Archiwa kategorii: Pochodzenie dziecka



 

O zmianę nazwiska małoletniego dziecka mogą wystąpić obydwoje rodzice, chyba, że jedno z nich nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, nie żyje lub nie jest znany bądź jest pozbawiony władzy rodzicielskiej.

Rodzice mogą złożyć przed wybranym kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo przed konsulem oświadczenie o zmianie imienia lub imion dziecka zamieszczonych w akcie urodzenia w terminie 6 miesięcy od dnia jego sporządzenia. Kierownik USC odmawia przyjęcia wspomnianego oświadczenia, jeżeli nie został zachowany wskazany termin. 

Zmiana imienia i nazwiska dziecka po upływie 6 miesięcy od sporządzenia aktu urodzenia może nastąpić w trybie ustawy o zmianie imienia i nazwiska. W przypadku ubiegania się o zmianę imienia lub nazwiska dla małoletniego dziecka konieczna jest zgoda drugiego rodzica. Jeżeli dziecko ukończyło 13 lat musi wyrazić zgodę na zmianę. Zgoda powinna zostać wyrażona osobiście lub w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Osoby zamieszkałe za granicą mogą wyrazić zgodę za pośrednictwem konsula RP. W przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka, każde z nich może zwrócić się do sądu opiekuńczego o zajęcie stanowiska w tej kwestii.
Zmiana imienia może polegać na zastąpieniu wybranego imienia innym imieniem, zastąpieniu dwóch imion jednym imieniem lub odwrotnie, dodaniu drugiego imienia, zmianie pisowni imienia lub imion lub zmianie kolejności imion dziecka.
Wybrane imię lub imiona nie mogą być zamieszczone w akcie w formie zdrobniałej oraz nie mogą mieć charakteru ośmieszającego lub nieprzyzwoitego. Niezależnie od obywatelstwa i narodowości rodziców dziecka wybrane imię lub imiona mogą być imionami obcymi. Można wybrać imię, które nie wskazuje na płeć dziecka, ale w powszechnym znaczeniu jest przypisane do danej płci.
Zmiany nazwiska nie dokonuje się w przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej, chyba że osoba ubiegająca się o zmianę posiada członków rodziny (małżonek, wstępny) o tym nazwisku.
Zmiany imienia lub nazwiska cudzoziemca, który uzyskał w Polsce status uchodźcy można dokonać wyłącznie ze szczególnie ważnych powodów związanych z zagrożeniem jego życia, zdrowia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego.
Wydanie decyzji następuje w terminie do miesiąca od daty złożenia wymaganych dokumentów.
Decyzja o zmianie imienia i nazwiska podlega opłacie skarbowej w wysokości 37 zł.

 



Akty stanu cywilnego wpisuje się do księgi stanu cywilnego. Zmiany aktu stanu cywilnego wprowadza się gdy  akt stwierdza zdarzenie niezgodne z prawdą oraz uchybienie powstałe przy sporządzeniu aktu, które zmniejsza jego moc dowodową, albo gdy istnieją dwa akty stanu cywilnego stwierdzające to samo zdarzenie.

W przypadku, gdy w akcie stanu cywilnego figurują nieprawidłowości, błędy lub brakuje danych wymaganych przez prawo, możliwe jest odpowiednio sprostowanie lub uzupełnienie takiego aktu. Sprostowanie oraz uzupełnienie aktu stanu cywilnego może nastąpić jedynie w trybie administracyjnym lub sądowym.
Administracyjne sprostowanie aktu stanu cywilnego dokonywane jest przez kierownika urzędu stanu cywilnego z urzędu, lub na wniosek osoby, której akt dotyczy, osoby mającej w tym interes prawny lub prokuratora. Jeżeli czynność sprostowania dokonywana będzie z urzędu lub z inicjatywy podmiotów innych niż osoba, której akt stanu cywilnego dotyczy lub jej przedstawiciela ustawowego – osoba ta zostanie powiadomiona przez kierownika urzędu stanu cywilnego o zamiarze sprostowania jej aktu stanu cywilnego lub złożeniu wniosku o sprostowanie.
Z wnioskiem o sprostowanie aktu stanu cywilnego należy wystąpić do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt stanu cywilnego.
Jeżeli podstawą sprostowania będzie dokument zagraniczny, należy załączyć ten dokument wraz z jego urzędowym tłumaczeniem na język polski. Dokument ten powinien zawierać dane podlegające sprostowaniu, stwierdzać zdarzenie wcześniejsze i dotyczyć tej samej osoby lub jej wstępnych (np. rodziców)
Jeżeli sprostowanie aktu stanu cywilnego ma nastąpić na podstawie materiałów archiwalnych należy załączyć uwierzytelniony odpis lub wypis lub uwierzytelnioną reprodukcję tych materiałów
Natomiast w przypadku sądowego sprostowania aktu stanu cywilnego, sprostowania dokonuje sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora bądź kierownika urzędu stanu cywilnego.

Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd powszechny, jeżeli nie jest możliwe sprostowanie 
w trybie administracyjnym, tj. na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego stwierdzających zdarzenie wcześniejsze i dotyczących tej samej osoby lub jej wstępnych, albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego. Sprostowanie w trybie administracyjnym przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie w oparciu o ww. dokumenty.
Uzupełnienie aktu stanu cywilnego dokonywane jest przed kierownika USC z urzędu lub na wniosek osób zainteresowanych. Z wnioskiem o uzupełnienie aktu stanu cywilnego należy wystąpić do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt stanu cywilnego podlegający uzupełnieniu i przedłożyć dowód wniesienia opłaty skarbowej w wysokości 39 zł za odpis zupełny aktu stanu cywilnego wydawany po dokonaniu uzupełnienia.
Jeżeli podstawą uzupełnienia będzie dokument zagraniczny, należy załączyć ten dokument wraz z jego urzędowym tłumaczeniem na język polski. Dokument ten powinien zawierać dane podlegające uzupełnieniu, stwierdzać zdarzenie wcześniejsze i dotyczyć tej samej osoby lub jej wstępnych (np. rodziców).
Jeżeli uzupełnienie aktu stanu cywilnego ma nastąpić na podstawie materiałów archiwalnych należy załączyć uwierzytelniony odpis lub wypis lub uwierzytelnioną reprodukcję tych materiałów.
Sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym na wniosek osoby zainteresowanej bądź prokuratora dokonuje uzupełnienia jedynie w przypadku aktu zgonu w zakresie daty lub godziny zgonu.

 



Według prawa polskiego jak również międzynarodowego matką dziecka jest kobieta, która je urodziła. Natomiast, jeżeli nieznani są rodzice dziecka albo macierzyństwo kobiety wpisanej w akt urodzenia jako matka, zostało zaprzeczone, można żądać ustalenia macierzyństwa. Powództwo, którego celem jest ustalenie macierzyństwa wytaczane jest przez dziecko przeciwko matce, ewentualnie matka wytacza powództwo o ustalenie macierzyństwa przeciwko dziecku.

Ważną przesłanka ustalenia macierzyństwa jest wiek dziecka, jeżeli dziecko jest pełnoletnie pod żadnym pozorem nie wolno ustalać macierzyństwa.
Natomiast jeżeli chodzi o zaprzeczenie macierzyństwa kwestia jest już inna. Gdy w akcie urodzenia dziecka ujawniono jako matkę kobietę, która nie urodziła dziecka, można żądać zaprzeczenia macierzyństwa. I tutaj pojawia się różnica, w przypadku ustalenia macierzyństwa powództwo wytacza się przeciwko dziecku, w zaprzeczeniu macierzyństwa powództwo takie wytacza się przeciwko kobiecie, która jest wpisana w akcie urodzenia jako matka dziecka i przeciwko dziecku. Różnicą jest również czas, w którym można wytoczyć takie powództwo, w sytuacji zaprzeczenia macierzyństwa przez kobietę, matkę dziecka czas ten wynosi 6 miesięcy od dnia sporządzenia aktu urodzenia dziecka. Natomiast, gdy z powództwem występuje dziecko czas ten wynosi 3 lata od momentu osiągnięcia pełnoletniości.

Ustalenie i zaprzeczenie macierzyństwa nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka. Jednakże w razie śmierci dziecka, które wytoczyło powództwo, ustalenia macierzyństwa mogą dochodzić jego krewni.




W polskim prawodawstwie funkcjonuje zasada domniemania, która jasno stanowi, iż dziecko , które urodziło się w czasie trwania małżeństwa, pochodzi od męża matki.

Zdarzają się jednak sytuację, gdy ojcem dziecka nie jest mąż matki dziecka, albo zostało obalone jego ojcostwo, wtedy ustalenie ojcostwa może nastąpić poprzez uznanie ojcostwa albo na mocy orzeczenia sądu. Gdy sprawa o ustalenie ojcostwa jest w toku, sam zainteresowany uznaniem ojcostwa nie może uznać dziecka za swoje.
W sytuacjach, gdy dziecko pochodzi ze związku pozamałżeńskiego, a biologiczny ojciec nie chce uznać dziecka, jedyną metodą ustalenia pochodzenia dziecka jest wytoczenie powództwa.
Sądowego ustalenie ojcostwa może domagać się dziecko, matka dziecka jak również domniemany ojciec dziecka.
Powództwo o ustalenie ojcostwa można wytoczyć jedynie do momentu ukończonego 18 roku życia dziecka. Po skończeniu 18 roku życia jedynie dziecko może domagać się sądowego ustalenia ojcostwa. W przypadku gdy dziecko umrze, również nie jest możliwe wystąpienie o sądowego ustalenie ojcostwa.
Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa można wytoczyć jedynie w ściśle określonych terminach, których przekroczenie zawsze spowoduje oddalenie powództwa. Dla sądu bez znaczenia jest, co było przyczyną niedochowania terminu oraz to, czy nastąpiło celowo, czy bez winy osoby występującej z powództwem.
Powództwo o zaprzeczenie ojcostwa może wytoczyć także prokurator. Prokurator nie jest ograniczony żadnym terminem.

Tradycyjnie w procesie o ustalenie ojcostwa obowiązuje domniemanie, że ojcem dziecka jest mężczyzna, który współżył z matką dziecka w okresie od 300 do 180 dnia przed urodzeniem się dziecka. Na chwilę obecną domniemanie to utraciło jednak większe znaczenie, bowiem w sprawach o ustalenie ojcostwa przeprowadza się badanie DNA, które pozwala ustalić ojcostwo z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością.

Zgodnie z poglądem panującym w orzecznictwie dziecko, które urodziło się w trakcie trwania małżeństwa pochodzi od męża matki. Tak samo traktowane jest dziecko, które urodziło się przed upływem 300 dni od ustania małżeństwa. Domniemania te mogą być obalone jedynie w postępowaniu sądowym, na skutek pozwu o zaprzeczenie ojcostwa.
Z punktu widzenia prawa sam fakt pozostawania w związku małżeńskim w momencie urodzenia się dziecka wystarcza, żeby mężczyzna, który jest mężem matki traktowany był jako ojciec. Bez znaczenia pozostaje tutaj to, czy mężczyzna współżył z matką, cierpiał na bezpłodność lub nie było go w kraju.
Nie można zaprzeczyć ojcostwa, jeżeli dziecko zostało poczęte w następstwie sztucznego zapłodnienia lub zabiegu „in vitro”, na który mąż matki wyraził zgodę.

 

 

 



 

 

Uznanie dziecka jest to dobrowolne oświadczenie mężczyzny, w którym stwierdza on, że dane dziecko pochodzi od niego i chce, aby było uważane za jego dziecko. Uznanie dziecka dotyczy tzw. dziecka pozamałżeńskiego albo urodziło się przed zawarciem związku małżeńskiego przez rodziców. Uznanie dziecka może nastąpić przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego albo przed sądem opiekuńczym, a za granicą – przed polskim konsulem lub osobą wyznaczoną do wykonywania funkcji konsula, jeżeli uznanie dotyczy dziecka, którego rodzice są obywatelami polskimi. W razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu ojca lub dziecka, uznanie dziecka może nastąpić także przed notariuszem.
Domniemywa się, że jeżeli dziecko urodziło się w czasie trwania małżeństwa, ojcem dziecka jest mąż matki, to on figuruje w akcie urodzenia dziecka jako ojciec. W tym przypadku ojcostwo dziecka jest z góry ustalone, a wyznacza je sam fakt urodzenia się dziecka w małżeństwie.
Sądowe ustalenie ojcostwa ma miejsce, gdy dziecko nie pochodzi z małżeństwa i mężczyzna, który je spłodził nie chce uznać tego dziecka za swoje – wówczas sąd rozstrzyga tą kwestię.
Uznanie dziecka jak i sądowe ustalenie ojcostwa dotyczy tzw. dziecka pozamałżeńskiego. Uznanie dziecka również będzie konieczne w sytuacji, gdy dziecko urodziło się przed zawarciem związków małżeńskiego przez rodziców dziecka.
Dobrowolne oświadczenie mężczyzny oznacza, że uznaje on że jest ojcem dziecka, poczuwa się do rodzicielstwa, i z własnej woli chce, aby przysługiwała mu władza rodzicielska nad dzieckiem.
Uznanie może nastąpić tylko w sytuacji, gdy ojcostwo dziecka nie zostało ustalone w żaden inny sposób. Oznacza to, że zarówno w sytuacji, gdy dziecko urodziło się w małżeństwie, jak i w sytuacji, gdy sąd ustalił, kto jest ojcem dziecka, dokonane uznanie nie wywoła żadnego skutku, nawet jeśli będzie próbował dokonać tego biologiczny ojciec.