Archiwa kategorii: Władza rodzicielska i kontakty



 

Zgodnie z treścią art. 577 KPC sąd opiekuńczy może zmienić swoje prawomocne postanowienie, jeżeli wymaga tego dobro osoby, której to postępowanie dotyczy.
Podstawę do zmiany orzeczenia zawartego w wyroku rozwodowym w kwestii sprawowania władzy
rodzicielskiej stanowi art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego.
Zgodnie z treścią art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka.
Przepisy Kodeksu Rodzinnego i opiekuńczego nie przewidują żadnych ograniczeń dotyczących zakresu zmiany istniejącego orzeczenia o władzy rodzicielskiej; zmiana ta może polegać nie tylko na przywróceniu władzy rodzicielskiej, ale również jej uchyleniu lub zmianie orzeczenia dotyczącego ograniczenia władzy rodzicielskiej.
Zmiana rozstrzygnięcia polega na tym, że sąd postanowieniem zmienia terminy czy częstotliwość spotkań rodzica z dzieckiem, jeżeli uzasadniają to okoliczności. Zmiana rozstrzygnięcia w sprawie kontaktów może polegać także na tym, że sąd zniesie poszczególne zakazy bądź inne środki, np. zezwoli na spotykanie się z dzieckiem pod nieobecność drugiego z rodziców.
Dla stwierdzenia czy zaszły przesłanki uzasadniające wydanie orzeczenia, należy porównać stan istniejący w chwili wydawania postanowienia ze stanem obowiązującym.
W sprawach dotyczących zmiany postanowienia sądu opiekuńczego w kwestii władzy rodzicielskiej dziecko nie jest stroną postępowania, ponieważ postępowanie to dotyczy wyłącznie sfery rodziców, a przedmiotem postępowania jest ocena zachowania rodziców.
Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej nie może nastąpić ze względu na niemoralne postępowanie jednego z rodziców, które również poprzedzało orzeczenie rozwodu.

Wniosek o zmianę rozstrzygnięcia w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej należy złożyć we właściwym sadzie rejonowym. Należy pamiętać, iż taki wniosek nie może zmierzać do zakazania kontaktów rodzica z dzieckiem. W tym celu należy złożyć wniosek o zakazanie kontaktów z dzieckiem, sąd zakaże ich utrzymywania, gdy kontakty rodzica z dzieckiem niosą poważne zagrożenie dla jego dobra.



 

Kwestie związane z porwaniami rodzicielskimi poza granice naszego kraju reguluje Konwencja Haska z 1980 r. Celem Konwencji jest przeciwdziałanie negatywnym skutkom międzynarodowego uprowadzania lub zatrzymywania dzieci. Postępowanie wszczęte na podstawie przepisów Konwencji ma doprowadzić do przywrócenia stanu faktycznego i prawnego, jaki istniał przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem dziecka. Uprowadzenie lub zatrzymanie dziecka jest bezprawne w rozumieniu Konwencji jeżeli nastąpiło naruszenie prawa do opieki przyznanego przez ustawodawstwo (orzeczenie sądowe lub administracyjne albo ugodę mającą moc prawną) państwa, w którym dziecko miało miejsce stałego pobytu bezpośrednio przed uprowadzeniem lub zatrzymaniem oraz, jeżeli w chwili uprowadzenia lub zatrzymania prawo to było skutecznie wykonywane.
Zgodnie z przepisami Konwencji można domagać się niezwłocznego powrotu dziecka do państwa, z którego zostało bezprawnie wywiezione oraz zapewnienia prawa do opieki i odwiedzin określonych przez państwo.
Jednakże osoba zainteresowana może domagać się powrotu dziecka, które nie ukończyło 16 roku życia i które zostało bezprawnie uprowadzone (lub zatrzymane) z jednego państwa, będącego stroną Konwencji do innego państwa, również będącego stroną Konwencji.
Wnioski o powrót dziecka sporządzone na podstawie przepisów Konwencji są rozpoznawane przez właściwe organy – sądy lub organy administracyjne – państwa do którego dziecko zostało uprowadzone lub w którym zostało zatrzymane.
Sprawy o powrót dziecka prowadzone na podstawie przepisów Konwencji zasadniczo nie stwarzają konieczności poniesienia przez wnioskodawców kosztów postępowania sądowego – w niektórych państwach wnioskodawca jest nieodpłatnie reprezentowany w postępowaniu sądowym przez miejscowego adwokata lub prawnika.
Podstawową zaletą postępowania w trybie konwencji jest jego szybkość. Zgodnie z przepisami konwencji Sąd powinien podjąć decyzję w ciągu sześciu tygodni od złożenia wniosku o wydanie dziecka.
Konwencja przyjmuje jako zasadę niezwłoczny powrót dziecka do państwa miejsca jego stałego pobytu. Organ orzekający państwa, do którego dziecko zostało bezprawnie uprowadzone lub w którym zostało bezprawnie zatrzymane jest obowiązany do zarządzenia jego niezwłocznego powrotu, jeśli dziecko nadal w tym państwie przebywa, a wniosek wpłynął przed upływem roku od momentu uprowadzenia lub zatrzymania dziecka. Powrót dziecka powinien zostać zarządzony nawet po upływie 1 roku, chyba że zostanie ustalone, że dziecko przystosowało się już do swego nowego środowiska.

http://www.adwokat-kolczyk.pl/aktualnosci/



 

Rodzic, który posiada pełną władzę rodzicielską lub ograniczoną do decydowania o istotnych sprawach dziecka w sytuacji, kiedy drugi rodzic samowolnie uprowadził lub zatrzymał dziecko, ma prawo w każdym przypadku wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wydanie dziecka.

Przepisy prawa zostały skonstruowane w taki sposób, aby postępowanie w sprawach o wydanie dziecka trwało jak najkrócej. W konsekwencji w ramach postępowania o wydanie dziecka Sąd rozstrzyga jedynie kwestię bezzwłocznego powrotu dziecka do miejsca stałego pobytu, nie porusza się natomiast kwestii merytorycznych z zakresu władzy rodzicielskiej przysługującej rodzicom dziecka, co stawia rodzica broniącego się przed wydaniem dziecka w bardzo niekorzystnej sytuacji procesowej. Istnieją sytuacje kiedy pomimo, iż w świetle prawa dziecko zostało zabrane bezprawnie, jego powrót nie zostanie zarządzony.
Ma to miejsce w następujących przypadkach:
– kiedy osoba domagająca się powrotu dziecka, a mająca prawo do opieki nad nimi, prawa tego nie wykonywała;
– kiedy osoba mająca prawo do opieki nad dzieckiem zgodziła się na wyjazd dziecka za granicę lub zgodziła się na taki wyjazd po uprowadzeniu lub zatrzymaniu;
– kiedy istnieje poważne ryzyko, że powrót mógłby narazić dziecko na szkodę fizyczną lub psychiczną lub jakikolwiek inny sposób postawić je w trudnej sytuacji;
– dziecko pełnoletnie sprzeciwia się powrotu do państwa stałego miejsca pobytu;

Kwestia wykazania powyższych okoliczności przed sądem uzależniona jest w dużej mierze od umiejętnej argumentacji i właściwie przygotowanej taktyki procesowej.



 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami rodzice, którzy nie potrafią porozumieć się co do istotnych spraw wspólnego dziecka, moją możliwości rozstrzygnięcia tych spraw przed sądem omeprazole 20 mg cap. W tym celu do właściwego sądu należy złożyć stosowny wniosek. Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka może być składany w każdej z tych spraw, w których rodzice nie mogą dojść do porozumienia. Opłata za wniosek jest stała i wynosi 40 złotych. Każdy z rodziców, który nie został pozbawiony władzy rodzicielskiej, ma prawo samodzielnie ją wykonywać. Rodzice muszą wspólnie podejmować istotne decyzje w sprawach dziecka. W braku porozumienia między rodzicami rozstrzyga sąd opiekuńczy. Rozpoznanie sprawy może być zainicjowane zarówno złożonym wnioskiem jak i z urzędu.
Poprzez pojęcie „istotne sprawy dziecka” należy rozumieć takie sprawy, które nie są związane z codziennym funkcjonowaniem małoletniego dziecka. Orzecznictwo określa dokładnie, co rozumiemy pod pojęciem „istotne sprawy dziecka”. Są to kwestie dotyczące: miejsca pobytu dziecka, zmiany nazwiska dziecka w trybie administracyjnym, wyboru szkoły, sposobu leczenia, sposobu spędzania wakacji, w tym wyjazdu za granicę, zabezpieczenia dziecku należnych mu alimentów w przypadku, gdy wyjedzie za granicę rodzic zobowiązany do alimentacji, czy też wyboru rodzica, który powinien wykorzystać urlop wychowawczy.
Wniosek o rozstrzygnięcie istotnych spraw dziecka składa się do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania / pobytu dziecka. Rozstrzygnięcie z reguły następuje po wysłuchaniu małoletniego dziecka, jeśli nie stoją temu na przeszkodzie względy takie jak rozwój umysłowy, stopień dojrzałości czy stan zdrowia małoletniego.
W sytuacji, gdy jeden z małżonków nie wyraża zgody na podjęcie czynności w istotnych sprawach dziecka , należy złożyć do sądu wniosek o zastępcze wyrażenie zgody. Do pisma należy załączyć m.in. odpis aktu małżeństwa, odpis aktu urodzenia dziecka albo odpis wyroku rozwodowego oraz inne dokumenty w zależność od konkretnej sprawy.
Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach dziecka może być składany w każdej z tych spraw, w których rodzice nie mogą dojść do porozumienia, np. miejsce zamieszkania dziecka, wyjazd za granice na stałe z jednym z rodziców lub czasowy wyjazd za granicę.



Sąd rozwiązujący małżeństwo przez rozwód w wyroku rozwodowym orzeka również o władzy rodzicielskiej nad małoletnimi wspólnymi dziećmi małżonków. W przypadku zmiany okoliczności w zakresie powierzenia władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców albo gdy wymaga tego dobro małoletniego właściwy sąd może zmienić wyrok rozwody w przedmiocie władzy rodzicielskiej.  

Według postanowień art. 106 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w przypadku zmiany okoliczności oraz, gdy wymaga tego dobro małoletniego dziecka Sąd może zmienić prawomocne postanowienie w zakresie wykonywania władzy rodzicielskiej.
W wyroku rozwodowym znajdują się konkretne rozstrzygnięcie w przedmiocie władzy rodzicielskiej, polegające na tym, że sąd może powierzyć władzę rodzicielską jednemu z rodziców ograniczając tym samym władzę rodzicielską drugiego rodzica tylko do określonych praw i obowiązków – np. decydowania o zmianie szkoły, zmianie miejsca zamieszkania – jak również może powierzyć władze rodzicielską obojgu rodzicom. Zmiana rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy rodzicielskiej wprowadzana jest na podstawie postanowienia sądu rejonowego- sądu opiekuńczego. Właściwy jest sąd opiekuńczy miejsca zamieszkania dziecka.
Postanowienie dotyczące zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie władzy rodzicielskiej sąd może wydać jedynie po przeprowadzeniu rozprawy.
Sąd bierze tu pod uwagę sytuację dziecka, dotychczasowy sposób wykonywania władzy rodzicielskiej.
Zgodnie z Konwencją o prawach dziecka, kierując się celowością, przy uwzględnieniu stopnia dojrzałości małoletniego oraz charakteru sprawy opiekuńczej, właściwy sąd powinien zapoznać się ze stanowiskiem tego małoletniego, mając na względzie jego dobro.
W art. 106 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie przewidziano żadnych ograniczeń co do zakresu zmiany istniejącego orzeczenia o władzy rodzicielskiej. Zmiana orzeczenia może polegać więc nie tylko na przywróceniu władzy rodzicielskiej, ale również na uchyleniu lub zmianie orzeczenia o ograniczeniu władzy rodzicielskiej.
W sprawach o odebranie dziecka czy o pozbawienie władzy rodzicielskiej dziecko nie jest uczestnikiem postępowania, gdyż zdaniem Sądu Najwyższego sprawa o pozbawienie rodziców władzy rodzicielskiej dotyczy wyłącznie sfery rodziców, a jej przedmiotem jest ocena ich postępowania. Wynika to również z tego, że udział w postępowaniu o pozbawienie władzy rodzicielskiej z pewnością może wywrzeć ujemny wpływ na dziecko i godziłoby to w jego dobro. Zdaniem Sądu Najwyższego odnosi się to również do spraw których przedmiotem jest zmiana wyroku rozwodowego w zakresie rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej.

Rozstrzyganie w zakresie władzy rodzicielskiej może być również samoistnym przedmiotem postępowania przed właściwym Sądem Rejonowym według właściwości ogólnej.



Możliwość kontaktów z dzieckiem powinna być wspólnie ustalona pomiędzy rodzicami. W sytuacji, gdy rodzice nie potrafią dojść do porozumienia albo nawet nie próbują dość w tej kwestii do porozumienia możliwe jest zwrócenie się do sądu o uregulowanie kontaktów z dzieckiem. Możliwa jest również zmiana wcześniejszego rozstrzygnięcia sądu w tej kwestii zawartego w wyroku rozwodowym. 

Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów. Obejmują one w szczególności przebywanie z dzieckiem -odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu- i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.
W orzecznictwie utarty jest pogląd, zgodnie z którym prawo utrzymywania kontaktów z dzieckiem nie wchodzi w zakres sprawowania władzy rodzicielskiej. Rodzic pozbawiony władzy rodzicielskiej ma również prawo do kontaktów z dzieckiem.
Niezależnie od rodziców wniosek o uregulowanie kontaktów z małoletnim może złożyć rodzeństwo jak również dziadkowie.
Jedyną sytuacją kiedy sąd może zakazać kontaktów z dzieckiem jest ta, w której kontakty stanowiłyby bardzo poważne zagrożenie dla dobra dziecka. Ma to miejsce wtedy kiedy z kontaktami wiąże się zagrożenie życia lub zdrowia dziecka, jego prawidłowego rozwoju lub bezpieczeństwa. Demoralizujący wpływ na dziecko, wykorzystywanie kontaktów do kształtowania u dziecka postaw aspołecznych albo postaci wrogości wobec drugiego rodzica mogą również stanowić podstawę do zakazania przez Sąd kontaktów z dzieckiem.
Orzeczenie pozbawiające władzy rodzicielskiej jednego z rodziców lub obojga z nich nie powoduje automatycznie utraty prawa do kontaktów z małoletnim, niezbędne jest wykazanie, że kontakty te wiążą się z zagrożeniem dla dobra małoletniego.
Przesłanką zakazania kontaktów z dzieckiem jest jedynie poważne zagrożenie dobra dziecka, wszelkie inne wiążące się z kontaktami zagrożenia dobra dziecka, mogą skutkować ograniczeniem kontaktów. W szczególnych okolicznościach można ograniczyć albo całkowicie zakazać rodzicom kontaktów z dziećmi. Ograniczenia kontaktów z dzieckiem może polegać na zakazie spotkań albo zakazie zabierania dziecko poza miejsce jego stałego pobytu.
Bardzo często zdarzają się sytuację, podczas których jeden z rodziców czynnie angażuje dziecko w sprawy dotyczące rozwodu. Zdarza się, że jeden z rodziców bezzasadnie krytykuje drugiego, obarcza za rozpad związku. Konsekwencją powyższego często jest to, że miłość, szacunek, przywiązanie do oczernianego ojca czy matki ulegają bezpowrotnie zniszczeniu, zastąpione przez wrogość, niechęć i pogardę.
Doprowadzanie przez jednego z rodziców do alienacji drugiego i nastawianie dziecka przeciw niemu jest formą wykorzystywania psychicznego i może spowodować nieodwracalne zniszczenie więzi z jednym z rodzicem, a w konsekwencji zmiany w psychice dziecka. Wskazane zachowania rodziców są naganne i stanowią formę nadużycia władzy rodzicielskiej co może skutkować koniecznością podjęcia właściwych kroków mających wpływ na sferę kontaktów z dzieckiem jak również sprawowania władzy rodzicielskiej przez rodziców

 

 

 

 

 

 

 

 



Co do zasady miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania jego rodziców lub miejsce zamieszkania tego rodzica, któremu przysługuje władza rodzicielska. W przypadku, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania tego rodzica, u którego dziecko przebywa stale. W innym przypadkach miejsce pobytu dziecka określa właściwy sąd. Sąd w wyroku rozwodowym orzeka również o władzy rodzicielskiej. Gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, to wspólnie decydują oni o miejscu pobytu dziecka. W sytuacji, gdy ich stanowiska odnośnie miejsca pobytu dziecka są różne, kwestię tą może uregulować sąd opiekuńczy.

Zgodnie art. 28 Kodeksu Cywilnego, można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania, a miejscem tym jest miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku dziecka jego miejsce zamieszkania stanowi każdorazowo pochodną miejsca zamieszkania rodziców, albo jednego z nich. Powołując się na art. 26 Kodeksu Cywilnego miejscem zamieszkania dziecka jest każdorazowe miejsce zamieszkania jego rodziców. W przypadku, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom w równym stopniu – mającym różne miejsce zamieszkania – miejscem zamieszkania dziecka, jest miejsce,gdzie dziecko przebywa na stałe; jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, miejsce jego zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Sąd opiekuńczy orzeka w kwestii zamieszkania dziecka również wtedy, gdy rodzice samodzielnie nie mogą dojść do porozumienia. Z wnioskiem o ustalenie miejsca pobytu może wystąpić każdy z rodziców/ opiekunów małoletniego. Celowym jest umieszczenie we wniosku tzw. wniosek o udzielenie zabezpieczenie. Opłata sądowa od wniosku o ustalenie miejsca zamieszkania dziecka wynosi 30 zł.

Nie ulega wątpliwości, że każde prawomocne postanowienie sądowe gdy wymaga tego dobro małoletniego dziecka może zostać zmienione. Dotyczy to również zmiany miejsca zamieszkania małoletniego. Bardzo często zdarzają się sytuacje, że dziecko nad którym powierzono w wyroku rozwodowym opiekę jednemu z rodziców, po kilku latach trafia pod opiekę drugiego rodzica z powodów to uzasadniających. Zmiana rozstrzygnięcia w przedmiocie miejsca zamieszkania dziecka ma bardzo doniosłe konsekwencje, pozwala bowiem m.in. na wystąpienie o zmianę dotychczasowego wyroku dotyczącego alimentów.



Zgodnie z treścią art. 577 KPC sąd opiekuńczy może zmienić swoje prawomocne postanowienie, jeżeli wymaga tego dobro osoby, której to postępowanie dotyczy. Podstawę do zmiany orzeczenia zawartego w wyroku rozwodowym w kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej stanowi art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. Zgodnie z treścią art. 106 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd opiekuńczy może zmienić orzeczenie o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania zawarte w wyroku orzekającym rozwód, separację bądź unieważnienie małżeństwa, albo ustalającym pochodzenie dziecka. Przepisy Kodeksu Rodzinnego i opiekuńczego nie przewidują żadnych ograniczeń dotyczących zakresu zmiany istniejącego orzeczenia o władzy rodzicielskiej; zmiana ta może polegać nie tylko na przywróceniu władzy rodzicielskiej, ale również jej uchyleniu lub zmianie orzeczenia dotyczącego ograniczenia władzy rodzicielskiej. Zmiana rozstrzygnięcia polega na tym, że sąd postanowieniem zmienia terminy czy częstotliwość spotkań rodzica z dzieckiem, jeżeli uzasadniają to okoliczności. Zmiana rozstrzygnięcia w sprawie kontaktów może polegać także na tym, że sąd zniesie poszczególne zakazy bądź inne środki, np. zezwoli na spotykanie się z dzieckiem pod nieobecność drugiego z rodziców. Dla stwierdzenia czy zaszły przesłanki uzasadniające wydanie orzeczenia, należy porównać stan istniejący w chwili wydawania postanowienia ze stanem obowiązującym. W sprawach dotyczących zmiany postanowienia sądu opiekuńczego w kwestii władzy rodzicielskiej dziecko nie jest stroną postępowania, ponieważ postępowanie to dotyczy wyłącznie sfery rodziców, a przedmiotem postępowania jest ocena zachowania rodziców. Zmiana orzeczenia o władzy rodzicielskiej nie może nastąpić ze względu na niemoralne postępowanie jednego z rodziców, które również poprzedzało orzeczenie rozwodu.

Wniosek o zmianę rozstrzygnięcia w sprawie wykonywania władzy rodzicielskiej należy złożyć we właściwym sadzie rejonowym. Należy pamiętać, iż taki wniosek nie może zmierzać do zakazania kontaktów rodzica z dzieckiem. W tym celu należy złożyć wniosek o zakazanie kontaktów z dzieckiem, sąd zakaże ich utrzymywania, gdy kontakty rodzica z dzieckiem niosą poważne zagrożenie dla jego dobra.



Zgodnie bowiem z art. 58 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie w trakcie rozwodu mogą zawrzeć porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej nad ich wspólnymi małoletnimi dziećmi oraz o sposobie utrzymywania z nimi kontaktów. Umowy takie dają możliwość łagodniejszego załatwienia spraw związanych ze sprawowaniem. Z reguły takie rozwiązanie jest mniej bolesne dla samego dziecka i stanowi łatwiejsza drogę do uzyskania kompromisu dla obojga rodziców. Sąd zamiast ograniczać władzę rodzicielską jednego rodzica do określonych praw i obowiązków względem dziecka może bowiem zgodzić się, aby byli małżonkowie wspólnie sprawowali władzę rodzicielską. Oczywiście takie rozwiązanie jest możliwe jeśli uzasadnione będzie przypuszczenie, że między rodzicami będzie istniało współdziałanie co do wspólnego wykonywania pieczy nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie. W porozumieniu należy obowiązkowo określić miejsce pobytu dziecka oraz sposób wykonywania władzy rodzicielskiej oraz kontakty z małoletnim rodzica nie mieszkającego na stałe z dzieckiem. Dodatkowo Sąd orzeka o w jakiej wysokości każdy z małżonków jest zobowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka.

Porozumienie w zakresie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej przez małżonków nad ich małoletnimi wspólnymi dziećmi przybiera formę planu wychowawczego, czyli skrupulatnie przygotowanego planu zawierającego ustalenia w jaki sposób będą się opiekować ich wspólnymi dziećmi. Plan wychowawczy jest formą pozasądowego sposobu rozwiązywania konfliktów, nawiązującego w pewnym sensie do mediacji.. Porozumienie ma cechy umowy, powinno określać sposób sprawowania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka w zakresie wszystkich elementów władzy rodzicielskiej, czyli dla przykładu określać miejsce pobytu dziecka, wybór szkoły i zawodu, wypoczynek, leczenie oraz sposób utrzymywania kontaktów po rozwodzie, sposób rozstrzygania przyszłych sporów, np. przez mediacje. Forma porozumienia pozostawiona jest do uznania rodziców, może to być forma pisemna dla celów dowodowych lub forma ustnej wypowiedzi na sali rozpraw. Każdy z małżonków może złożyć propozycję planu wychowawczego. Mogą to zrobić jako wspólne porozumienie lub osobno. Porozumienie ustala wszystkie zasady zgodnego wykonywania władzy rodzicielskiej, aby w przyszłości nie było nieporozumień kto i w jakim zakresie ją sprawuje .



Jedną z form ingerencji sądu w sferę władzy rodzicielskiej jest jej zawieszenie. Istota zawieszenia władzy rodzicielskiej polega na tym, że wynikające z niej prawa i obowiązki rodzica nie przestają wprawdzie istnieć, jednakże przez pewien czas nie mogą być wykonywane. Zgodnie z Kodeksem Rodzinnym i Opiekuńczym w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu władzy rodzicielskiej sąd opiekuńczy może orzec jej zawieszenie. W przypadku takiego orzeczenia władza rodzicielska nie wygasa, ale przez pewien czas nie może być wykonywana. Po ustaniu przyczyny zawieszenia władzy rodzicielskiej, po stosownym orzeczeniu sądu rodzic odzyskuje pełnię praw władzy rodzicielskiej, co jest jednoznaczne z decydowaniem o losach dziecka. Główną przesłanką zawieszenia władzy rodzicielskiej jest przemijająca przeszkoda w jej wykonywaniu. Nawet czasowa przerwa w wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie powoduje automatycznego zawieszenia władzy rodzicielskiej. Ocena, czy przeszkoda ma charakter przemijający, zależy od przewidywanego czasu jej trwania, który nie może być zbyt odległy. Jeżeli przeszkoda ma trwać wiele lat, np. skazanie na wieloletnią karę pozbawienia wolności, należy uznać, że ma ona trwały charakter. Obiektywna ocena przesłanek zawieszenia władzy rodzicielskiej dokonywana jest przez sąd, musi być podyktowana dobrem dziecka i wszechstronną oceną całokształtu okoliczności sprawy. Przykładowo zawieszenie nie będzie celowe wówczas, gdy rodzice wyjechali za granicę, pozostawiając dziecko u dziadków godnych zaufania, a nie zachodzi pilna potrzeba załatwienia konkretnej sprawy dziecka.

Mimo zawieszenia władzy rodzicielskiej władza ta – odmiennie niż w wypadku jej pozbawienia – nadal istnieje, z tym zastrzeżeniem, że rodzice są wyłączeni od jej sprawowania, co powoduje, że w razie zawieszenia władzy obojga rodziców ustanawia się dla dziecka opiekę. Sąd opiekuńczy zawieszając władzę rodzicielską, rozpatruje każdy przypadek indywidualnie. Sąd ocenia, w szczególności, czy przeszkoda ma charakter przemijający, czy dotyczy tylko jednego, czy też obojga rodziców oraz czy dobro dziecka w konkretnym przypadku wymaga zastosowania takiego rozwiązania i ustanowienia dla dziecka opiekuna prawnego. Zawieszenie władzy rodzicielskiej jest więc czynnością fakultatywną, a nie obligatoryjną i zależy wyłącznie od uznania sądu. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o zawieszenie władzy rodzicielskiej jest sąd opiekuńczy-sąd rejonowy właściwy z uwagi na miejsce zamieszkania lub pobytu dziecka. Postanowienie o zawieszeniu władzy rodzicielskiej może być wydane tylko po przeprowadzeniu rozprawy. Dotyczy to również uchylenia postanowienia którego przedmiotem jest zawieszenie władzy rodzicielskiej. O zawieszeniu władzy rodzicielskiej może orzec także sąd w wyroku orzekającym rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa. Zawieszenie władzy rodzicielskiej nie daje podstaw do wydania orzeczenia o przysposobieniu dziecka.



Władzę rodzicielską rodzic zaczyna wykonywać z chwilą narodzin dziecka i wykonuje ją aż do osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Na rodzicach spoczywa obowiązek troszczenia się o fizyczny jak i duchowy rozwój dziecka, a ponadto są zobowiązani przygotować dziecko do samodzielnej egzystencji w dorosłym życiu zgodnie z jego uzdolnieniami. Władza rodzicielska obejmuje opiekę nad dzieckiem, zarząd jego majątkiem, reprezentowanie go w sprawach dotyczących jego osoby czy majątku. Przy podejmowaniu ważniejszych spraw dotyczących osoby lub majątku dziecka, rodzice jeśli rozwój dziecka, stan jego zdrowia oraz stopień dojrzałości na to pozwala, powinni uwzględnić w miarę możliwości rozsądne życzenia dziecka. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Co do zasady, każde z rodziców może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka, pod warunkiem, że nie została mu odebrana władza rodzicielska.

Jednak są sytuację, gdy oboje rodziców muszą działać w porozumieniu. W sytuacjach, gdy władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, każde z nich jest zobowiązane i uprawnione do jej wykonywania. Jeśli nie dojdą do porozumienia co do istotnych spraw dziecka, niezbędne będzie rozstrzygnięcie sądu opiekuńczego. Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd w wyroku ustalającym pochodzenie dziecka może orzec o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga rodziców.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, albo tylko jednemu z rodziców. W przypadku powierzenia władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, drugi rodzic jest ograniczony do decydowania o konkretnych sprawach, nie należy jednak mylić tej sytuacji z ograniczeniem władzy rodzicielskiej, które występuje w przypadkach wyraźnego zagrożenia dobra dziecka. Wtedy sąd wydaje stosowne zarządzenia ograniczające władze rodzicielską.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej następuje tylko i wyłącznie w drodze orzeczenia sądu opiekuńczego oraz z uwagi na zagrożenie dobra dziecka. Wniosek o ograniczenie władzy rodzicielskiej może złożyć jedno z rodziców dziecka, właściwe instytucje mając na uwadze dobro dziecka, jak również sąd może wszcząć postępowanie z urzędu. Wniosek składa się do właściwego sądu a ten po przeprowadzeniu rozprawy wyda stosowne orzeczenie.

Pozbawienie władzy rodzicielskiej ma przede wszystkim na celu ochronę zagrożonego dobra dziecka, a nie, jak wielu się wydaje ukaranie rodziców. Do sytuacji pozbawienia władzy rodzicielskiej dochodzi, gdy jedno z rodziców nie może wykonywać władzy rodzicielskiej z powodu jakiejś trwałej przeszkody, albo z powodu nadużywania władzy rodzicielskiej, albo poważnego i widocznego zaniedbywania obowiązków względem dziecka, wówczas może dojść do pozbawienia władzy rodzicielskiej. Orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej stosuje się tylko wtedy, gdy zastosowane wcześniej łagodniejsze środki nie przyniosły rezultatu i poprawy sytuacji dziecka. W sytuacji pozbawienia władzy rodzicielskiej tylko jednego z rodziców, władza ta przysługuje drugiemu. Pozbawienie władzy rodzicielskiej obojga rodziców powoduje natomiast konieczność ustanowienia dla dziecka opieki prawnej – rodziny zastępczej. Pozbawienie władzy rodzicielskiej rodzica nie powoduje automatycznie utraty praw do kontaktów z dzieckiem. Aby dodatkowo kontakty zostały wyeliminowane konieczne jest wykazanie, że kontakty z rodzicem wiążą się z zagrożeniem dla zdrowia, życia dziecka lub rodzić ten ma demoralizujący wpływ na dziecko.