Archiwa kategorii: Rozwód



Uzyskanie rozwodu za granicą nie oznacza, że wyrok ten jest skuteczny w świetle polskiego prawa. Aby wyrok rozwodowy nabrał mocy prawnej na terytorium RP należy jeszcze dopełnić określonych formalności. W przeciwnym wypadku nie można zawrzeć w Polsce kolejnego małżeństwa, bowiem dana osoba według prawa polskiego pozostaje w związku małżeńskim. Do momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej istniał tylko jeden sposób uznania w Polsce wyroku rozwodowego wydanego za granicą. Mianowicie należało złożyć stosowny wniosek do sądu okręgowego. Na szczęście po wejściu Polski do Unii Europejskiej nie ma potrzeby uznawania wyroku wydanego w innym państwie unijnym przez sąd, a wystarcza jedynie wpis stosownej wzmianki do aktu małżeństwa. Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej wyrok rozwodowy wydawany w innym państwie członkowskim jest ważny również w Polsce. Należy udać się do urzędu stanu cywilnego i dokonać jedynie stosownej wzmianki do aktu małżeństwa; wpisanie wzmianki o rozwodzie następuje na wniosek osoby zainteresowanej. Powyższa zasada nie dotyczy jednak wyroków rozwodowych wydawanych w Danii. Aby wyrok rozwodowy wydany w Danii był obowiązujący w Polsce, koniecznym jest złożenie stosownego wniosku do sądu okręgowego o uznanie zagranicznego orzeczenia o rozwodzie. W przypadku wyroków rozwodowych wydanych przed 1 maja 2004 r. również należy złożyć stosowny wniosek do sądu okręgowego. W przypadku wyroków wydanych w państwach, które nie są członkami Unii Europejskiej sposób uznania wyroku uzależniony jest od tego, czy został on wydany przed, czy po 1 lipca 2009 r.

O uznanie wyroku rozwodowego wydanego przed 1 lipca 2009 r. należy wystąpić do sądu okręgowego. Jeżeli wyrok został wydany po 1 lipca 2009 r., wystarczy wystąpienie o wpisanie stosownej wzmianki do aktu małżeństwa. Procedura wpisania do aktu małżeństwa wzmianki o rozwodzie jest analogiczna jak w przypadku wyroków wydanych w państwach unijnych. Aby wpisać wzmiankę o rozwodzie do aktu małżeństwa należy udać się do Urzędu Stanu Cywilnego, w którym przechowywany jest akt małżeństwa z następującymi dokumentami: – dokumentem potwierdzającym tożsamość; – wypełnionym podaniem o wpisanie wzmianki w akcie małżeństwa; – urzędowym odpisem wyroku sądu zagranicznego ze stwierdzeniem prawomocności; – tłumaczeniem przysięgłym wyroku na język polski; – dowodem uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 11 zł. Jeżeli wyrok rozwodowy jest zaoczny, dodatkowo należy dołączyć: – dokument, z którego wynika, że pismo wszczynające postępowanie przed sądem zagranicznym zostało byłemu małżonkowi doręczone, albo dokument, z którego wynika, że były małżonek zgadza się z wydanym wyrokiem.



Bardzo często zdarza się, że obywatel Polski zawiera związek małżeński z osobą innej narodowości poza granicami naszego kraju. Fachowo, takie zjawisko nazywa się małżeństwem z elementem obcym. W sytuacji kiedy małżonkowie chcą się rozwieść, powstaje pytanie według jakiego prawa i w jakim Państwie mają to uczynić. W przypadku, gdy oboje małżonkowie mają miejsce zamieszkania / pobytu w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej, to w tym zakresie znajdą zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Unii Europejskiej dotyczące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej. Przepisy rozporządzenia są stosowane bezpośrednio, co oznacza, że każdy może powołać się na nie przed sądem. Przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Unii Europejskiej, rozwiązanie związku małżeńskiego z obywatelem innej narodowości było utrudnione.

Wedle wskazanego rozporządzenia sądem właściwym dla rozpatrywania spraw rozwodowym jest sąd państwa członkowskiego, na którego terytorium oboje małżonkowie mają oznaczone miejsce pobytu. Uznanie zagranicznego wyroku rozwodowego oraz wpisania do aktu małżeństwa wzmianki o rozwodzie dokonuje się na wniosek osoby zainteresowanej w Urzędzie Stanu Cywilnego. Natomiast w ramach stosunków między Polską, a państwami spoza UE zastosowanie mają polskie przepisy zawarte w Kodeksie Postępowania Cywilnego. Zgodnie z owymi przepisami obywatel Polski, który jest z związku małżeńskim z obywatelem innego kraju nie będącym członkiem wspólnoty europejskiej może rozwieść się w Rzeczpospolitej Polskiej, jeśli oboje małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania lub ostatnie miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jedno z nich nadal ma miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej; małżonek będący powodem posiada co najmniej od roku bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, lub małżonek będący powodem jest obywatelem polskim i ma co najmniej od sześciu miesięcy bezpośrednio przed wszczęciem postępowania miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że sąd polski będzie posiadał jurysdykcję w sprawie, jeżeli wystąpi jeden z łączników wynikających z przepisów Kodeksu Postępowania Cywilnego. W sytuacji gdy żadne z powyższych rozwiązań prawnych w danej sytuacji nie znajdą zastosowania, wówczas rozwód będzie trzeba przeprowadzić zagranicą, co z pewnością nie będzie najłatwiejsze.



Związek małżeński może być rozwiązany przez rozwód bez orzekania o winie, z orzeczeniem winy któregoś z małżonków lub każdego z nich. Poza tym z uwagi na migrację ludności zachodzi nie rzadko potrzeba przeprowadzania rozwodu z obcokrajowcem, rozwiedzenia małżonków mieszkających za granicą lub przeprowadzenia rozwodu gdy jeden z nich powrócił do kraju a drugi pozostał w innym państwie. Często jeszcze zdarza się konieczność uznania orzeczenia sądu zagranicznego w przedmiocie rozwodu przez sąd polski. Postępowanie rozwodowe może sprowadzić się do szybkiego procesu opartego na jednej rozprawie lub stanowić bardziej rozbudowane postępowanie w szczególności gdy w postępowaniu ustalana jest wina co rodzi potrzebę przeprowadzenia szeregu dowodów.

Sąd Okręgowy właściwy do rozpoznania sprawy rozwiąże małżeństwo po przeprowadzeniu postępowania sądowego wówczas gdy ustali zupełny i trwały rozkład pożycia pomiędzy małżonkami. Jeżeli Sąd nie ustali powyższej przesłanki może oddalić powództwo nawet gdy strony zgodnie wnoszą o rozwiązanie ich związku małżeńskiego.

Okoliczności takie jak zdrada, alkoholizm jednego z małżonków, czy też przypadki przemocy domowej, nie są wystarczające do orzeczenia rozwodu w sytuacji gdy w pomiędzy małżonkami nie doszło do zupełnego i trwałego rozpadu więzi małżeńskich.

Zupełny i trwały rozkład pożycia zachodzi wtedy gdy uległy zerwaniu wszystkie więzi małżeńskie czyli: uczuciowa,fizyczna,gospodarcza. Wspólne zamieszkiwanie małżonków nie przekreśla możliwości rozwiązania małżeństwa przez rozwód. Sytuacja taka może być podyktowana sytuacją ekonomiczną stron(np. żaden z małżonków nie posiada możliwości zamieszkania w innym lokalu).Wspólne zamieszkiwanie nie przesądza o tym, że pomiędzy małżonkami w dalszym ciągu istnieje więź gospodarcza. Sąd rozpoznając sprawę rozwodową bada czy rozkład pożycia stron jest trwały co oznacza,że musi istnieć stan, w którym okoliczności sprawy dają podstawę sądzić, że małżonkowie nie wrócą już do wspólnego pożycia. Rozkład pożycia stron powinien trwać od dłuższego czasu. Każdy przypadek należy oceniać indywidualnie. Zdarzają się i takie sytuacje gdy rozkład zostanie ustalony jako trwały mimo, że nie jest „długotrwały”.

Sąd nie rozwiąże małżeństwa przez rozwód mimo zupełnego i trwałego rozkładu pożycia stron jeżeli:

  1. wskutek rozwodu miałoby ucierpieć dobro małoletnich dzieci małżonków;

  2. rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, a drugi małżonek nie wyraził zgody na rozwód i jego odmowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego;

  3. orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego;

Sąd może skierować małżonków do postępowania mediacyjnego, szczególnie wtedy gdy zauważy szanse na utrzymanie małżeństwa lub koniecznym jest wypracowanie stanowisk stron w kwestiach spornych w szczególności gdy małżonkowie posiadają małoletnie dzieci.

Pomijając powyższe jeżeli sąd widzi szansę na pojednanie małżonków może nakłaniać ich do pojednania lub nawet zawiesić postępowanie sądowe. W takim przypadku wszczęcie postępowania postępowania może nastąpić na wniosek z upływem 3 miesięcy od dnia, kiedy postępowanie zostało zawieszone. Postępowanie rozwodowe toczy się przy drzwiach zamkniętych chyba, że obie strony zdecydują inaczej, a sąd uzna, że jawność nie zagraża moralności.

W sprawach o rozwód powództwo wzajemne jest niedopuszczalne. Drugi małżonek może żądać rozwodu, separacji lub wnieść o oddalenie powództwa.

W trakcie procesu sąd ustala – miedzy innymi – przyczyny rozkładu pożycia stron, posiadanie przez małżonków małoletnich dzieci i wszystkie inne ważne kwestie związane z sytuacją dzieci. Sąd przeprowadza dowód z przesłuchania stron. Małoletni, którzy nie ukończyli 13 roku życia, a zstępni stron, którzy nie ukończyli 17 lat, nie mogą być przesłuchiwani w charakterze świadków.

Postępowanie odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron. Przedmiotem postępowania rozwodowego może być również roszczenie alimentacyjne małżonka względem drugiego małżonka jeżeli:

  • małżonek nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku, np. jest chory i nie pracuje,

  • rozwód powoduje znaczne pogorszenie jego sytuacji materialnej, a małżonek od którego żąda alimentów, został uznany wyłącznie winnego rozkładu pożycia.

Skutkiem rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód małżeństwo przestaje istnieć i małżonkowie stają się osobami stanu wolnego, ponadto ustaje między nimi wspólność majątkowa małżeńska. W ciągu trzech miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego rozwiedziony małżonek może złożyć stosowne oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem w celu powrotu do nazwiska sprzed zawarcia związku małżeńskiego.

Od pozwu o rozwód sąd pobiera opłatę stałą 600 zł.

W razie pojednania się stron w pierwszej instancji, zwrotowi podlega cały uiszczony wpis od pozwu o rozwód; jeżeli natomiast do pojednania doszło w toku postępowania odwoławczego zwraca się połowę wpisu uiszczonego od apelacji.

W razie rozwiązania małżeństwa stron przez rozwód bez orzekania o winie sąd zwraca stronie, która uiściła wpis połowę jego wartości a pozostałą częścią opłaty obciąża każdego z małżonków po połowie

Decydując się na rozwód należy oprócz pozwu przygotować stosowne dokumenty w tym obowiązkowo odpisy aktów stanu cywilnego.



Jeżeli strony zgodnie żądają rozwiązania ich małżeństwa przez rozwód bez orzekania o winie może to nastąpić szybko bo już na pierwszej bądź drugiej rozprawie. Przy rozwodzie z orzekaniem o winie proces rozwodowy trwa dłużej i czas jego zakończenia jest trudny do przewidzenia. Jest to uzależnione od rodzaju i ilości podejmowanych działań oraz przeprowadzanych w postępowaniu środków dowodowych. Czynniki, które pozwalają na orzeczenie rozwodu na pierwszej rozprawie związane są z tym, że małżonkowie : są zgodni co do rozwiązania ich małżeństwa; nie wnoszą o orzeczenie winy w rozkładzie pożycia małżeńskiego; nie posiadają wspólnych małoletnich dzieci; nie wnoszą o podział ich majątku wspólnego; oraz co również bardzo istotne pozew rozwodowy został poprawnie napisany. Uprawomocnienie się wyroku rozwodowego jeżeli strony zgadzają się z treścią wyroku rozwodowego, to od ogłoszenia wyroku do jego uprawomocnienia się musi minąć 21 dni. Jeżeli jeden z małżonków chce mieć odpis wyroku rozwodowego, to powinien złożyć wniosek do sądu o przesłanie dokumentu. Wyjątek stanowi orzeczenie z zasądzonymi alimentami i klauzulą wykonalności.