Archiwa kategorii: Prawo zobowiązań



Zawierając umowę oczekujemy, że zobowiązanie będzie wykonane i to w należyty sposób. W przypadku, gdy zobowiązanie nie zostanie wykonane lub zostanie wykonane w nienależyty sposób możemy zażądać odszkodowania.
Zawierając umowę zobowiązujemy się przed drugą stroną, iż spełnimy wszystkie przyrzeczone jej świadczenia.
Kwestie niewykonanie umowy regulują przepisy określające tzw. odpowiedzialność kontraktową. Zgodnie z art. 471 Kodeksu cywilnego „dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”.
W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, poszkodowanej stronie będzie przysługiwało roszczenie odszkodowawcze.Strona będzie mogła domagać się zrekompensowania szkód majątkowych, jakie poniosła wskutek zawinionego przez kontrahenta zachowania niezgodnego z umową.
Wysokość odszkodowania będzie uzależniona od wysokości szkody, która powstała w majątku poszkodowanego w związku z niewykonaniem lub nieprawidłowym wykonaniem umowy.

 



 

Postępowanie, którego przedmiotem są sprawy o zapłatę to najczęściej występujący rodzaj postępowań toczących się przed sądami cywilnymi. Dotyczą one najczęściej niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań, np. z tytułu umowy sprzedaży,najmu lub usługi.
Posiadając niezaspokojoną wierzytelność, w sytuacji kiedy upomnienia nie przynoszą jakiegokolwiek rezultatu oraz brak widoków na to, że druga strona dobrowolnie ureguluje swoją zaległość, rozwiązaniem staje się zainicjowanie sprawy przed sądem.
Obowiązujące przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują alternatywne możliwości dochodzenia wymagalnej już należności.
Niezależnie od rodzaju procedury, wszczęcie postępowania sądowego powinno być poprzedzone skierowaniem do dłużnika pisemnego wezwania do zapłaty. W treści tego dokumentu koniecznym staje się precyzyjne oznaczenie żądanej kwoty, tytułu z jakiego ona wynika, a ponadto wskazanie ostatecznego terminu zapłaty i sposobu uregulowania zaległości.
Istnieje kilka trybów postępowania, dzięki którym, w zależności od specyfiki danej sprawy, rodzaju zobowiązania, wysokości kwoty pieniężnej, możliwe jest zaspokojenie swojej wierzytelności.
Wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu :
– upominawczym jest niejako uniwersalnym rodzajem sądowego postępowania w sprawach o zapłatę, gdyż praktycznie jedyną przesłanką jego zastosowania, będzie okoliczność, że powód dochodzi roszczenia pieniężnego. W sytuacji braku podstaw do wydania nakazu zapłaty, sędzia najczęściej będzie zobowiązany do wyznaczenia rozprawy. Nakaz zapłaty nie będzie mógł być wydany, jeżeli według treści pozwu roszczenie jest oczywiście bezzasadne, przytoczone okoliczności budzą wątpliwość co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy, zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego albo miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju. W nakazie zapłaty nakazuje się pozwanemu, aby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia tego nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo wniósł w tym terminie sprzeciw;
– uproszczonym ma na celu przyspieszenie rozpoznawania stosunkowo drobnych spraw. Jednak z uwagi na to, że pozew, odpowiedź na pozew, sprzeciw od wyroku zaocznego i pisma zawierające wnioski dowodowe wnoszone w postępowaniu uproszczonym powinny być sporządzone na urzędowych formularzach, jest to postępowanie dość sformalizowane;
– nakazowym jest jednym z postępowań odrębnych, które zostało uregulowane kodeksie postępowania cywilnego. Wyraźnie jednak należy wskazać, że nakaz zapłaty w tym trybie może być wydany, wyłącznie w enumeratywnie wymienionych w ustawie przypadkach i to dopiero po przedstawieniu wymaganych dokumentów. Postępowanie to ma charakter fakultatywny. Wszczyna się je na wniosek powoda, który musi zostać zawarty w pozwie. Pozew w tym trybie można wnieść, gdy dochodzone roszczenie ma charakter pieniężny lub dotyczy innych rzeczy zamiennych. Nakaz zapłaty wydany w tym postępowaniu stanowi jednocześnie tzw. tytuł zabezpieczenia, co bez wątpienia stawia wierzyciela w korzystnej pozycji.



Dobra osobiste są wartościami niematerialnymi, ściśle związanymi z osobą. Wartości te są na tyle istotne, że podlegają ochronie prawnej. Dobra osobiste chronione są przez prawo cywilne. W przypadku, kiedy dobra osobiste zostały naruszone, osoba pokrzywdzona może żądać, aby osoba, która naruszyła jej dobra, usunęła powstałe skutki. Osoba, która poniosła szkodę majątkową na skutek naruszenia jej dóbr osobistych może żądać jej naprawienia poprzez zapłatę odszkodowania. Dodatkowo osoba, która doznała w takiej sytuacji krzywdy, może żądać zapłaty odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez nią cel społeczny.

Zadośćuczynienie jest świadczeniem przysługującym w przypadku szkody o charakterze niemajątkowym na osobie, które ma za cel zrekompensować poszkodowanemu krzywdę.

Kodeksu Cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, poprzestając na ich przykładowym wyliczeniu. Prawo cywilne do dóbr osobistych człowieka zalicza zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicą korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Daje się zauważyć, że pod wpływem orzecznictwa sądów i doktryny prawa lista dóbr osobistych jest stale poszerzana – wskazuje się takie dobra osobiste jak: prawo do prywatności, prawo do spokoju (wolność od strachu), prawo do pozostawienia w spokoju, prawo do kultu po osobie zmarłej.
Dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego i to niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym, bezprawnym działaniem, może żądać zaniechania tego działania. W razie, gdy doszło już do naruszenia, osoba ta może także żądać, aby osoba, która naruszyła jego dobro, usunęła skutki tego naruszenia, w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Osoba, która poniosła szkodę majątkową na skutek naruszenia jej dóbr osobistych (np. bezprawnego wejścia do mieszkania lub pogorszenia stanu zdrowia) może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych (tj. poprzez zapłatę odszkodowania). Dodatkowo osoba, która doznała w takiej sytuacji krzywdy, czyli negatywnych odczuć psychicznych, może żądać zapłaty odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez nią cel społeczny.
Warto zaznaczyć, że sprawca naruszenia dobra osobistego, będzie zwolniony od odpowiedzialności w sytuacji, gdy jego działanie nie nosiło cech bezprawności, np. zwolniony od odpowiedzialności będzie dziennikarz, który opublikował materiał naruszający dobra osobiste, jeśli działał w obronie uzasadnionego interesu społecznego i zachował szczególną staranność oraz rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu tego materiału. Należy jednak dodać, że Kodeks cywilny przewiduje zasadę domniemania bezprawności i to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych (czyli w powyższym przypadku dziennikarz) ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność.

 

 



W prawie cywilnym umową jest w porozumienie dwóch lub więcej stron ustalające ich wzajemne prawa lub obowiązki. Według bardziej szczegółowej definicji umowa to stan faktyczny polegający na złożeniu dwóch lub więcej zgodnych oświadczeń woli zmierzających do powstania, uchylenia lub zmiany uprawnień i obowiązków podmiotów składających te oświadczenia woli. Umowy są zawsze co najmniej dwustronnymi czynnościami prawnymi.

Oprócz umów w rozumieniu prawa cywilnego, istnieją również umowy administracyjne i międzynarodowe.
Regulacje dotyczące umów znajdziemy w Księdze III Kodeksu Cywilnego. Księga ta zawiera zarówno przepisy regulujące kwestie wspólne dla wszystkich umów, jak również przepisy regulujące konkretne typy umów, najczęściej spotykane w obrocie prawnym, na czele ze sprzedażą. Oprócz umów regulowanych przez prawo zobowiązań jest również kilka typów umów regulowanych przez inne podgałęzie prawa cywilnego: prawo rzeczowe i prawo spadkowe.
Zgodnie z art. 353¹ Kodeksu cywilnego strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się naturze stosunku ani zasadom współżycia społecznego.
Wyróżnić należy umowy jednostronnie zobowiązującego, gdzie tylko jest osoba jest zobowiązania, a druga uprawniona – do umów jednostronnie zobowiązujących należy zaliczyć umowę darowizny; dwustronnie zobowiązujące, gdzie obie strony są względem siebie zobowiązane i uprawnione np. umowa pożyczki.
Umowy dzielą się ponadto na:
– nazwane –uregulowane w Kodeksie cywilnym lub innych ustawach, np. sprzedaż
– nienazwane –tworzone na zasadzie swobody umów, np. franczyza.

Prawo uzależnia skutki prawne umowy od zawarcia jej z zachowaniem określonej formy. Ze względu na formę wyróżnia się umowy zawarte:
– w drodze czynności konkludentnych – takich, które nie mogą być uznane za formę ustną, a są zrozumiałe dla stron umowy
– ustnie,
– w formie pisemnej,
w formie pisemnej z urzędowym potwierdzeniem podpisu,
– w formie pisemnej z urzędowym potwierdzeniem daty,
– w formie aktu notarialnego,
– w formie przewidzianej ustawą szczególną.

Rozwiązanie umowy może nastąpić poprzez:
– wypowiedzenie umowy, rozwiązanie następuje po upływie okresu wypowiedzenia określonego w umowie lub w ustawie;
– zawarcie umowy rozwiązującej, prawo polskie nie reguluje tego typu umów, jednakże jest ono dopuszczalne na podstawie zasady swobody umów. Rozwiązanie następuje w momencie zawarcia umowy rozwiązującej lub w terminie określonym przez strony.