zabezpieczenie spadku

Zabezpieczenie spadku przeprowadza się w sytuacji, gdy istnieje poważne ryzyko rozporządzenia rzeczami lub prawami pozostałymi po zmarłym. Chodzi tu o obawę uprawnionych do spadku, iż osoba, która bezprawnie włada rzeczami lub bezprawnie dysponuje prawami należącymi do spadku dokona niekorzystnego rozporządzenia nimi.
Do zabezpieczenia spadku właściwy jest sąd, w którego okręgu znajdują się rzeczy będące w chwili otwarcia spadku we władaniu spadkodawcy.
Spadek zabezpiecza się, gdy z jakiejkolwiek przyczyny grozi naruszenie rzeczy lub praw pozostałych po spadkodawcy, zwłaszcza przez usunięcie, uszkodzenie, zniszczenie albo nieusprawiedliwione rozporządzenie. Zabezpieczenie może by motywowane nie tylko interesem spadkobierców lub innych osób poszukujących ochrony, ale także interesem publicznym. Zabezpieczenie spadku jest w zasadzie aktualne do czasu objęcia go przez spadkobiercę. Sąd z urzędu uchyla orzeczenie zabezpieczające, gdy ustanie przyczyna dla której zarządzono zabezpieczenie.
Zabezpieczenia spadku dokonuje się na wniosek lub z urzędu. Wniosek o zabezpieczenie może złożyć każdy, kto uprawdopodobni, że jest spadkobiercą, uprawnionym do zachowku lub zapisobiercą. Uprawionym do złożenia wniosku o zabezpieczenie spadku jest również wykonawca testamentu, współwłaściciel rzeczy, współuprawniony co do praw pozostałych po spadkodawcy, wierzyciel mający pisemny dowód należności przeciwko spadkodawcy oraz właściwy urząd skarbowy.
Każda osoba zgłaszająca żądanie o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku powinna uprawdopodobnić istnienie podstaw uzasadniających wniosek. Niewykazanie lub nieuprawdopodobnienie przymiotu wnioskodawcy oraz przyczyn zabezpieczenia powoduje oddalenie przez sąd wniosku o zabezpieczenie.
Zabezpieczenia spadku dokonuje się z urzędu, jeżeli sąd poweźmie wiadomość, że spadkobierca jest nieznany, nieobecny lub nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych (jest małoletni lub ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo) i nie ma ustawowego przedstawiciela (nie pozostaje pod władzą rodzicielską, opieką lub kuratelą).
Wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu spadku oraz dokonanie spisu inwentarza sąd zleca komornikowi lub innemu organowi (np. komornikowi skarbowemu), w którego okręgu znajdują się rzeczy podlegające zabezpieczeniu lub wciągnięciu do spisu inwentarza. Postanowienie ulega wykonaniu z chwilą jego wydania. Sąd może jednak wstrzymać jego wykonalność jeżeli zostało zaskarżone. Na postanowienie sądu w sprawie zabezpieczenia spadku przysługuje zażalenie.

Środkami zabezpieczenia są:
-spisanie majątku ruchomego i oddanie go pod dozór,
-złożenie rzeczy lub pieniędzy do depozytu,
-ustanowienie zarządu tymczasowego,
-ustanowienie dozoru nad nieruchomością.

Zastosowanie jednego z tych środków nie wyłącza zastosowania innych, równocześnie lub kolejno. Wyliczenie powyższych środków zabezpieczenia ma charakter przykładowy i obejmuje tak zwane ostateczne środki zabezpieczenia. Sąd, w zależności od rodzaju prawa lub rzeczy, może także stosować inne środki zabezpieczenia, w tym środki tymczasowe mające na celu włącznie zapobieżenie usunięciu lub ukryciu rzeczy przed ich spisaniem. Środki zabezpieczenia, które mają być zastosowane, powinny być określone w sentencji postanowienia o zabezpieczeniu spadku; w razie potrzeby sąd może je zmienić.