reprezentacja w sprawach o ochronę dóbr osobistych, zadośćuczynienie

Dobra osobiste są wartościami niematerialnymi, ściśle związanymi z osobą. Wartości te są na tyle istotne, że podlegają ochronie prawnej. Dobra osobiste chronione są przez prawo cywilne. W przypadku, kiedy dobra osobiste zostały naruszone, osoba pokrzywdzona może żądać, aby osoba, która naruszyła jej dobra, usunęła powstałe skutki. Osoba, która poniosła szkodę majątkową na skutek naruszenia jej dóbr osobistych może żądać jej naprawienia poprzez zapłatę odszkodowania. Dodatkowo osoba, która doznała w takiej sytuacji krzywdy, może żądać zapłaty odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez nią cel społeczny.

Zadośćuczynienie jest świadczeniem przysługującym w przypadku szkody o charakterze niemajątkowym na osobie, które ma za cel zrekompensować poszkodowanemu krzywdę.

Kodeksu Cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, poprzestając na ich przykładowym wyliczeniu. Prawo cywilne do dóbr osobistych człowieka zalicza zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicą korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Daje się zauważyć, że pod wpływem orzecznictwa sądów i doktryny prawa lista dóbr osobistych jest stale poszerzana – wskazuje się takie dobra osobiste jak: prawo do prywatności, prawo do spokoju (wolność od strachu), prawo do pozostawienia w spokoju, prawo do kultu po osobie zmarłej.
Dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego i to niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym, bezprawnym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie, gdy doszło już do naruszenia, osoba ta może także żądać, aby osoba, która naruszyła jego dobro, usunęła skutki tego naruszenia, w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Osoba, która poniosła szkodę majątkową na skutek naruszenia jej dóbr osobistych (np. bezprawnego wejścia do mieszkania lub pogorszenia stanu zdrowia) może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych (tj. poprzez zapłatę odszkodowania). Dodatkowo osoba, która doznała w takiej sytuacji krzywdy, czyli negatywnych odczuć psychicznych, może żądać zapłaty odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez nią cel społeczny.
Warto zaznaczyć, że sprawca naruszenia dobra osobistego, będzie zwolniony od odpowiedzialności w sytuacji, gdy jego działanie nie nosiło cech bezprawności, np. zwolniony od odpowiedzialności będzie dziennikarz, który opublikował materiał naruszający dobra osobiste, jeśli działał w obronie uzasadnionego interesu społecznego i zachował szczególną staranność oraz rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu tego materiału. Należy jednak dodać, że Kodeks cywilny przewiduje zasadę domniemania bezprawności i to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych (czyli w powyższym przypadku dziennikarz) ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność.