Zmiana wysokości świadczeń alimentacyjnych

Wysokość alimentów uzależniona jest z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Dlatego w razie zmiany okoliczności zarówno uprawniony jak i zobowiązany mogą domagać się zmiany wysokości płaconych alimentów. Zgodnie z treścią art. 138 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego “w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. Powyższa regulacja oznacza, że ustawodawca przewidział taką sytuacje, kiedy nawet prawomocny wyrok sądowy ustalający wysokość świadczenia alimentacyjnego będzie mógł zostać zmieniony. Możliwość zmiany wysokości zasądzonych alimentów na istotne znaczenie, ponieważ wysokość alimentów wobec dziecka ustala się jedynie w stosunku do jego aktualnych potrzeb i nie jest możliwe zasądzenie alimentów rzecz ” przyszłych potrzeb ” małoletniego. W przypadku późniejszej zmiany sytuacji dziecka związanej z dorastaniem, bądź zmiany sytuacji materialnej, wysokość świadczenia alimentacyjnego może ulec zmianie, zwiększeniu bądź zmniejszeniu. W przypadku zmiany możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego, może on domagać się zmniejszenia ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego.

Ogólnie rzecz ujmując, wysokość alimentów może ulec zmianie w zależności od okoliczności. Zmiana okoliczności może prowadzić do uchylenia obowiązku alimentacyjnego, podwyższenia alimentów lub obniżenia alimentów, gdy spełnią się określone przesłanki. Istotnym jest, że zmiana orzeczenia w przedmiocie alimentów nie następuje automatycznie, gdy tylko zajdą ku temu przesłanki, lecz jednie na wniosek strony zainteresowanej w drodze powództwa sądowego. Wskazać przy tym należy, iż zmiana orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego wynikać może zarówno ze wzrostu lub obniżenia się poziomu potrzeb uprawionego i jego uzasadnionych potrzeb, jak również ze wzrostu lub obniżenia się możliwości zobowiązanego do płacenia alimentów. Często od czasu wydania orzeczenia o alimentach na dziecko mija wiele lat, dziecko rośnie, a wraz z jego rozwojem zwiększają się jego uzasadnione potrzeby, a tym samym koszt jego bieżącego utrzymania i wychowania. Dochodzi do takiej sytuacji, że zasądzone alimenty przestają wystarczać na zaspokojenie wszystkich kosztów związanych z utrzymaniem dziecka. Wśród okoliczności, jakie w świetle obowiązującego orzecznictwa, uważane są jako przykłady zasadności ewentualnej zmiany wysokości zasądzonych alimentów przez sąd wymienia się: dorastanie dziecka i wydatki z tym związane, nagła choroba, problemy zdrowotne, niezawinioną utratę pracy i trudności ze znalezieniem innego zatrudnienia, wzrost kosztów utrzymania mieszkania, wypadki losowe, uzyskanie dodatkowych aktywów majątkowych, spadek, wygrana, wzrost wynagrodzenia, zobowiązanie do utrzymania innych osób, urodzenie się kolejnego dziecka.