majątku wspólnego na majątek osobisty były dokonywane w trakcie trwania wspólności majątkowej roszczenie o ich zwrot w pewnych sytuacjach jest niedopuszczalne. Chodzi tu mianowicie o przypadek, gdy nakłady i wydatki były czynione na rzecz przedmiotów wchodzących co prawda do majątku osobistego jednego z małżonków, ale przynoszących dochody. Należy przypomnieć, że dochody uzyskiwane z majątku osobistego jednego z małżonków wchodzą w skład majątku wspólnego. Innymi słowy dochód generowany przez przedmioty wchodzące do majątku osobistego przypadają obojgu małżonków. Zatem logicznie – nakłady i wydatki na przedmioty – też powinny pochodzić z majątku wspólnego, jako wspólna inwestycja, która przynosi wspólny zysk. Warto zauważyć, że powyższy zakaz zwrotu nakładów i wydatków nie jest uzależniony od tego, czy znalazły one pełne pokrycie w uzyskanym dochodzie. Co więcej nie jest istotne, aby rzecz na którą były one przeznaczone faktycznie przyniosła dochód.



Małżonkowie mogą dokonać podziału dotychczasowego majątku wspólnego w umowie, a w przypadku braku zgody każdy z małżonków może wystąpić do sądu o dokonanie takiego podziału. Przedmioty nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku odrębnego każdego z małżonków. Przed przystąpienie do podziału majątku trzeba ustalić, co wchodzi w skład majątku wspólnego, a co w skład majątku odrębnego – osobistego. Jeśli strony samodzielnie potrafią dojść do porozumienia podział majątku może nastąpić w drodze umownej. Dokonując podziału majątku dorobkowego co do zasady bierze się pod uwagę stan majątku z chwili zniesienia wspólności, a jego wartość – z chwili orzekania w sprawie o podział majątku wspólnego. Umowa o podział majątku wspólnego może zostać zawarta w formie ustnej, pisemnej, notarialnej . W przypadku podziału umownego strony w ramach zasady swobody umów mogą ograniczyć podział tylko do części majątku wspólnego, przy ustalaniu wartości poszczególnych przedmiotów mogą uwzględnić ich subiektywną wartość, a także mogą dowolnie ustalić komu przypadną poszczególne przedmioty oraz wysokość i terminy ewentualnych spłat czy dopłat. Sprawy o podział majątku dorobkowego z udziałem sądu co do zasady obejmować powinny cały majątek wspólny, wartość przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego powinna zostać określona według kryteriów obiektywnych tzn. cen rynkowych, podział dokonywany jest przede wszystkim przez podział fizyczny przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego, a sąd decyduje o wysokości i terminach ewentualnych spłat czy dopłat. Sądowy podział majątku powinien obejmować cały majątek, a więc nie można poprzestać na podziale jedynie niektórych jego składników. Tylko z ważnych powodów sąd może ograniczyć podział do części majątku.

Wyróżnić należy trzy sposoby podziału przedmiotów składających się na majątek wspólny małżonków: – podział fizyczny pomiędzy małżonkami; gdy jednemu z małżonków w wyniku podziału fizycznego przypadną przedmioty majątkowe, których łączna wartość jest niższa niż wartość przysługującego mu udziału w majątku wspólnym, może domagać się od drugiego małżonka uiszczenia na jego rzecz dopłat celem wyrównania różnicy; przy czym fizyczny podział rzeczy nie jest możliwy, jeżeli byłby on sprzeczny z przepisami ustawy, społeczno – gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub zmniejszenie jej wartości; -przyznanie wszystkich lub konkretnych przedmiotów majątku wspólnego jednemu z małżonków; w takim wypadku drugi małżonek może domagać się uiszczenia na jego rzecz spłaty celem wyrównania różnicy pomiędzy wartością przysługującego mu udziału w majątku wspólnym a wartością otrzymanych przedmiotów; -sprzedaż; suma uzyskana ze sprzedaży podzielona zostaje pomiędzy małżonków proporcjonalnie do przysłuchujących im udziałów.

W przypadku, gdy małżonkowie obok majątku wspólnego mieli także majątki osobiste, przy podziale majątku wspólnego powinni dodatkowo rozliczyć wydatki i nakłady poczynione z majątku osobistego na majątek wspólny lub z majątku wspólnego na majątek osobisty. W związku z tym każdy z małżonków jest obowiązany zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, z wyjątkiem wydatków i nakładów koniecznych dokonanych na przedmioty majątkowe przynoszące dochód oraz może żądać zwrotu wydatków i nakładów, które poczynił ze swojego majątku osobistego na majątek wspólny, przy czym nie można żądać zwrotu wydatków i nakładów zużytych w celu zaspokojenia potrzeb rodziny, chyba że zwiększyły wartość majątku wspólnego w chwili ustania wspólności. Te same zasady dotyczą długu jednego z małżonków zaspokojonego z majątku wspólnego. W sytuacji ustania wspólności majątkowej, małżonkowie nie posiada już wspólnego majątku, lecz majątki osobiste, w których skład wchodzi pomimo ich dotychczasowych majątków osobistych, udział wnoszący ½ części w ich dotychczasowym majątku wspólnym.



Wspólność majątkowa między małżonkami powstaje z chwilą zawarcia związku małżeńskiego, jej zniesienie może nastąpić tylko w drodze umowy – intercyzy – bądź sądowego zniesienie wspólności. Wspólność zostaje także zniesiona w przypadku orzeczenia rozwodu lub separacji. Jak również gdy jeden z małżonków został ubezwłasnowolniony. Ustanowienie rozdzielności w drodze umowy może mieć miejsce tylko wtedy, gdy małżonkowie są zgodni co do tego, że intercyzę trzeba podpisać, lub gdy tego chcą jak również są zgodni co do treści takiej umowy. W przypadku braku porozumienia pomiędzy małżonkami w kwestii ustanowienia rozdzielności majątkowej, należy sporządzić wniosek w tym zakresie do właściwego sądu. Pozew o zniesienie wspólności majątkowej może wnieść każdy z małżonków z uwagi na zaistnienie ważnych powodów. Małżonkowie, którzy pozostają w związku małżeńskim mogą również domagać się o zniesienie wspólności małżeńskiej w sytuacji, gdy spełnione zostaną określone przesłanki.

W pozwie o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej należy określić datę od której domaga się zniesienie tej wspólności. Z reguły będzie to data wniesienia pozwu, jednakże sąd w wyjątkowych okolicznościach może określić inną np. wcześniejszą datę zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej. Pozew o zniesienie ustawowej wspólności majątkowej wnosi się do właściwego Sądu Rejonowego ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków. Skutkiem wprowadzenia rozdzielności majątkowej jest to, że przestaje istnieć wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami , zaletą postępowania przed sądem jest możliwość ustalenia takiej rozdzielności majątkowej z datą wsteczną o ile zostaną udowodnione wymagane w tym zakresie przesłanki. Każdy z małżonków w równej części będzie posiadał udział w tych przedmiotach, które kiedyś były objęte wspólnością majątkową. Od chwili ustanowienia rozdzielności majątkowej każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoich majątkiem. Warto na marginesie zaznaczyć, że ustanowienie rozdzielności majątkowej nie wpływa w żaden sposób na inne wzajemne prawa i obowiązki wynikające z faktu pozostawania przez strony w związku małżeńskim. Małżonkowie w aspekcie finansowym muszą więc dalej wzajemnie wspierać się, pomagać sobie i łożyć na utrzymanie rodziny, którą razem założyli. Opłata od pozwu o zniesienie majątkowej wspólności małżeńskiej wynosi 200 zł. W uzasadnionej sytuacji, Sąd może zwolnić z opłaty małżonka wnoszącego pozew, o ile jest to uzasadnione.



Zawarcie związku małżeńskiego rodzi szereg konsekwencji prawnych. Dlatego tak istotny jest wybór odpowiedniego reżimu rządzącego ustrojem majątkowym małżonków. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym z chwilą zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami powstaje wspólność ustawowa. Małżonkowie mogą jednak rozszerzyć lub zawęzić jej zakres, a także ją znieść, zawierając stosowną umowę – intercyzę. Jest to możliwe zarówno przed, jak i po zawarciu małżeństwa. Jeżeli umowa majątkowa doszła do skutku przed zawarciem małżeństwa, wówczas z chwilą jego zawarcia obowiązuje między małżonkami od samego początku wybrany przez nich rodzaj ustroju umownego. Gdy natomiast do umo­wy doszło w czasie trwania małżeństwa, z chwilą jej zawarcia ustaje ustrój wspólności ustawowej. Wspólność rozszerzona polega na tym, że małżonkowie włączają do majątku wspólnego przedmioty, które w ustroju ustawowym należałyby do ich majątków osobistych. Ze wspólnością ograniczoną mamy do czynienia wówczas, gdy część przedmiotów objętych w ustroju ustawowym majątkiem wspólnym zostaje włączona do majątków osobistych małżonków. Istotą rozdzielności majątkowej jest stan, w którym nie istnieje wspólność majątkowa, zaś małżonkom przysługują wyłącznie ich majątki osobiste obejmujące składniki nabyte zarówno przed zawarciem umowy, jak i później. Każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem. Szczególną odmianą rozdzielności jest rozdzielność z wyrównaniem dorobków.

Pomimo, że w czasie trwania powyższego ustroju małżonkowie zachowują pełną samodzielność majątkową, z chwilą jego ustania chroniony jest interes tego małżonka, który miał mniejsze możliwości pomnożenia swego majątku. Małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek jego współmałżonka, może żądać wyrównania dorobków – w drodze zapłaty lub przeniesienia prawa. Jeżeli małżonkowie nie będą w stanie osiągnąć porozumienia co do sposobu lub wysokości wyrównania, rozstrzygnięcie w tej kwestii podejmuje sąd. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać zmniejszenia (jednak nie całkowitego pominięcia) obowiązku wyrównania. W ten sposób można zapobiec wykorzystaniu mechanizmu wyrównania dorobków przez małżonka, który wskutek swej nagannej postawy życiowej uzyskał znacznie mniejszy przyrost swego majątku. Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej. W drodze umowy majątkowej można zatem jedynie zmienić zakres wspólności lub wprowadzić rozdzielność majątkową (w wersji pełnej lub z wyrównaniem dorobków); nie jest natomiast dopuszczalna zmiana reguł funkcjonowania wspólności ustawowej w zakresie zarządu majątkiem wspólnym, odpowiedzialności za zobowiązania, itd. umowa majątkowa wymaga dla swej ważności formy aktu notarialnego, przy czym możliwa jest jej zmiana lub rozwiązanie. Małżonkowie mogą więc w szczególności zmienić dotychczasowy rodzaj ustroju umownego na inny lub (rozwiązując umowę) powrócić do ustroju wspólności ustawowej.



Unieważnienie małżeństwa oznacza zniweczenie z mocą wsteczną wszystkich skutków małżeństwa. Wyjątkiem jest status dzieci pochodzących z małżeństwa unieważnionego – zachowują one status dzieci pochodzących z małżeństwa. Wyrok unieważniający małżeństwo powoduje, iż związek małżeński traktowany jest tak, jakby w ogóle nie istniał. Orzekając o unieważnieniu małżeństwa, sąd orzeka również, czy i który z małżonków zawarł małżeństwo w złej wierze ( tzn. który z małżonków zawarł związek małżeński pomimo, iż wiedział o okolicznościach stanowiących podstawę do unieważnienia małżeństwa). Do skutków unieważnienia małżeństwa w zakresie stosunku małżonków do wspólnych dzieci oraz w zakresie stosunków majątkowych między małżonkami stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie, przy czym małżonek, który zawarł małżeństwo w złej wierze, traktowany jest tak, jak małżonek winny rozkładu pożycia małżeńskiego.



Uzyskanie rozwodu za granicą nie oznacza, że wyrok ten jest skuteczny w świetle polskiego prawa. Aby wyrok rozwodowy nabrał mocy prawnej na terytorium RP należy jeszcze dopełnić określonych formalności. W przeciwnym wypadku nie można zawrzeć w Polsce kolejnego małżeństwa, bowiem dana osoba według prawa polskiego pozostaje w związku małżeńskim. Do momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej istniał tylko jeden sposób uznania w Polsce wyroku rozwodowego wydanego za granicą. Mianowicie należało złożyć stosowny wniosek do sądu okręgowego. Na szczęście po wejściu Polski do Unii Europejskiej nie ma potrzeby uznawania wyroku wydanego w innym państwie unijnym przez sąd, a wystarcza jedynie wpis stosownej wzmianki do aktu małżeństwa. Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej wyrok rozwodowy wydawany w innym państwie członkowskim jest ważny również w Polsce. Należy udać się do urzędu stanu cywilnego i dokonać jedynie stosownej wzmianki do aktu małżeństwa; wpisanie wzmianki o rozwodzie następuje na wniosek osoby zainteresowanej. Powyższa zasada nie dotyczy jednak wyroków rozwodowych wydawanych w Danii. Aby wyrok rozwodowy wydany w Danii był obowiązujący w Polsce, koniecznym jest złożenie stosownego wniosku do sądu okręgowego o uznanie zagranicznego orzeczenia o rozwodzie. W przypadku wyroków rozwodowych wydanych przed 1 maja 2004 r. również należy złożyć stosowny wniosek do sądu okręgowego. W przypadku wyroków wydanych w państwach, które nie są członkami Unii Europejskiej sposób uznania wyroku uzależniony jest od tego, czy został on wydany przed, czy po 1 lipca 2009 r.

O uznanie wyroku rozwodowego wydanego przed 1 lipca 2009 r. należy wystąpić do sądu okręgowego. Jeżeli wyrok został wydany po 1 lipca 2009 r., wystarczy wystąpienie o wpisanie stosownej wzmianki do aktu małżeństwa. Procedura wpisania do aktu małżeństwa wzmianki o rozwodzie jest analogiczna jak w przypadku wyroków wydanych w państwach unijnych. Aby wpisać wzmiankę o rozwodzie do aktu małżeństwa należy udać się do Urzędu Stanu Cywilnego, w którym przechowywany jest akt małżeństwa z następującymi dokumentami: – dokumentem potwierdzającym tożsamość; – wypełnionym podaniem o wpisanie wzmianki w akcie małżeństwa; – urzędowym odpisem wyroku sądu zagranicznego ze stwierdzeniem prawomocności; – tłumaczeniem przysięgłym wyroku na język polski; – dowodem uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 11 zł. Jeżeli wyrok rozwodowy jest zaoczny, dodatkowo należy dołączyć: – dokument, z którego wynika, że pismo wszczynające postępowanie przed sądem zagranicznym zostało byłemu małżonkowi doręczone, albo dokument, z którego wynika, że były małżonek zgadza się z wydanym wyrokiem.



Bardzo często zdarza się, że obywatel Polski zawiera związek małżeński z osobą innej narodowości poza granicami naszego kraju. Fachowo, takie zjawisko nazywa się małżeństwem z elementem obcym. W sytuacji kiedy małżonkowie chcą się rozwieść, powstaje pytanie według jakiego prawa i w jakim Państwie mają to uczynić. W przypadku, gdy oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania / pobytu w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej, to w tym zakresie znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Unii Europejskiej dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Przepisy rozporządzenia są stosowane bezpośrednio, co oznacza, że każdy może powołać się na nie przed sądem. Przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Unii Europejskiej, rozwiązanie związku małżeńskiego z obywatelem innej narodowości było utrudnione.

Wedle wskazanego rozporządzenia sądem właściwym dla rozpatrywania spraw rozwodowym jest sąd państwa członkowskiego, na którego terytorium oboje małżonkowie mają oznaczone miejsce pobytu. Uznanie zagranicznego wyroku rozwodowego oraz wpisania do aktu małżeństwa wzmianki o rozwodzie dokonuje się na wniosek osoby zainteresowanej w Urzędzie Stanu Cywilnego. Natomiast w ramach stosunków między Polską, a państwami spoza UE zastosowanie mają polskie przepisy zawarte w Kodeksie Postępowania Cywilnego. Zgodnie z owymi przepisami obywatel Polski, który jest z związku małżeńskim z obywatelem innego kraju nie będącym członkiem wspólnoty europejskiej może rozwieść się w Rzeczpospolitej Polskiej, jeśli oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej; małżonek będący powodem posiada co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że sąd polski będzie posiadał jurysdykcję w sprawie, jeżeli wystąpi jeden z łączników wynikających z przepisów Kodeksu Postępowania Cywilnego. W sytuacji gdy żadne z powyższych rozwiązań prawnych w danej sytuacji nie znajdą zastosowania, wówczas rozwód będzie trzeba przeprowadzić zagranicą, co z pewnością nie będzie najłatwiejsze.



Związek małżeński może być rozwiązany przez rozwód bez orzekania o winie, z orzeczeniem winy któregoś z małżonków lub każdego z nich. Poza tym z uwagi na migrację ludności zachodzi nie rzadko potrzeba przeprowadzania rozwodu z obcokrajowcem, rozwiedzenia małżonków mieszkających za granicą lub przeprowadzenia rozwodu gdy jeden z nich powrócił do kraju a drugi pozostał w innym państwie. Często jeszcze zdarza się konieczność uznania orzeczenia sądu zagranicznego w przedmiocie rozwodu przez sąd polski. Postępowanie rozwodowe może sprowadzić się do szybkiego procesu opartego na jednej rozprawie lub stanowić bardziej rozbudowane postępowanie w szczególności gdy w postępowaniu ustalana jest wina co rodzi potrzebę przeprowadzenia szeregu dowodów.

Sąd Okręgowy właściwy do rozpoznania sprawy rozwiąże małżeństwo po przeprowadzeniu postępowania sądowego wówczas gdy ustali zupełny i trwały rozkład pożycia pomiędzy małżonkami. Jeżeli Sąd nie ustali powyższej przesłanki może oddalić powództwo nawet gdy strony zgodnie wnoszą o rozwiązanie ich związku małżeńskiego.

Okoliczności takie jak zdrada, alkoholizm jednego z małżonków, czy też przypadki przemocy domowej, nie są wystarczające do orzeczenia rozwodu w sytuacji gdy w pomiędzy małżonkami nie doszło do zupełnego i trwałego rozpadu więzi małżeńskich.

Zupełny i trwały rozkład pożycia zachodzi wtedy gdy uległy zerwaniu wszystkie więzi małżeńskie czyli: uczuciowa,fizyczna,gospodarcza. Wspólne zamieszkiwanie małżonków nie przekreśla możliwości rozwiązania małżeństwa przez rozwód. Sytuacja taka może być podyktowana sytuacją ekonomiczną stron(np. żaden z małżonków nie posiada możliwości zamieszkania w innym lokalu).Wspólne zamieszkiwanie nie przesądza o tym, że pomiędzy małżonkami w dalszym ciągu istnieje więź gospodarcza. Sąd rozpoznając sprawę rozwodową bada czy rozkład pożycia stron jest trwały co oznacza,że musi istnieć stan, w którym okoliczności sprawy dają podstawę sądzić, że małżonkowie nie wrócą już do wspólnego pożycia. Rozkład pożycia stron powinien trwać od dłuższego czasu. Każdy przypadek należy oceniać indywidualnie. Zdarzają się i takie sytuacje gdy rozkład zostanie ustalony jako trwały mimo, że nie jest „długotrwały”.

Sąd nie rozwiąże małżeństwa przez rozwód mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia stron jeżeli:

  1. wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci małżonków;

  2. rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraził zgody na rozwód i jego odmowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego;

  3. orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;

Sąd może skierować małżonków do postępowania mediacyjnego, szczególnie wtedy gdy zauważy szanse na utrzymanie małżeństwa lub koniecznym jest wypracowanie stanowisk stron w kwestiach spornych w szczególności gdy małżonkowie posiadają małoletnie dzieci.

Pomijając powyższe jeżeli sąd widzi szansę na pojednanie małżonków może nakłaniać ich do pojednania lub nawet zawiesić postępowanie sądowe. W takim przypadku wszczęcie postępowania postępowania może nastąpić na wniosek z upływem 3 miesięcy od dnia, kiedy postępowanie zostało zawieszone. Postępowanie rozwodowe toczy się przy drzwiach zamkniętych chyba, że obie strony zdecydują inaczej, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności.

W sprawach o rozwód powództwo wzajemne jest niedopuszczalne. Drugi małżonek może żądać rozwodu, separacji lub wnieść o oddalenie powództwa.

W trakcie procesu sąd ustala – miedzy innymi – przyczyny rozkładu pożycia stron, posiadanie przez małżonków małoletnich dzieci i wszystkie inne ważne kwestie związane z sytuacją dzieci. Sąd przeprowadza dowód z przesłuchania stron. Małoletni, którzy nie ukończyli 13 roku życia, a zstępni stron, którzy nie ukończyli 17 lat, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.

Postępowanie odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron. Przedmiotem postępowania rozwodowego może być również roszczenie alimentacyjne małżonka względem drugiego małżonka jeżeli:

  • małżonek nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku, np. jest chory i nie pracuje,

  • rozwód powoduje znaczne pogorszenie jego sytuacji materialnej, a małżonek od którego żąda alimentów, został uznany wyłącznie winnego rozkładu pożycia.

Skutkiem rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód małżeństwo przestaje istnieć i małżonkowie stają się osobami stanu wolnego, ponadto ustaje między nimi wspólność majątkowa małżeńska. W ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego rozwiedziony małżonek może złożyć stosowne oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem w celu powrotu do nazwiska sprzed zawarcia związku małżeńskiego.

Od pozwu o rozwód sąd pobiera opłatę stałą 600 zł.

W razie pojednania się stron w pierwszej instancji, zwrotowi podlega cały uiszczony wpis od pozwu o rozwód; jeżeli natomiast do pojednania doszło w toku postępowania odwoławczego zwraca się połowę wpisu uiszczonego od apelacji.

W razie rozwiązania małżeństwa stron przez rozwód bez orzekania o winie sąd zwraca stronie, która uiściła wpis połowę jego wartości a pozostałą częścią opłaty obciąża każdego z małżonków po połowie

Decydując się na rozwód należy oprócz pozwu przygotować stosowne dokumenty w tym obowiązkowo odpisy aktów stanu cywilnego.



Jeżeli strony zgodnie żądają rozwiązania ich małżeństwa przez rozwód bez orzekania o winie może to nastąpić szybko bo już na pierwszej bądź drugiej rozprawie. Przy rozwodzie z orzekaniem o winie proces rozwodowy trwa dłużej i czas jego zakończenia jest trudny do przewidzenia. Jest to uzależnione od rodzaju i ilości podejmowanych działań oraz przeprowadzanych w postępowaniu środków dowodowych. Czynniki, które pozwalają na orzeczenie rozwodu na pierwszej rozprawie związane są z tym, że małżonkowie : są zgodni co do rozwiązania ich małżeństwa; nie wnoszą o orzeczenie winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego; nie posiadają wspólnych małoletnich dzieci; nie wnoszą o podział ich majątku wspólnego; oraz co również bardzo istotne pozew rozwodowy został poprawnie napisany. Uprawomocnienie się wyroku rozwodowego jeżeli strony zgadzają się z treścią wyroku rozwodowego, to od ogłoszenia wyroku do jego uprawomocnienia się musi minąć 21 dni. Jeżeli jeden z małżonków chce mieć odpis wyroku rozwodowego, to powinien złożyć wniosek do sądu o przesłanie dokumentu. Wyjątek stanowi orzeczenie z zasądzonymi alimentami i klauzulą wykonalności.


article-img

lowest cialis prices cheap viagra cialis 30 day trial coupon women viagra buy viagra online pfizer viagra coupons from pfizer cialis coupon 20 mg cialis coupon viagra from canada levitra 20 mg cost walmart cialis coupons from manufacturer viagra tablets buy levitra buy generic viagra viagra single packs viagra wiki what is viagra levitra vs viagra for hardness viagra vs cialis viagra alternative viagra kaufen cost of cialis revatio vs viagra viagra 100 mg cialis daily viagra pills cialis samples viagra soft cialis sample levitra without a doctor prescription generic cialis cialis pricing levitra rezeptfrei deutschland natural viagra cialis generic availability viagra bestellen over the counter viagra viagra coupons cialis trial vardenafil vs viagra cost of viagra viagra effects cyalis viagra canada generic levitra vardenafil 20mg cialis canada equipe argentine viagra cialis vs viagra cialis online viagra 100 viagra wikipedia buy viagra viagra activate viagra side effects levitra 20 mg precio farmacia cialis 20mg directions cialis 20mg viagra vs cialis vs levitra viagra 50mg viamedic cialis how to take cialis cialis cost viagra uk viagra 100mg cialis coupons printable buy levitra online cialis otc cialis generic tadalafil cialis free trial cialis canadian pharmacy canadian cialis cialis for bph cialis 5mg canada cialis generic cialis tadalafil viagra generic viagra ohne rezept aus deutschland cialis 10 mg cialis generic cialis voucher viagra receptfritt price cialis levitra coupon cialis for sale levitra online viagra without a doctor prescription usa cialis or viagra cialis website cialis 30 day sample cialis on line cialis patent expiration date extended pfizer viagra when will cialis go generic cialis dosage viagra sans ordonnance levitra 20mg buy cialis online what does viagra do online cialis cialis for men cialis coupons 2017 viagra cost canadian viagra cialis savings card free cialis sex viagra for women how does viagra work cialis testimonials free viagra viagra substitute viagra medicine levitra 20mg cost per pill cialis cheap cialis for daily use viagra pillen kruidvat best price viagra cialis discount levitra 10 mg prezzo levitra dosage herbal viagra levitra coupons viagra price canada viagra viagra tablet what is cialis viagra pill wholesale cialis discount cialis viagra for men order viagra 9 levitra at walmart what works better than viagra cialis side effects viagra natural viagra dosage cialis effects cialis patent expiration 2017 cialis cialis price cialis from canada how much does cialis cost levitra cialis patent expiration utilisation viagra cialis coupons cialas levitra prezzo in farmacia viagra on line no prec cilias cialis dosage strengths where to buy viagra 200 cialis coupon cialis vs viagra vardenafil 20mg viagra vs cialis viagra cialis side effects of viagra cialis medication viagra vs cialis vs levitra cialis copay card viagra ohne rezept auf rechnung generic for cialis viagra for women how does cialis work cialis 20 mg viagra alternatives levitra vs viagra online viagra cialis prices viagra samples cialis professional viagra nebenwirkungen erectile dysfunction cialis viagra for sale levitra bayer 20mg meilleur prix viagra prices cheap cialis viagra generic viagra 100mg cialis pharmacy prices viagra 100mg tablets retail price viagra sex female viagra daily cialis viagra coupon cialis tadalafil viagra online sophia viagra generic cialis at walmart viagra tesco cialis 5 mg levitra erfahrungen buy generic levitra cialis for women levitra vs viagra cialis samples overnight how to use viagra levitra generic cialis 5mg daily how long does viagra last cialis pills cheap levitra cialis reviews viagra without a doctor prescription levitra 20 mg von bayer viagra for sale uk generic levitra levitra 20 mg cealis buying viagra viagra on line discount viagra viagra en ligne livraison 24h cialis alternative generic viagra cialis dosage recommendations viagra costs levitra prices viagra generico cialis coupon print cialis pills for sale buy cialis liquid cialis side effects of cialis



equipe argentine viagra levitra 20 mg cost walmart viagra for sale viagra for sale uk canadian viagra female viagra viagra alternatives cialis website viagra coupon free viagra pfizer viagra cialis for men cialis coupons viagra from canada levitra coupons discount cialis liquid cialis utilisation viagra cost of cialis herbal viagra viagra alternative best price viagra generic viagra generic levitra vardenafil 20mg women viagra cheap cialis cialis side effects how much does cialis cost viagra soft viagra wikipedia viagra uk cialis savings card cialis online viagra bestellen viagra activate discount viagra viagra side effects viagra vs cialis cialis free trial free cialis viagra levitra without a doctor prescription erectile dysfunction cialis cialis coupons printable cialis vs viagra levitra 20 mg von bayer cialis pricing cialis patent expiration 2017 cialis patent expiration viagra single packs cialis 20 mg revatio vs viagra daily cialis viagra costs cialis testimonials cialis 10 mg pfizer viagra coupons from pfizer viagra price generic cialis tadalafil viagra cialis price cialis levitra prezzo in farmacia buy cialis levitra dosage cialis 20mg wholesale cialis levitra erfahrungen buy levitra online cialis coupons 2017 cialis coupon print where to buy viagra levitra 10 mg prezzo cialis from canada cialis professional viagra ohne rezept aus deutschland canada viagra over the counter viagra viagra sex viagra on line cialis price viagra vs cialis vs levitra cialis coupon 20 mg viagra natural cialis otc cialis generic how does viagra work viagra vs cialis viagra nebenwirkungen cialis coupons from manufacturer cialis 20mg directions viagra 100mg tablets retail price viagra 50mg cialis 5mg daily viagra cost levitra coupon cialis pills viagra generic levitra vs viagra for hardness levitra 20mg cialis 5mg cialis dosage recommendations viagra vs cialis vs levitra viagra dosage vardenafil 20mg what is cialis viagra samples cialis cost buy viagra online levitra 20 mg viagra 100 mg side effects of cialis buying viagra cialis pharmacy prices cost of viagra cialis effects viagra pillen kruidvat viagra tesco cialis cialis for daily use viagra without a doctor prescription usa viagra substitute cialis coupon cialis samples overnight viagra receptfritt viagra for men cialis patent expiration date extended buy cialis online cialas viagra prices viagra wiki vardenafil vs viagra buy generic viagra side effects of viagra cialis cheap viagra generico viagra en ligne livraison 24h generic for cialis levitra 20mg cost per pill cialis for bph levitra 20 mg precio farmacia cialis generic tadalafil cialis pills for sale cialis on line cialis copay card order viagra levitra viagra on line no prec cialis for women viagra without a doctor prescription cialis for sale cialis 30 day sample cialis vs viagra viagra 100mg cialis generic availability viagra for women generic cialis at walmart buy levitra levitra prices cealis cialis or viagra viagra online levitra generic cialis tadalafil how to use viagra viagra coupons levitra bayer 20mg meilleur prix cialis prices how does cialis work cialis alternative when will cialis go generic cialis canada cialis trial viagra pill online viagra generic levitra viagra medicine cialis sample what is viagra 9 levitra at walmart 200 cialis coupon cyalis cialis 30 day trial coupon viagra tablet cialis daily canadian cialis cilias cialis medication cheap levitra lowest cialis prices levitra vs viagra canada cialis how long does viagra last online cialis cheap viagra generic cialis cialis canadian pharmacy viagra 100 buy generic levitra cialis discount sex viagra for women cialis samples what works better than viagra levitra rezeptfrei deutschland cialis dosage cialis dosage strengths natural viagra levitra vs viagra viagra tablets cialis voucher what does viagra do viagra pills viamedic cialis generic viagra 100mg cialis reviews buy viagra viagra canada levitra online cialis 5 mg how to take cialis viagra kaufen viagra ohne rezept auf rechnung sophia viagra viagra sans ordonnance viagra effects


article-img

cealis canada viagra viagra 100 viagra tesco viagra ohne rezept auf rechnung viagra sex viagra cost cialis pills viagra 50mg best price viagra cialas cialis tadalafil levitra generic where to buy viagra buy levitra generic levitra cost of cialis viagra costs viagra substitute generic cialis tadalafil buying viagra order viagra viagra ohne rezept aus deutschland lowest cialis prices generic for cialis erectile dysfunction cialis levitra dosage equipe argentine viagra generic viagra viagra single packs viagra effects viagra sans ordonnance viagra generic cialis otc pfizer viagra viagra activate cialis testimonials cialis free trial how to take cialis viagra uk viagra soft cialis alternative cialis 30 day trial coupon buy cialis online cialis vs viagra cialis cheap 200 cialis coupon viagra en ligne livraison 24h levitra vs viagra levitra without a doctor prescription levitra online cialis coupon 20 mg canada cialis levitra coupon female viagra levitra vs viagra for hardness cost of viagra cialis from canada viagra online generic viagra 100mg cialis on line cialis 5mg daily cialis 10 mg viagra pill levitra prezzo in farmacia buy levitra online cialis dosage viagra vs cialis vs levitra cialis 30 day sample how to use viagra liquid cialis how does cialis work viagra natural how does viagra work levitra 20mg cialis pharmacy prices viagra for men cialis samples overnight what is viagra when will cialis go generic 9 levitra at walmart cialis copay card cialis 20mg levitra erfahrungen buy generic viagra levitra 20 mg vardenafil 20mg viagra nebenwirkungen cialis coupons cialis medication viagra tablet viagra for sale cialis 20 mg levitra cialis for sale cialis canada what works better than viagra free cialis viagra pills viagra on line no prec buy generic levitra cialis patent expiration daily cialis viagra on line viagra coupon cyalis wholesale cialis viagra cialis cialis daily cialis samples cialis savings card price cialis viagra coupons cialis side effects viagra generico cialis 5 mg cialis for women vardenafil vs viagra viagra from canada cialis pricing levitra coupons cialis discount viagra cialis professional cialis effects how much does cialis cost viagra vs cialis how long does viagra last levitra 20 mg precio farmacia herbal viagra cialis generic availability over the counter viagra levitra bayer 20mg meilleur prix cialis generic cialis canadian pharmacy levitra 20 mg von bayer cialis 5mg viagra without a doctor prescription usa buy viagra online levitra 10 mg prezzo cialis generic tadalafil cialis voucher cialis patent expiration 2017 cialis dosage recommendations viagra cheap viagra viagra kaufen cialis coupons printable cialis patent expiration date extended cialis 20mg directions viagra samples levitra 20mg cost per pill online viagra viagra tablets viagra 100 mg cialis coupon print cialis for daily use viagra medicine pfizer viagra coupons from pfizer generic levitra vardenafil 20mg cialis coupons 2017 generic cialis viagra for women what is cialis levitra prices cialis sample cheap levitra side effects of viagra cialis website sex viagra for women cialis reviews cialis discount cialis pills for sale online cialis free viagra viagra 100mg cialis coupon levitra rezeptfrei deutschland buy viagra side effects of cialis sophia viagra discount cialis viagra vs cialis natural viagra viagra vs cialis vs levitra levitra 20 mg cost walmart viagra pillen kruidvat cialis vs viagra viagra canada revatio vs viagra viagra receptfritt viagra dosage utilisation viagra women viagra viagra price cilias viagra wiki cialis dosage strengths buy cialis cheap cialis cialis coupons from manufacturer cialis for men canadian cialis canadian viagra cialis cost cialis online what does viagra do generic cialis at walmart levitra vs viagra viagra prices viamedic cialis viagra for sale uk viagra alternative cialis or viagra cialis price cialis prices viagra bestellen cialis trial cialis for bph viagra wikipedia viagra side effects viagra 100mg tablets retail price viagra without a doctor prescription viagra alternatives


article-img

cialis samples overnight cialis 5mg daily viagra en ligne livraison 24h cialis professional viagra wiki cialis coupons viagra on line wholesale cialis cialis coupon 20 mg equipe argentine viagra viamedic cialis levitra 20 mg precio farmacia cialis from canada how much does cialis cost where to buy viagra cealis cialis price generic viagra cialis for men viagra pills viagra without a doctor prescription usa lowest cialis prices levitra vs viagra viagra alternative free cialis viagra vs cialis vs levitra buy cialis order viagra vardenafil 20mg cialis copay card viagra without a doctor prescription cost of cialis viagra 100mg tablets retail price cialis cost viagra from canada cialis dosage strengths cialis patent expiration date extended levitra 20 mg cost walmart viagra sans ordonnance cialis coupon price cialis viagra natural viagra tablet cialis 10 mg cialis 20 mg cost of viagra viagra coupons viagra prices viagra 100 mg cialis 30 day trial coupon viagra tablets cialis pills for sale cialis coupons from manufacturer viagra nebenwirkungen viagra cialis viagra generic viagra single packs viagra wikipedia viagra effects cialis cheap levitra vs viagra cialis 5mg cialis dosage recommendations buy viagra online generic for cialis revatio vs viagra viagra dosage cialis testimonials viagra canada cialis vs viagra generic cialis viagra coupon canada cialis cialis online what does viagra do viagra activate viagra ohne rezept auf rechnung how does cialis work cialis pricing cialis pills viagra vs cialis erectile dysfunction cialis buy viagra cialis 20mg directions canadian cialis viagra costs levitra prezzo in farmacia cialis vs viagra viagra pillen kruidvat buy generic levitra cheap levitra cialis coupon print what is viagra natural viagra cialis trial cialis 20mg cialas levitra vs viagra for hardness levitra rezeptfrei deutschland viagra 100mg viagra sex cialis patent expiration cialis reviews viagra cost cialis for daily use cialis website levitra 10 mg prezzo levitra erfahrungen viagra alternatives cialis cialis coupons 2017 levitra coupon pfizer viagra viagra kaufen viagra samples generic levitra vardenafil 20mg generic cialis tadalafil cialis tadalafil viagra uk cialis alternative how does viagra work cialis coupons printable pfizer viagra coupons from pfizer levitra 20 mg viagra for sale cyalis cialis on line cialis daily 200 cialis coupon daily cialis cilias viagra generico discount viagra cialis savings card discount cialis over the counter viagra buy cialis online cialis otc viagra receptfritt cialis for women cialis free trial viagra substitute levitra dosage cialis for bph cialis generic availability cialis canadian pharmacy viagra on line no prec viagra vs cialis vs levitra what works better than viagra 9 levitra at walmart how to use viagra viagra bestellen cialis discount levitra 20 mg von bayer viagra price levitra generic cialis generic tadalafil canada viagra liquid cialis sophia viagra cialis for sale side effects of viagra levitra without a doctor prescription viagra viagra 100 generic viagra 100mg buy levitra online cialis or viagra viagra pill viagra vs cialis buy levitra women viagra viagra online cialis side effects how long does viagra last cheap viagra viagra soft canadian viagra buying viagra cialis samples buy generic viagra online cialis levitra bayer 20mg meilleur prix cialis canada cialis pharmacy prices herbal viagra best price viagra how to take cialis cialis generic viagra for sale uk generic cialis at walmart cialis dosage cialis sample levitra levitra 20mg cost per pill generic levitra levitra coupons cialis effects viagra medicine viagra side effects levitra prices cialis 5 mg online viagra cialis voucher female viagra what is cialis sex viagra for women free viagra viagra for men cheap cialis viagra for women cialis patent expiration 2017 viagra ohne rezept aus deutschland cialis 30 day sample when will cialis go generic utilisation viagra viagra 50mg side effects of cialis cialis prices levitra 20mg levitra online viagra tesco vardenafil vs viagra cialis medication


article-img

strona w modernizacji


article-img

strona w modernizacji


article-img

cialas viagra medicine generic viagra 100mg cialis canada cialis generic availability levitra vs viagra for hardness cialis reviews buy levitra online what is viagra viagra from canada viamedic cialis cialis generic over the counter viagra cialis or viagra best price viagra cialis on line cialis cheap cialis free trial liquid cialis pfizer viagra generic viagra generic cialis generic cialis at walmart cialis pills buying viagra cialis coupon print cost of viagra buy cialis cialis voucher cyalis viagra soft women viagra viagra for sale cialis 5 mg cialis coupon 20 mg generic levitra vardenafil 20mg cialis alternative when will cialis go generic online viagra viagra uk viagra 50mg free cialis cialis coupons where to buy viagra cialis price viagra nebenwirkungen viagra vs cialis cialis for men viagra tesco how to take cialis viagra herbal viagra erectile dysfunction cialis cost of cialis viagra en ligne livraison 24h what does viagra do cheap levitra order viagra cealis levitra generic how to use viagra buy cialis online viagra bestellen viagra for men vardenafil vs viagra viagra receptfritt side effects of cialis viagra pills cialis patent expiration 2017 how does viagra work cialis pills for sale cialis coupons from manufacturer cialis cost cialis pricing levitra prezzo in farmacia cilias levitra dosage cialis samples viagra pillen kruidvat viagra canada wholesale cialis what is cialis levitra bayer 20mg meilleur prix viagra price generic levitra viagra pill sex viagra for women cialis dosage strengths viagra kaufen viagra samples viagra 100mg tablets retail price cialis discount viagra for sale uk viagra 100 viagra on line no prec generic for cialis cialis prices levitra 20 mg precio farmacia buy levitra viagra generico cialis 30 day sample cialis tadalafil canadian cialis how does cialis work cialis generic tadalafil viagra online buy viagra online revatio vs viagra viagra tablets cialis effects viagra costs cialis vs viagra 200 cialis coupon discount cialis cialis 20mg directions cialis 5mg levitra rezeptfrei deutschland viagra alternatives viagra wiki viagra generic cialis cialis canadian pharmacy what works better than viagra levitra without a doctor prescription cialis 5mg daily viagra vs cialis canada viagra cialis trial viagra side effects cialis otc cialis dosage viagra cialis viagra tablet levitra 20 mg daily cialis cialis patent expiration date extended levitra 10 mg prezzo cialis 20 mg levitra erfahrungen cialis patent expiration cialis coupons printable levitra online levitra 20 mg cost walmart viagra sans ordonnance buy generic viagra cheap cialis cialis from canada cialis side effects cialis samples overnight viagra ohne rezept aus deutschland cialis vs viagra online cialis viagra ohne rezept auf rechnung viagra coupon cialis savings card viagra coupons cialis for sale levitra vs viagra levitra 20 mg von bayer cialis medication canada cialis viagra natural viagra vs cialis vs levitra cialis for bph equipe argentine viagra viagra for women cialis 10 mg viagra prices cialis pharmacy prices female viagra levitra coupons cialis dosage recommendations cialis coupon viagra substitute levitra side effects of viagra 9 levitra at walmart sophia viagra levitra prices cheap viagra cialis 20mg cialis 30 day trial coupon viagra effects buy viagra canadian viagra viagra sex price cialis lowest cialis prices pfizer viagra coupons from pfizer cialis online generic cialis tadalafil viagra single packs cialis for women free viagra cialis testimonials vardenafil 20mg cialis copay card utilisation viagra levitra 20mg cost per pill viagra 100 mg viagra 100mg viagra wikipedia levitra coupon levitra 20mg cialis website viagra on line viagra cost cialis sample cialis coupons 2017 viagra vs cialis vs levitra levitra vs viagra how long does viagra last cialis for daily use cialis daily viagra activate viagra without a doctor prescription how much does cialis cost cialis professional buy generic levitra viagra alternative viagra without a doctor prescription usa discount viagra natural viagra viagra dosage



Separacja polega na sądowym uregulowaniu faktycznego rozłączenia małżonków, bez rozwiązywania związku małżeńskiego. Separacja może być rozwiązaniem tymczasowym, służącym pogodzeniu się małżonków, jak również może stanowić etap przejściowy przed wystąpieniem z pozwem rozwodowym. Uzyskać separację jest dużo prościej niż rozwód, bowiem konieczną przesłanką do otrzymania separacji jest udowodnienie zupełnego rozkładu pożycia między małżonkami. Z żądaniem separacji może również wystąpić małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia małżeńskiego. Jeden z małżonków występuje do Sądu Okręgowego z wnioskiem o orzeczenie separacji, a jeśli małżonkowie są w tej sprawie zgodni to wniosek musi podpisać jeden małżonek, a drugi wyrazić zgodę. W takim przypadku sąd rozpoznaje sprawę w tzw. trybie nieprocesowym i wydaje postanowienie. Orzeczenie separacji w trybie nieprocesowym jest możliwe, jeżeli małżonkowie są w tej sprawie zgodni i nie zachodzą przesłanki orzeczenie separacji. Opłata sądowa to 100 zł. Cała sprawa ogranicza się zwykle do jednej rozprawy. Natomiast postępowanie dowodowe polega w praktyce wyłącznie na przesłuchaniu stron. Sąd nie orzeka, kto jest winny rozkładowi pożycia, natomiast może orzec o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania, może dokonać również podziału mieszkania lub przyznać mieszkanie jednemu z małżonków, jak również może dokonać podziału majątku wspólnego małżonków.



Separacja – jest rozwiązaniem dla małżonków, którzy są zasadniczo zdecydowani na zakończenie swojego związku małżeńskiego lecz z przyczyn religijnych lub rodzinnych nie chcą lub nie mogą rozwiązać małżeństwa przez rozwód. Separacja może być tymczasowym rozwiązaniem prowadzącym do pogodzenia się małżonków albo też stanowić etap poprzedzający złożenie pozwu rozwodowego.Separacja jest sądowym uregulowaniem faktycznego rozstania małżonków bez rozwiązania związku małżeńskiego. Warunkiem uzyskania separacji jest ustalenie jedynie zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. W przypadku rozwodu należy dodatkowo udowodnić, że rozkład więzi małżeńskich jest trwały. Separacji nie można orzec w dwóch następujących wypadkach: jeżeli wskutek jej orzeczenia miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków; gdyby orzeczenie separacji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; Orzeczenie separacji oznacza, że małżeństwo trwa nadal ale małżonkowie nie mają obowiązku wspólnego życia.

Małżonkowie mogą żyć odrębnie, mogą prowadzić odrębne gospodarstwa domowe ale nie mogą zawrzeć nowego związku małżeńskiego ponieważ dotychczasowe małżeństwo trwa. Z chwilą orzeczenia separacji pomiędzy małżonkami powstaje ustrój rozdzielności majątkowej co oznacza, że od tej pory wszystko co małżonkowie nabędą staje się ich majątkiem osobistym, którym mogą zarządzać samodzielnie. Na wniosek małżonków sąd orzekający separacje może również dokonać podziału majątku wspólnego nabytego przez nich w trakcie małżeństwa. Kwestia alimentów na wspólne dzieci lub drugiego małżonka podlega identycznym rozwiązaniom jak przy rozwodzie. Orzeczenie separacji nie stoi na przeszkodzie wystąpienie w przyszłości z żądaniem rozwiązania małżeństwa przez rozwód. Sposób orzeczonej separacji zasadniczo decyduje o kształcie późniejszego postępowania rozwodowego. W przypadku orzeczenia separacji małżonek nie ma możliwości powrotu do poprzedniego nazwiska. Domniemanie, że dziecko urodzone przez żonę w trakcie małżeństwa pochodzi od jej męża podlega uchyleniu. Sąd orzeka o zniesieniu separacji na zgodny wniosek stron. Sad może pozostawić między małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej. Z chwilą zniesienia separacji ustają wszystkie jej skutki. Sąd dodatkowo orzeka jeszcze w kwestii władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem stron. Opłata sądowa-stała od pozwu o separację złożonego przez jednego z małżonków wynosi 600 zł, natomiast zgodny wniosek małżonków w tym zakresie wiąże się z obowiązkiem poniesienia opłaty sądowej w wysokości 100 zł.


article-img

strona w modernizacji



KILKA SŁÓW O ROZWODZIE…

Związek małżeński może być rozwiązany przez rozwód bez orzekania o winie, z orzeczeniem winy któregoś z małżonków lub każdego z nich. Poza tym z uwagi na migrację ludności zachodzi nie rzadko potrzeba przeprowadzania rozwodu z obcokrajowcem, rozwiedzenia małżonków mieszkających za granicą lub przeprowadzenia rozwodu gdy jeden z nich powrócił do kraju a drugi pozostał w innym państwie. Często jeszcze zdarza się konieczność uznania orzeczenia sądu zagranicznego w przedmiocie rozwodu przez sąd polski. Postępowanie rozwodowe może sprowadzić się do szybkiego procesu opartego na jednej rozprawie lub stanowić bardziej rozbudowane postępowanie w szczególności gdy w postępowaniu ustalana jest wina co rodzi potrzebę przeprowadzenia szeregu dowodów.

Sąd Okręgowy właściwy do rozpoznania sprawy rozwiąże małżeństwo po przeprowadzeniu postępowania sądowego wówczas gdy ustali zupełny i trwały rozkład pożycia pomiędzy małżonkami. Jeżeli Sąd nie ustali powyższej przesłanki może oddalić powództwo nawet gdy strony zgodnie wnoszą o rozwiązanie ich związku małżeńskiego.

Okoliczności takie jak zdrada, alkoholizm jednego z małżonków, czy też przypadki przemocy domowej, nie są wystarczające do orzeczenia rozwodu w sytuacji gdy w pomiędzy małżonkami nie doszło do zupełnego i trwałego rozpadu więzi małżeńskich.

Zupełny i trwały rozkład pożycia zachodzi wtedy gdy uległy zerwaniu wszystkie więzi małżeńskie czyli: uczuciowa,fizyczna,gospodarcza. Wspólne zamieszkiwanie małżonków nie przekreśla możliwości rozwiązania małżeństwa przez rozwód. Sytuacja taka może być podyktowana sytuacją ekonomiczną stron(np. żaden z małżonków nie posiada możliwości zamieszkania w innym lokalu).Wspólne zamieszkiwanie nie przesądza o tym, że pomiędzy małżonkami w dalszym ciągu istnieje więź gospodarcza. Sąd rozpoznając sprawę rozwodową bada czy rozkład pożycia stron jest trwały co oznacza,że musi istnieć stan, w którym okoliczności sprawy dają podstawę sądzić, że małżonkowie nie wrócą już do wspólnego pożycia. Rozkład pożycia stron powinien trwać od dłuższego czasu. Każdy przypadek należy oceniać indywidualnie. Zdarzają się i takie sytuacje gdy rozkład zostanie ustalony jako trwały mimo, że nie jest „długotrwały”.

Sąd nie rozwiąże małżeństwa przez rozwód mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia stron jeżeli:

  1. wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci małżonków;

  2. rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraził zgody na rozwód i jego odmowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego;

  3. orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;

Sąd może skierować małżonków do postępowania mediacyjnego, szczególnie wtedy gdy zauważy szanse na utrzymanie małżeństwa lub koniecznym jest wypracowanie stanowisk stron w kwestiach spornych w szczególności gdy małżonkowie posiadają małoletnie dzieci.

Pomijając powyższe jeżeli sąd widzi szansę na pojednanie małżonków może nakłaniać ich do pojednania lub nawet zawiesić postępowanie sądowe. W takim przypadku wszczęcie postępowania postępowania może nastąpić na wniosek z upływem 3 miesięcy od dnia, kiedy postępowanie zostało zawieszone. Postępowanie rozwodowe toczy się przy drzwiach zamkniętych chyba, że obie strony zdecydują inaczej, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności.

W sprawach o rozwód powództwo wzajemne jest niedopuszczalne. Drugi małżonek może żądać rozwodu, separacji lub wnieść o oddalenie powództwa.

W trakcie procesu sąd ustala – miedzy innymi – przyczyny rozkładu pożycia stron, posiadanie przez małżonków małoletnich dzieci i wszystkie inne ważne kwestie związane z sytuacją dzieci. Sąd przeprowadza dowód z przesłuchania stron. Małoletni, którzy nie ukończyli 13 roku życia, a zstępni stron, którzy nie ukończyli 17 lat, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.

Postępowanie odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron. Przedmiotem postępowania rozwodowego może być również roszczenie alimentacyjne małżonka względem drugiego małżonka jeżeli:

  • małżonek nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku, np. jest chory i nie pracuje,

  • rozwód powoduje znaczne pogorszenie jego sytuacji materialnej, a małżonek od którego żąda alimentów, został uznany wyłącznie winnego rozkładu pożycia.

Skutkiem rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód małżeństwo przestaje istnieć i małżonkowie stają się osobami stanu wolnego, ponadto ustaje między nimi wspólność majątkowa małżeńska. W ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego rozwiedziony małżonek może złożyć stosowne oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem w celu powrotu do nazwiska sprzed zawarcia związku małżeńskiego.

Od pozwu o rozwód sąd pobiera opłatę stałą 600 zł.

W razie pojednania się stron w pierwszej instancji, zwrotowi podlega cały uiszczony wpis od pozwu o rozwód; jeżeli natomiast do pojednania doszło w toku postępowania odwoławczego zwraca się połowę wpisu uiszczonego od apelacji.

W razie rozwiązania małżeństwa stron przez rozwód bez orzekania o winie sąd zwraca stronie, która uiściła wpis połowę jego wartości a pozostałą częścią opłaty obciąża każdego z małżonków po połowie

Decydując się na rozwód należy oprócz pozwu przygotować stosowne dokumenty w tym obowiązkowo odpisy aktów stanu cywilnego.