zachowek

 

Zdarzają się sytuacje, że spadkodawca pomija w testamencie najbliższą rodziną, zapisując cały swój majątek dalszym krewnym lub wręcz osobom trzecim. W takiej sytuacji członkom najbliższej rodziny przysługuje w stosunku do spadkobiercy roszczenie o wypłatę tzw. zachowku.
Zachowek zabezpiecza interesy osób tak by po śmierci spadkodawcy miały jakieś korzyści ze spadku nawet jeśli zostały pominięte w testamencie. Zachowek należy się tylko najbliższej rodzinie zmarłego. Uprawnieni stale niezdolni do pracy bądź małoletni mają prawo do wyższego zachowku w wysokości dwóch trzecich.
Należy pamiętać, że zachowek nie należy się uprawnionemu, który otrzymał od spadkodawcy darowiznę, został powołany do spadku, albo otrzymał zapis testamentowy. Jeżeli wartość powyższych przysporzeń jest niższa od wartości zachowku uprawnionemu przysługuje roszczenie o zapłatę sumy potrzebnej do uzupełnienia wartości zachowku.
Zachowek stanowi połowę wartości udziału spadkowego, który przypadałby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli jednak uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – ma prawo do dwóch trzecich wartości udziału.
Roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku ulegają przedawnieniu.
Spadkodawca może w testamencie wydziedziczyć zstępnych, małżonka i rodziców zachowku, jeżeli spełnione zostaną ustawowe określone przesłanki, mianowicie spadkobiercy wbrew woli spadkodawcy postępują uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścili się względem spadkodawcy albo innej bliskiej mu osoby umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu oraz uporczywie nie dopełniają względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.
Przyczyna wydziedziczenia uprawnionego do zachowku powinna wynikać z treści testamentu. Warto pamiętać, że zstępni wydziedziczonego zstępnego są uprawnieni do zachowku, chociażby przeżył on spadkodawcę – przykładowo wydziedziczenie dziecka nie pozbawia prawa do zachowku wnuków.