Archiwa kategorii: Prawo karne



Polska ma bardzo rozbudowany aparat organów ścigania. Wynika to z faktu, iż postępowanie przygotowawcze może być prowadzone przez dużą grupę organów ścigania. W zależności od formy postępowania przygotowawczego mogą je prowadzić różne organy – od wyspecjalizowanych w tych czynnościach prokuratury, czy ABW poprzez organy instytucji takich jak organy Inspekcji Handlowej, czy Straży Leśnej Lasów Państwowych.

W początkowej fazie postępowania karnego wszczyna się i prowadzi tzw. postępowanie przygotowawcze, które może być zainicjowane wskutek doniesienia złożonego policji lub prokuraturze, jak również skutek zdobycia przez organy ścigania własnych informacji uzasadniających popełnienie przestępstwa.
W zależności od okoliczności, określonych w Kodeksie Postępowania Karnego, postępowanie przygotowawcze może być prowadzone, jako dochodzenie lub jako śledztwo.
Śledztwo prowadzone jest przez prokuratora w przypadku poważniejszych przestępstw.
W postępowaniu przygotowawczym, prokurator jest uprawniony do wielu istotnych kwestii m.in. przedstawienia zarzutu podejrzanemu.
Stronami w postępowaniu przygotowawczym są pokrzywdzony i podejrzany – uprawnieni m.in. do składania wniosków dowodowych.
Pokrzywdzony jak również podejrzany muszą zostać pouczeni o swoich prawach przed pierwszym przesłuchaniem w takim charakterze.
Na żądanie podejrzanego należy przesłuchać go z udziałem ustanowionego obrońcy.
Celem postępowania przygotowawczego jest ustalenie czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo, wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy, zebranie danych o sprawcy czynu, wyjaśnienie okoliczności sprawy – ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody oraz zebranie, zabezpieczenie i utrwalenie dowodów dla sądu.

Centralne Biuro Śledcze Policji jest to jednostka organizacyjna Policji służby śledczej realizująca na obszarze całego kraju zadania w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej.
Działanie podejmowana przez Centralne Biuro Śledcze mają na celu zwalczanie przestępczości zorganizowanej o charakterze transgranicznym, kryminalnym, narkotykowym i ekonomicznym oraz związanym z aktami terrorystycznymi.
Postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Centralne Biuro Śledcze jest zbliżone do postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Policję.
Śledztwo jest prowadzone przez Centralne Biuro Śledcze, natomiast Prokuratura nadzoruje śledztwo, a na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przedstawia zatrzymanemu zarzuty.

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest służbą specjalną powołaną do ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i obywateli.
Jako służba specjalna podlega kontroli cywilnej, nadzór nad Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego pełni Premier RP oraz pozostaje w kontroli Sejmu.

 

 



 

Zgodnie z art. 71 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego, oskarżonym jest osoba, przeciwko której wniesiony został do właściwego sądu akt oskarżenia lub też, co, do której oskarżyciel publiczny wniósł o warunkowe umorzenie postępowania.
W postępowaniu obowiązuje zasada domniemania niewinności – daną osobę uważa się za winną zarzucanego jej przestępstwa dopiero z chwilą uprawomocnienia się skazującego wyroku sądu.

Oskarżony ma prawo do składania wyjaśnień bądź odmowy składania wyjaśnień jak również ma prawo do składania wniosków o dokonanie określonych czynności w postępowaniu przygotowawczym, do żądania przesłuchania go z udziałem ustanowionego obrońcy. .
Oskarżony ma obowiązek poddać się oględzinom zewnętrznym ciała, jak również poddać się innym badaniom, które nie naruszają integralności jego ciała – np. można pobrać od oskarżonego odciski palców.
Oskarżony przebywający na wolności ma obowiązek powiadomić organ prowadzący postępowanie o każdorazowej zmianie miejsca zamieszkania trwającego dłużej niż 7 dni. W przypadku nieusprawiedliwionego nie stawiennictwa oskarżonego na przesłuchanie, organ prowadzący może zarządzić jego przymusowe doprowadzenie.
Zgodnie z art. 233
§ 3 Kodeksu Karnego „nie podlega karze, kto, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania, składa fałszywe zeznanie z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym„. Reasumując, oskarżony nie ponosi odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Według reguł ogólnych, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne, a więc oskarżony nie ma obowiązku dostarczania dowodów ani przeciwko sobie ani na swoją korzyść.

Obwinionym jest osoba przeciwko, której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o popełnienia wykroczenia.
W postępowaniu obowiązuje zasada domniemania niewinności – daną osobę uważa się za winną zarzucanego jej wykroczenia dopiero z chwilą uprawomocnienia się skazującego wyroku sądu.
Jeżeli obwiniony nie zna języka polskiego, wniosek o ukaranie oraz rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie w sprawie ogłasza się lub doręcza obwinionemu wraz z tłumaczeniem.
Obwinionemu przysługuje prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy obrońcy. Obwiniony nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani obowiązku dostarczenia dowodów na swoją niekorzyść, jak również obwiniony może bez podania przyczyny odmówić składania wyjaśnień.