Archiwa kategorii: Prawo karne



 

Sąd może warunkowo zwolnić skazanego na karę pozbawienia wolności z odbycia pozostałej części kary, gdy jego postawa, właściwości i warunki osobiste, sposób życia przed popełnieniem przestępstwa, okoliczności jego popełnienia oraz zachowanie po popełnieniu przestępstwa i w czasie odbywania kary uzasadniają przekonanie, iż skazany po zwolnieniu będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa. Warunkowe zwolnieniu stanowi przedłużenie procesu resocjalizacji w zmienionych warunkach, ma to na celu przystosowanie skazanego do życia na wolności przy pomocy kuratora oraz nałożonych na niego obowiązków.

Istota warunkowego przedterminowego zwolnienia polega na tym, że sprawca przestępstwa, który już odbył część kary pozbawienia wolności, zostaje zwolniony z odbycia reszty kary, jeżeli dochowa określonych warunków. Warunkowe przedterminowe zwolnienie jest zatem rezygnacją z wykonania części kary pozbawienia wolności i poddaniem sprawcy próbie.

 

W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd wymierzając karę pozbawienia wolności może wyznaczyć surowsze ograniczenia do skorzystania przez skazanego z warunkowego zwolnienia.
Mogą o tym decydować obciążające okoliczności i sposób popełnienia przestępstwa, a także wzgląd na społeczne oddziaływanie kary.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie dotyczy tylko orzeczonej za przestępstwo kary pozbawienia wolności a nie kary zastępczej.
U podstaw warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności leży, analogicznie jak przy warunkowym zawieszeniu, pozytywna prognoza kryminologiczna. Pozytywna prognoza wiążę się ze zmianami w postawie sprawcy, opartymi przede wszystkim na ocenie jego zachowania w czasie odbywania kary. 

 

 

 



 

Wprowadzona w życie 1 lipca 2015 roku nowelizacja prawa karnego zawiera w sobie istotną zmianę instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary.
Obecnie warunkowe zawieszenie zastosować można wyłącznie w odniesieniu do kary pozbawienia wolności.
Kara pozbawienia wolności z zawieszonym wykonaniem może zostać orzeczona jedynie wówczas, gdy jej wymiar nie przekracza roku oraz gdy sprawca w chwili popełnienia czynu nie był skazany na karę pozbawienia wolności. Okres próby wynosi obecnie co do zasady od roku do 3 lat, wyjątkowo granice te podwyższone są odpowiednio do 2 i 5 lat w przypadku młodocianych oraz sprawców popełniających przestępstwo z użyciem przemocy na skutek osoby wspólnie zamieszkującej. Odstępstwo od powyższych reguł nastąpić może wyłącznie przy zastosowaniu instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary, wówczas to na obowiązujących przepisów sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności w wymiarze do lat 5 na okres próby wynoszący maksymalnie 10 lat.
Jeśli chodzi o zarządzenie wykonania kary warunkowo zawieszonej, odnotować trzeba pojawienie się regulacji umożliwiającej skrócenie okresu orzeczonej kary nawet o połowę. Przy ocenie zasadności skrócenia okresu kary sąd będzie musiał wziąć pod uwagę dotychczasowy przebieg próby, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu wykonania nałożonych obowiązków.

Zgodnie z art. 4 § 1 Kodeksu Karnego, jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Niewątpliwie nowe przepisy istotnie ograniczają możliwość zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania i w praktyce mogą się pojawić przypadki, gdy regulacja sprzed 1 lipca 2015 roku może się okazać dla sprawcy korzystniejsza. Dokonując badania, która ustawa jest względniejsza, należy mieć na względzie utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą w takich sytuacjach pod uwagę należy brać całą ustawę a nie tylko poszczególne jej przepisy. Oznacza to, iż oprócz przepisów o warunkowym zawieszeniu wykonania kary należy zwrócić uwagę m.in. na regulacje dotyczące zamiany kary na rodzajowo łagodniejszą, obowiązków nakładanych na sprawcę czy też zatarcia skazania. Dodać trzeba, iż nie ma możliwości jednoczesnego zastosowania fragmentu ustawy nowej oraz fragmentu ustawy obowiązującej uprzednio.

 

 


Sąd, który wydał wyrok skazujący na wniosek oskarżonego może (ale nie ma takiego obowiązku) odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności .
Czynniki wpływające na odroczenie wykonywania kary pozbawienia wolności to
-m.in. to, że natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki .
Osoby skazane, wobec których kara pozbawienie wolności jest wykonywana faktycznie, mogą starać się o przerwę w odbywaniu kary pozbawienia wolności; taką możliwość dają przepisy Kodeksu Karnego. Jednakże z „przywileju” przerwy w wykonywaniu kary pozbawienia wolności nie każdy osadzony może skorzystać. Skazany odbywając karę pozbawienia wolności może liczyć na przerwę w jej wykonywaniu, jeżeli zajdą obligatoryjne i fakultatywne przesłanki.
Wśród przesłanek obligatoryjnych, które stanowią podstawę do orzeczenia przerwy w wykonywaniu kary, wymienić należy chorobę psychiczna skazanego oraz inną ciężką chorobę, która uniemożliwia wykonywanie kary pozbawienia wolności. W przypadku „innej ciężkiej choroby” chodzi o taki stan skazanego, w którym nie jest możliwe umieszczenie go w zakładzie karnym, gdyż mogłoby to zagrozić jego życiu lub też spowodować niebezpieczeństwo dla jego zdrowia. Wówczas też, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, „wykonywanie tej kary sąd odracza do czasu ustania przeszkody”.
W przypadkach wyżej wskazach sąd jest zobowiązany orzec przerwę w wykonywaniu kary pozbawienia wolności, na podstawie opinii biegłych lekarzy sądowych.
Natomiast przesłankami, które mogą uzasadniać złożony wniosek w przerwę w odbywaniu kary są problemy rodzinne, osobiste lub zdrowotne. Każdy wniosek zainteresowanego jest rozpatrywany indywidualnie w odniesieniu do aktualnej sytuacji skazanego. Ważne jest, aby skazany przedstawił dokładne okoliczności, które mogą być korzystne dla niego i które mogą przyczynić się do tego, że sąd uzna jego wniosek za zasadny.
Zgodnie z przepisami prawa, w każdy przypadku sądem właściwym dla rozpatrywania wniosek o przerwę w wykonywaniu kary pozbawienia wolności jest sąd okręgowy, w którego okręgu przebywa skazany.

Zgodnie z przepisami Kodeksu Karnego sąd „odraczając wykonanie kary pozbawienia wolności, sąd może zobowiązać skazanego do podjęcia starań o znalezienie pracy zarobkowej, zgłaszania się do wskazanej jednostki Policji w określonych odstępach czasu lub poddania się odpowiedniemu leczeniu lub rehabilitacji.



Zgodnie z obowiązującymi w prawie polskim przepisami, dozorem elektronicznym jest kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych.
W systemie dozoru elektronicznego można kontrolować :
– przebywanie przez skazanego w określonych dniach tygodnia i godzinach we wskazanym przez sąd miejscu (dozór stacjonarny),
– bieżące miejsce pobytu skazanego, niezależnie od tego, gdzie skazany przebywa (dozór mobilny),
– zachowywanie przez skazanego określonej minimalnej odległości od osoby wskazanej przez sąd (dozór zbliżeniowy).
Nadzór nad wykonywaniem kar z zastosowaniem dozoru elektronicznego oraz orzekanie w sprawach dotyczących wykonania tych kar należą do sądu penitencjarnego.
Przesłanką orzeczenia dozoru elektronicznego wobec skazanego jest spełnienie łącznie następujących warunków :
-wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności poniżej jednego roku
-rozwiązanie  to wystarczające jest do osiągnięcia celów kary
-skazany posiada określone miejsce stałego pobytu
-osoby pełnoletnie zamieszkujące ze skazanym wyraziły zgodę,aby skazany z nimi zamieszkał i odbywał karę w formie dozoru elektronicznego;
– w odbywaniu kary w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne.
Podczas odbywania kary w systemie dozoru elektronicznego skazany ma obowiązek przebywania we wskazanym przez sąd penitencjarny miejscu w wyznaczonym czasie, udzielania wyjaśnień z przebiegu dozoru, noszenia nadajnika, dbania o powierzone mu elektroniczne urządzenie rejestrujące, poddawanie się czynnościom kontrolnym oraz odbierania połączeń telefonicznych umieszczonych w specjalnym urządzeniu monitorującym.



Polska ma bardzo rozbudowany aparat organów ścigania. Wynika to z faktu, iż postępowanie przygotowawcze może być prowadzone przez dużą grupę organów ścigania. W zależności od formy postępowania przygotowawczego mogą je prowadzić różne organy – od wyspecjalizowanych w tych czynnościach prokuratury, czy ABW poprzez organy instytucji takich jak organy Inspekcji Handlowej, czy Straży Leśnej Lasów Państwowych.

W początkowej fazie postępowania karnego wszczyna się i prowadzi tzw. postępowanie przygotowawcze, które może być zainicjowane wskutek doniesienia złożonego policji lub prokuraturze, jak również skutek zdobycia przez organy ścigania własnych informacji uzasadniających popełnienie przestępstwa.
W zależności od okoliczności, określonych w Kodeksie Postępowania Karnego, postępowanie przygotowawcze może być prowadzone, jako dochodzenie lub jako śledztwo.
Śledztwo prowadzone jest przez prokuratora w przypadku poważniejszych przestępstw.
W postępowaniu przygotowawczym, prokurator jest uprawniony do wielu istotnych kwestii m.in. przedstawienia zarzutu podejrzanemu.
Stronami w postępowaniu przygotowawczym są pokrzywdzony i podejrzany – uprawnieni m.in. do składania wniosków dowodowych.
Pokrzywdzony jak również podejrzany muszą zostać pouczeni o swoich prawach przed pierwszym przesłuchaniem w takim charakterze.
Na żądanie podejrzanego należy przesłuchać go z udziałem ustanowionego obrońcy.
Celem postępowania przygotowawczego jest ustalenie czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo, wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy, zebranie danych o sprawcy czynu, wyjaśnienie okoliczności sprawy – ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody oraz zebranie, zabezpieczenie i utrwalenie dowodów dla sądu.

Centralne Biuro Śledcze Policji jest to jednostka organizacyjna Policji służby śledczej realizująca na obszarze całego kraju zadania w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej.
Działanie podejmowana przez Centralne Biuro Śledcze mają na celu zwalczanie przestępczości zorganizowanej o charakterze transgranicznym, kryminalnym, narkotykowym i ekonomicznym oraz związanym z aktami terrorystycznymi.
Postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Centralne Biuro Śledcze jest zbliżone do postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Policję.
Śledztwo jest prowadzone przez Centralne Biuro Śledcze, natomiast Prokuratura nadzoruje śledztwo, a na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przedstawia zatrzymanemu zarzuty.

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest służbą specjalną powołaną do ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i obywateli.
Jako służba specjalna podlega kontroli cywilnej, nadzór nad Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego pełni Premier RP oraz pozostaje w kontroli Sejmu.

 

 



 

Zgodnie z art. 71 § 2 Kodeksu Postępowania Karnego, oskarżonym jest osoba, przeciwko której wniesiony został do właściwego sądu akt oskarżenia lub też, co, do której oskarżyciel publiczny wniósł o warunkowe umorzenie postępowania.
W postępowaniu obowiązuje zasada domniemania niewinności – daną osobę uważa się za winną zarzucanego jej przestępstwa dopiero z chwilą uprawomocnienia się skazującego wyroku sądu.

Oskarżony ma prawo do składania wyjaśnień bądź odmowy składania wyjaśnień jak również ma prawo do składania wniosków o dokonanie określonych czynności w postępowaniu przygotowawczym, do żądania przesłuchania go z udziałem ustanowionego obrońcy. .
Oskarżony ma obowiązek poddać się oględzinom zewnętrznym ciała, jak również poddać się innym badaniom, które nie naruszają integralności jego ciała – np. można pobrać od oskarżonego odciski palców.
Oskarżony przebywający na wolności ma obowiązek powiadomić organ prowadzący postępowanie o każdorazowej zmianie miejsca zamieszkania trwającego dłużej niż 7 dni. W przypadku nieusprawiedliwionego nie stawiennictwa oskarżonego na przesłuchanie, organ prowadzący może zarządzić jego przymusowe doprowadzenie.
Zgodnie z art. 233
§ 3 Kodeksu Karnego „nie podlega karze, kto, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na pytania, składa fałszywe zeznanie z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą jemu samemu lub jego najbliższym„. Reasumując, oskarżony nie ponosi odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
Według reguł ogólnych, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z tego faktu skutki prawne, a więc oskarżony nie ma obowiązku dostarczania dowodów ani przeciwko sobie ani na swoją korzyść.

Obwinionym jest osoba przeciwko, której wniesiono wniosek o ukaranie w sprawie o popełnienia wykroczenia.
W postępowaniu obowiązuje zasada domniemania niewinności – daną osobę uważa się za winną zarzucanego jej wykroczenia dopiero z chwilą uprawomocnienia się skazującego wyroku sądu.
Jeżeli obwiniony nie zna języka polskiego, wniosek o ukaranie oraz rozstrzygnięcia podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie w sprawie ogłasza się lub doręcza obwinionemu wraz z tłumaczeniem.
Obwinionemu przysługuje prawo do obrony, w tym do korzystania z pomocy obrońcy. Obwiniony nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności ani obowiązku dostarczenia dowodów na swoją niekorzyść, jak również obwiniony może bez podania przyczyny odmówić składania wyjaśnień.